Σάββατο, 18 Σεπτεμβρίου, 2021

Το νέο κοινωνικό συμβόλαιο που ετοιμάζεται

Ας σκεφτούμε ένα επίκαιρο και παγκόσμιο τεράστιο πρόβλημα, όπως είναι αυτό της μετανάστευσης και της προσφυγικής κρίσης. Αυτοί που στην ουσία και πραγματικά, λόγω ισχύος, κυβερνούν τον κόσμο θα έπρεπε να φρόντιζαν για την κατοχύρωση της ειρήνης και της ανάπτυξης στις φτωχές τριτοκοσμικές χώρες. Έτσι οι φτωχοί άνθρωποι, αφού οι πλούσιες χώρες θα κατέβαλαν και τα απαραίτητα κεφάλαια, θα παρέμεναν στις εστίες τους.
Σε ένα διεθνές πανευρωπαϊκό συνέδριο της Δυτικοευρωπαϊκής Eνωσης στη Λισαβώνα είχα την ευκαιρία να καταγγείλω την αρνητική στάση των πλούσιων χωρών του Βορά, για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού. Τότε βρίσκουν την ευκαιρία της επανεμφάνισης με τα ρατσιστικά ένστικτά τους τα προβληματικά φασιστοειδή άτομα, που πάντοτε υπάρχουν σε όλες τις εποχές και όλες τις κοινωνίες, ακόμη και στις ευημερούσες.
Οι περίοδοι των κρίσεων, όπως είναι στην εποχή μας η παγκόσμια φονική υγειονομική κρίση, λόγω κορωνοϊού, βοηθούν στο να κινητοποιούνται οι άνθρωποι, η συνείδησή τους, και οι ανεξάντλητες δυνάμεις τους, προς το καλύτερο, προς μια πανανθρώπινη συμπεριφορά.
Άνθρωποι όπως ο μεγάλος Αϊνστάιν, εγνώριζαν την τραγική ανθρώπινη πορεία, αφού άκουαν την βουή των γεγονότων, που πλησίαζαν πριν αλλά και μετά τον καταστροφικό, με τα αμέτρητα θύματα, Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που προκάλεσαν οι Γερμανοί ναζιστές. Όπως και ο δικός μας νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης που έβλεπε, τον καιρό της χούντας των συνταγματαρχών, την προδοσία και την καταστροφή της Κύπρου, ως μία εθνική τραγωδία που ερχότανε. Βλέπω τον όλεθρο και την καταστροφή να πλησιάζουν έλεγε στο μήνυμά του ο Σεφέρης, προβλέποντας τα γεγονότα στην Κύπρο.
Στην εποχή του ο Αϊνστάιν έβλεπε την προοπτική μιας επιθυμητής αλληλέγγυας πορείας των ανθρώπων. Ο σοφός αυτός επιστήμονας μίλησε ακόμη και για την ανάγκη μιας οικουμενικής διακυβέρνησης στη γη. Ανθρώπους, όπως τον Αϊνστάιν και τον Σεφέρη, αλλά και παρόμοιους με αυτούς θα σκεφτότανε ο Καβάφης, όταν έγραφε το ποίημά του “ ΣΟΦΟΙ ΔΕ ΠΡΟΣΙΟΝΤΩΝ” (Είναι οι σοφοί άνθρωποι που προβλέπουν τα γεγονότα που έρχονται.). Όταν όμως φεύγει ο κίνδυνος και ο φόβος, οι απλοί άνθρωποι επανέρχονται στα ίδια, στην ίδια κοινωνική συμπεριφορά. Εκεί έξω εις την οδόν, ουδέν ακούουν οι λαοί, μας λέει ο ποιητής.
Το συμπέρασμα είναι ότι πέρα από τις οποιεσδήποτε αναμφισβήτητες ευθύνες των ανθρώπων της οικονομίας, της πολιτικής, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των επιστημόνων, των διανοουμένων και των καλλιτεχνών, πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του, όσες του αναλογούν, και ο κάθε πολίτης και ο κάθε άνθρωπος χωριστά, όπως διακηρύσσει ο Καζαντζάκης, αλλά και ολόκληρη η κοινωνία συνολικά. Αν δεν συμβεί αυτό και δεν απαιτήσουν οι πολίτες και η κοινωνία ένα καινούριο κοινωνικό συμβόλαιο και δεν κάμουν μία ειρηνική επάνάσταση θα επανέλθουμε στα ίδια.
Αυτό σημαίνει ότι θα μιλούμε και πάλι για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, για την καλή και την κακή πορεία του χρηματιστηρίου, για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής σε…κάποιο προσεχή αιώνα και για την φιλανθρωπία των ανθρώπων του πλούτου, των ανθρώπων με τα εκατομμύριαή και τα δισεκατομμύρια ευρώ.
Αποτέλεσμα όλων αυτών το ότι, παρά την οποιαδήποτε οικονομική ανάπτυξη, που δεν θα ερευνάται, με επάρκεια, εάν βλάπτει ή και καταστρέφει το περιβάλλον, οι πλούσιοι θα γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Κάποιοι δεν θα έχουν ούτε τα χρήματα για το γάλα των παιδιών τους.
Πολλοί άνθρωποι, μεταξύ τους και πολλά παιδιά θα πεθαίνουν, όπως και τώρα συμβαίνει, από την πείνα και άλλοι δεν θα έχουν ούτε καθαρό πόσιμο νερό. Οι δε υπεύθυνοι για την καταπολέμηση της διαφθοράς θα σφυρίζουν, όπως πάντα, αδιάφορα. Από δε την αλματώδη σύγχρονη τεχνολογική πρόοδο ήδη επωφελούνται κυρίως οι πολύ προνομιούχοι. Πάντοτε, βέβαια, θα υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ανθρώπων.
Πλησιάζοντας το τέλος του πρώτου τετάρτου του 21ου αιώνα τα φαινόμενα αλλά και τα συμβαίνοντα, δείχνουν ότι η ζύμωσηγια ένα καινούριο κοινωνικό συμβόλαιο συνεχίζεται. Άλλοι μιλούν για μια ειρηνική επανάσταση που πλησιάζει και άλλοι για ένα βελτιωμένο νέο κοινωνικό πρόσωπο του καπιταλισμού, που χρειάζεται. Υπάρχουν βέβαια και ορισμένοι προβληματικοί άνθρωποι, κάποιοι είναι απόγονοι των συνεργατών των Γερμανών ναζί ή και των ίδιων των ναζί, που κατηγορούν και εχθρεύονται, την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην ουσία, για το ότι δεν επιτρέπει την επανεμφάνιση μίας φασιστικής δικτατορίας που θα οδηγούσε και πάλι την κοινωνία στην καταστροφή. Υπάρχει όμως και η κοινοτοπία του κακού, όπως μας προειδοπίησε η Χάνα Άρεντ.
Όσον αφορά τις αιματηρές επαναστάσεις πολλοί σημειώνουν ότι από το τέλος του 20ου αιώνα και τις αρχές του 21ου, αυτές καταλήγουν, σε σύντομο διάστημα, σε αυταρχικά, προσωποπαγή και ιδιοτελή καθεστώτα. Η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, παρά τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν, παραμένει πιστή στο πολίτευμα της Δημοκρατίας.
Οι περισσότεροι μιλούν για την άμεση ανάγκη μιας κοινωνικής αλλαγής, χωρίς να μπορούν να την προσδιορίσουν επακριβώς. Υποστηρίζουν δε ότι δεν πρέπει να χάσομε την καινούρια ευκαιρία που μας δίνει η τρέχουσα φονική υγειονομική κρίση, λόγω του κορονοϊού. Αυτή η κρίση λένε επωάζει μια μεγαλύτερη οικονομική αλλά και κοινωνική κρίση που θα επιφέρουν η μεγάλη ύφεση και η μεγάλη ανεργία που θα επακολουθήσουν.
Να μία ευκαιρία ακόμη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Είναι η άλλη όψη του νομίσματος ή το λεγόμενο ουδέν κακόν αμιγές καλού. Υπάρχουν διάφοροι ακτιβιστές κοινωνικοί αναλυτές, όπως ο Σλαβόι Ζίζεκ, η Ναόμι Κλάιν, ο Τζόρτζιο Αγκάμπεν. Άραγε είναι οι καινούριοι Βολταίροι, Ρουσώ, Ντιντερό, Μοντεσκιέ και ντ’Αλαμπέρ μιας καινούριας επανάστασης, ή μήπως οι νέοι αυτοί ακτιβιστές υπακούουν απλά στην ρήση του ιδιοφυούς Μπέρναρ Σω που λέει: αυτοί που μπορούν κάνουν, όσοι δεν μπορούν διδάσκουν.
Κάτι σπουδαίο πρέπει να ακούουν εκεί έξω εις την οδόν ΟΙ ΣΟΦΟΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΙΟΝΤΩΝ από τα γεγονότα που έρχονται και πλησιάζουν!

 

1 Comment

  1. Το ανωτέρω σπάνιο κι άκρως περιεκτικό άρθρο – δοκίμιο του αγαπητού φίλου και συνάδελφου Σήφη Μιχελογιάννη, θα τολμήσω να το χαρακτηρίσω σαν μία εισαγωγή ή πρόδρομο δεύτερου [ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΎ] ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ, για μια θεμιτή και καλή κοινωνία – οικονομία: οι άπειρες επιστημονικές αλλά και εμπειρικές γνώσεις του πανάξιου αρθρογράφου μαζί με το ολοκληρωμένο αληθινό κι ανθρώπινο πρόσωπό του εγγυώνται για την ανωτέρω προοπτική κι ας είμαστε όλοι ενωμένοι κι απέναντι σε κάθε είδος και σε κάθε μορφή φασισμού και κοινωνικής αδικίας κι ας ορθώσουμε το ανάστημά μας ως περήφανοι και δημοκρατικοί πολίτες αυτού του όμορφου τόπου μας για την ειρήνη και την πρόοδο όλων των συνανθρώπων μας. Συγκινήθηκα πολύ και, βέβαια, ευχαριστώ από καρδίας τον εκλεκτό μας φίλο και επιστήμονα Σήφη Μιχελογιάννη. Φιλικά Γιώργος Καραγεωργίου, συντ/χος νομικός, κοινωνιολόγος, οικονομολόγος ΧΑΝΙΑ.

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα

Μόνιμες στήλες