Πέμπτη, 27 Ιανουαρίου, 2022

Γεώργιος Λουπάσης

59 άρθρα

Λέξεις με αναδιπλασιασμό στη νέα Ελληνική

Στὸ σημερινὸ λεξιλόγιο, πλὴν πολλῶν ἄλλων γλωσσικῶν στοιχείων μὲ ρίζες στὸ μακρινὸ παρελθόν, ὑπάρχουν δεκάδες λέξεις ποὺ παρουσιάζουν ξεχωριστὴ καὶ γι’ αὐτὸ ἐνδιαφέρουσα ἰδιαιτερότητα....

Καλοί Λιμένες – Λάκκοι

» Από άγνωση πηγή του 1830 «Ο κόσμος υπέφερε πολύ από την έλλειψη νερού, που γινόταν ακόμα πιο αισθητή εξαιτίας της ζέστης που τότε επικρατούσε....

Κίσαμος, Γραμπούσα, Σφακιά

» Ἀπὸ ἄγνωστη πηγὴ τοῦ 1830 «Δεν πέρασε πολύς καιρός και άρχισαν να έρχονται νέα από την Κάνδια που με έκαναν ξανά να συναισθανθώ όσα...

Σφακιά και Σφακιανοί

Ἀπὸ ἄγνωστη πηγὴ τοῦ 1830 Τύχη ἀγαθὴ ἔφερε πρόσφατα στὰ χέρια μου πολύτιμο βιβλίο, 319 σελίδων, προσφορὰ τοῦ καλοῦ φίλου καὶ συναδέλφου Λευτέρη Τσοντάκη –...

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: Ο εκλεκτός των μουσών, ο ένθεος δημιουργός

… Ἀγωνίζεται < ὁ Ποιητὴς > σμιλεύοντας τὴ γλώσσα. Εἶναι γλώσσα ἴδια μὲ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, τῆς ἔχει δώσει ὅμως φτερὰ γιὰ δυνατὰ φτερουγίσματα....

ΜΝΗΜΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. ΜΑΖΑΝΑΚΗ, Ἱερέως (1.9.2004)

Σήμερα, 1η Σεπτεμβρίου, συμπληρώνοντα 17 χρόνια ἀπὸ τὴν ἐκδημία τοῦ ἀείμνηστου ἱερέα, ἐφημέριου στὴν ἐνορία Δαράτσου, Γεωργίου Γ. Μαζανάκη. Ὅταν ἀπεβίωσε, τὸ ἐκκλησιαστικὸ Συμβούλιο...

Η πανίδα στην διατροφή και στην ιατρική στο βυζάντιο

(Διδακτορικὴ διατριβὴ Μαρίας Χρόνη) Τὸ βιβλίο, ἔργο συνήθως ἑνὸς ἀνθρώπου, δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ δημιουργήματα ποὺ κινδυνεύουν μὲ τὸ ξημέρωμα τῆς ἑπόμενης μέρας νὰ χαθοῦν....

“Γλωσσικά θέματα”: Γιατί “γυναικοκτόνος”

Μὲ τὴ λέξη “γυναικοκτόνος” πολλοὶ χαρακτήρισαν τὸν δράστη τοῦ ἀποτρόπαιου ἐγκλήματος τὸ ὁποῖο τὶς τελευταῖες ἑβδομάδες βρίσκεται, καὶ δικαίως, σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς πρῶτες...

Γράμμα στους Εκπαιδευτικούς

Πρὸς τὸν κ. διευθυντὴ καὶ τὸ Σύλλογο Καθηγητῶν τοῦ Γυμνασίου Νέας Κυδωνίας Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς λήξεως τῶν μαθημάτων γιὰ τὸ τρέχον σχολικὸ ἔτος, δημοσιεύω...

H κοινωνία

Τὸ ταξίδι τῆς λέξης “κοινωνία” στὸ χρόνο ξεκίνησε ἀπὸ τὴν προκλασικὴ ἐποχὴ (δὲν ὑπάρχει στὴν ἐπικὴ ποίηση) μὲ τὶς σημασίες ἕνωση, μέθεξη, συμμετοχή, ἐπιμιξία,...

H ευθύνη

Ἀξίζει νὰ σταθοῦμε στὴ λέξη ἡ ὁποία ἐν μέσῳ πανδημίας ἔχει γίνει ἐργαλεῖο μὲ θέση κυριαρχικὴ στὸν δημόσιο λόγο. Στὴν ἀρχαιότητα θὰ βροῦμε τὴν...

Ο καφές της καραντίνας

- Καλῶς ἦρθες! Καιρὸς ἤτανε. Ἕτοιμο εἶναι τὸ καφεδάκι. Μὰ ἔχεις ἀσπρίσει ἢ λανθάνω; - Νά ‘σαι καλά, χρυσή μου. Μὲ τὸν κουρουνοϊὸ δὲν μποροῦμε...

Εκκλησιαστική τάξη και συναίσθημα

Ὁ Μέγας Άθανάσιος ἑρμηνεύοντας τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ «ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός· ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν...

Εκκλησιαστική γλώσσα: Τι δεν καταλαβαίνουμε;

Μὲ ἀφορμή, ἢ καὶ πρόσχημα, τὸ ὅτι πολλοὶ πιστοὶ δυσκολεύονται ἢ ἀδυνατοῦν νὰ καταλάβουν ὅσα περιλαμβάνονται στὶς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι...

Για την Αγία Σοφία

Ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς τῆς Λαογραφίας στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Δημήτριος Β. Οἰκονομίδης (1910-2009) σὲ σύντομη μελέτη ποὺ δημοσιεύτηκε στὸν 54ο τόμο τῆς «Ἐπετηρίδος Ἑταιρείας Βυζαντινῶν...

Ἔγρεο, φίλα μᾶτερ

Προσωποποιήσεις τῆς Ἑλλάδας στὰ χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας (Γιάννη Κόκκωνα) Πρώτη σημασία τῆς λέξης «πρόσωπο» ἦταν “τὸ μπροστινὸ μέρος τῆς κεφαλῆς τοῦ ἀνθρώπου”. Μὲ βάση, λοιπόν, τὰ...

Κανονικότητα

Ἀπὸ τὴν «κάννα», μὲ σημιτικὴ ἴσως ρίζα, ποὺ ἦταν ἄλλο ὄνομα τοῦ καλάμου / καλαμιοῦ, προῆλθαν πολλὲς λέξεις, ἀνάμεσά τους καὶ ὁμηρικὴ «κανών». Μὲ...

Τουρκοκρητικοί ή Κρητότουρκοι;

Ἡ Γραμματικὴ τόσο τῆς ἀρχαίας ὅσο καὶ τῆς νέας ἑλληνικῆς διδάσκει ὅτι τὰ σύνθετα ὀνόματα χωρίζονται σὲ ἀντικειμενικά, κτητικά, παρατακτικὰ καὶ προσδιοριστικά. Ἀφήνω τὶς...

Ο υλικός κόσμος στη θρησκευτική ποίηση των βυζαντινών Ελλήνων1

(Μέρος 2ο) Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ Προσεκτικὴ παρατήρηση μᾶς πείθει πὼς ὁ ὑμνογράφος (βυζαντινὸς ποιητὴς) ἔχει καθολικὴ ἀντίληψη τῆς φύσης, ζεῖ καὶ κινεῖται μέσα σ’...

Ο υλικός κόσμος στη θρησκευτική ποίηση των βυζαντινών Ελλήνων1

Ἐρώτηση: Ὑπάρχει Βυζαντινὴ Ποίηση; Ἡ ἀπάντηση εἶναι καταφατική: ναί, ὑπάρχει. Μὲ ἔργα ἴσως σημασίας ἥσσονος, κοινότυπα, χωρὶς τὰ φτερουγίσματα ποὺ οἱ μεγάλοι ποιητὲς μὲ εὐκολία...

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Μικρές αγγελίες

aggelies

Ο κρητικός τύπος σήμερα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα