Πέμπτη, 21 Οκτωβρίου, 2021

Γεώργιος Λουπάσης

55 άρθρα

Παρετυμολογία και τοπωνύμια

Oσοι ἀσχολούμαστε μὲ γλωσσικὰ θέματα ἔχουμε τὸν τρόπο ἀλλὰ κυρίως τὴν ὑποχρέωση νὰ καταφεύγουμε στοὺς γλωσσολόγους, ὡς εἰδικούς, κάτι ποὺ μᾶς προφυλάσσει ἀπὸ αὐθαίρετους...

Στη νήσο Κρήτη το 1817

Ὁ Aὐστριακὸς γιατρὸς καὶ βοτανολόγος Φρὰντς Ζίμπερ (Sieber, 1789-1844) ταξίδεψε στὴν Κρήτη τὸ 1817 μὲ βασικὴ ἐπιδίωξη τὴν ἀνεύρεση καὶ συλλογὴ βοτάνων. Ἡ περιοδεία...

Η Αριστεία

Καθηγητὴς στὴ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (μακαρίτης ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια), αὐστηρὸς στὴ βαθμολόγηση τῶν φοιτητῶν, σχεδὸν ποτὲ δὲν ἔδινε βαθμὸ μεγαλύτερο τοῦ...

Προκλήσεις και διλήμματα της ζωής

Ὅσοι γιὰ διάφορους λόγους (ποὺ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος) ἀποχωροῦν ἀπὸ τὴν ἐκκλησία τὸ βράδυ τῆς Ἀνάστασης ἀμέσως μετὰ τὸ «Χριστὸς ἀνέστη» καὶ τὶς...

Στοιχεία για επώνυμα που χάθηκαν

Ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ τοπωνύμια (προέλευση καὶ μελέτη τῆς σημασίας τους), ὄχι ἐπιστρατεύοντας τὴ φαντασία τους ἀλλὰ στηριζόμενοι σὲ ὑπαρκτὰ στοιχεῖα, γνωρίζουν ὅτι στὸ...

Εφημερίδες: Λένε την αλήθεια;

Τὸ ἐρώτημα δὲν σχετίζεται μὲ τὸ θέμα τῶν ψευδῶν εἰδήσεων τὸ ὁποῖο, κατὰ τὸ τελευταῖο ἰδίως διάστημα, ἔχει γίνει ἀντικείμενο προβληματισμοῦ καὶ συζητήσεων ὄχι...

Σπυρίδων Δ. Περιστέρης

Στὶς 14 Σεπτεμβρίου συμπληρώθηκαν εἴκοσι χρόνια ἀπὸ τὴν ἡμέρα ποὺ ἀπεβίωσε στὴν Ἀθήνα, τὸ 1998, ὁ πρωτοψάλτης τοῦ Μητροπολιτικοῦ ναοῦ τῆς πρωτεύουσας Σπύρος Περιστέρης. O...

Τι είναι οι “προελληνικές” λέξεις

Ἐπιστολογράφος τῶν “Χ.Ν.” (3.8.2018) ἀνάμεσα σὲ σκέψεις του γιὰ τὸ «ἐκπαιδευτικό σύστημα» παρενέβαλε παρατηρήσεις (χωρὶς εὐθέως νὰ τὸ ἀναφέρει) σὲ ἄρθρο μου ποὺ εἶχε...

Η διαχρονική αξία των εορτών

Παλαιότερα στὴν τελευταία τάξη τοῦ Γυμνασίου ἢ τοῦ Λυκείου, ὅπως καὶ στὶς ἐξετάσεις γιὰ εἰσαγωγὴ στὰ Πανεπιστήμια, ζητοῦσαν ἀπὸ τοὺς μαθητὲς νὰ ἀναπτύξουν (στὸ...

Κύρια ονόματα από την Ελληνική Μυθολογία

Εἶχα ρωτήσει πρὶν ἀπὸ χρόνια μαθήτριά μου ἂν ἤξερε τὴ σημασία τοῦ ὀνόματός της, Ἰφιγένεια. Μοῦ ἀπάντησε ἀρνητικά. Τὴν προέτρεψα νὰ  ρωτήσει τοὺς γονεῖς...

Τροχαία δυστυχήματα: Υπάρχει και ηθικός αυτουργός

Πρὶν ἀπὸ τέσσερα χρόνια (6.5.2014) τὰ Χ.Ν. εἶχαν φιλοξενήσει ἐπιστολή μου μὲ τὸν τίτλο “Κράτος παιδαγωγός(;)”. Ἀφορμὴ γιὰ τὴ σύνταξή της ἦταν διαγραμμίσεις σὲ...

Ονόματα ανθρώπων ως τοπωνύμια

Πρὶν ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἔπιασε φωτιὰ στὸ Κακοδίκι ὕστερα ἀπὸ κεραυνὸ  ποὺ ἔπεσε σὲ στύλο τῆς ΔΕΗ. Χάρη στὴν ἄμεση ἐπέμβαση τοῦ κλιμακίου τῆς...

Η Θυσία

Δύο ρήματα μὲ τὴν ἴδια μορφή, “θύω”, καὶ μὲ κοινὴ μάλλον ρίζα, εἶχε ἡ ἀρχαία ἑλληνική. Τὸ ἕνα, μὲ τὴ σημασία “κινοῦμαι, φέρομαι ὁρμητικά”,...

“Για το Σχολείο”

Μὲ ξεχωριστὸ ἐνδιαφέρον διάβασα βιβλίο τὸ ὁποῖο τύχη ἀγαθὴ ἔφερε στὸ γραφεῖο μου. Εχει τὸν τίτλο “Για το Σχολείο” καὶ τυπώθηκε τὸν περασμένο Μάρτιο (Ἐκδόσεις...

Η παράδοση

Δὲν χάνουμε εὐκαιρία νὰ ἐπικαλούμαστε τὴν “παράδοση” καὶ τὶς “παραδόσεις” μας, γιὰ νὰ στηρίξουμε καὶ νὰ προβάλουμε καλύτερα τὶς ἀπόψεις μας πάνω σ' ἕνα...

Η Ανάγκη

Στὸ προηγούμενο σημείωμα (Χ. Ν. 20.3.17, 22) ὑπῆρξε σύντομη ἀναφορὰ στὴν “ἀνάγκη” ὡς παράγοντα ποὺ πολλὲς φορὲς ἐπηρεάζει δραστικὰ τὴ ζωή μας. Ἔννοια γιὰ...

Για την απάντηση της ΔΕΥΑΧ

Κύριε διευθυντά, στο ρεπορτὰζ τῶν “Χ.Ν.” (28/3, σελ. 6) μὲ θέμα “Επέκταση δικτύου αποχέτευσης” διάβασα ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ΔΕΥΑΧ κ. Σχετάκης, κατὰ τὴ συνέντευξη...

Δάνειο, δανείζω, δανεισμός

Ἀπὸ τὸ οὐσιαστικὸ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς “δάνος” (τὸ) προῆλθε τὸ ἐπίθετο δάνειος, τὸ οὐδέτερο τοῦ ὁποίου μετέπεσε σὲ οὐσιαστικὸ καὶ χρησιμοποιεῖται μέχρι σήμερα μὲ...

Γλωσσικά “παράδοξα”

Καταχρηστικῶς χρησιμοποιῶ τὴ λέξη “παράδοξα”: φαντάζομαι πὼς οἱ περισσότεροι θὰ βροῦν ὅτι εἶναι μάλλον φυσιολογικὸ νὰ συμβαίνει αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο θὰ γίνει σύντομος...

Στο Σέλινο άνοιξε ο δρόμος

Πόσοι ἄραγε (ἰδιῶτες, Ἀρχές...) γνωρίζουν καὶ μνημονεύουν τὴν 25η Φεβρουαρίου ὡς ἡμέρα ποὺ σημάδεψε τὴν Ἱστορία τοῦ τόπου μας; Κατὰ τὴ σημασία της ὡς...

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Μικρές αγγελίες

aggelies

Ο κρητικός τύπος σήμερα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα

Μόνιμες στήλες