Σάββατο, 25 Ιουνίου, 2022

Σινέ Χανιά (1900-1922)

Ο αείμνηστος Γιώργος Φθενάκης («Σινέ-Σαντάν, 1899-1999. Από το γύρισμα του αιώνα στο άλλο») αναφέρει ότι ήδη από τον Ιανουάριο του 1900 στην πρωτεύουσα της Κρήτης δυο πλανόδιοι διασκεδαστές, ο Δ. Σταμπόλης και ο Γ. Καρακώτσης δίνουν τις πρώτες κινηματογραφικές παραστάσεις στο καφενείο του Δημοτικού Κήπου με έναν προβολέα ασετυλίνης και ένα φωνογράφο. Αυτή η προβολή επαναλαμβάνεται το 1902. Ταυτόχρονα, την ίδια χρονιά ο ιδιοκτήτης ενός μηχανήματος εσωτερικής προβολής προβάλλει εικόνες από την έκθεση στο Παρίσι. Τον επόμενο χρόνο, το 1903, ένας άλλος κινηματογράφος προβάλλει εικόνες από τη στέψη του Πρίγκιπα Νικόλαου. Το 1905 στην αίθουσα του Δημοτικού Κήπου λειτουργεί ο χειροκίνητος κινηματογράφος των Μανωλικάκη-Σαββάκη με χειριστή τον Τουρκοεβραίο τελάλη Γιακώ, ο οποίος αναλαμβάνει και χρέη αφηγητή.
Η καθιέρωση του κινηματογράφου στην πόλη των Χανίων, όμως, γίνεται τη δεκαετία του 1910 χάρη  στον Ρεθυμνιώτη επιχειρηματία Χαράλαμπο Σπανδάγο, ο οποίος αρχίζει να προβάλλει ταινίες το 1911 στο θέατρο του Δημοτικού Κήπου και λίγο αργότερα στην αίθουσα του «Χρυσόστομου» (1913). Το 1912, σύμφωνα με τον Μίνω Νικολακάκι («Παλιά Χανιά στο γύρισμα του αιώνα»), στο χώρο ενός καφενείου στην Σπλάντζια λειτουργεί και δεύτερη κινηματογραφική αίθουσα με Χανιώτη ιδιοκτήτη. Αυτονόητο είναι ότι πρόκειται πάντα για βουβό κινηματογράφο.
Ποιές είναι όμως οι ταινίες που προτιμά το κοινό; Από τη θεματολογία φαίνεται ότι είναι οι ιστορικές ταινίες, όπως οι τελευταίες 100 ημέρες της Βασιλείας του Μεγάλου Ναπολέοντα, η οποία παρουσιάζεται στο θερινό κινηματογράφο του Δημοτικού Κήπου, τον οποίο διαχειρίζεται ο Σπανδάγος («Νέα Έρευνα» 15/7/1914). Επίσης, ο βίος της βασίλισσας Μαρίας Αντουανέτας: «Σήμερον αρχίζει τας παραστάσεις του εν τη Αιθούση του Χρυσοστόμου ο θαυμάσιος κινηματογράφος του κ. Σπανδάγου, με το αριστούργημα του Δουμά πατρός «ο Ιππότης του Ερυθρού οίκου» εις το οποίον παρουσιάζεται με τα ζωηρότερα χρώματα η πλήρης συγκινητικών επεισοδίων ζωή της περιφήμου Βασιλίσσης Μαρίας Αντουανέτας» («Νέα Έρευνα», 4/10/1914). H ταινία προβλήθηκε στην αίθουσα του «Χρυσόστομου», λόγω του Φθινοπώρου.
Προβολές γίνονται και στο αμαξοστάσιο του Ερρίκου Συγκελάκη (για μικρό χρονικό διάστημα, κινηματογράφος Ideal). Αυτή την περίοδο ο τοπικός Τύπος βρίθει από καθημερινές καταχωρίσεις κινηματογραφικών προβολών τόσο του Σπανδάγου στο Ideal όσο και στην νέα κινηματογραφική αίθουσα στην συνοικία Μπόλαρη, το «Πάνθεον» («Νέα Έρευνα», 14/5/1916). Οι ταινίες αφορούν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Εκστρατεία.
Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι, εκτός από μέσο ψυχαγωγίας, ο κινηματογράφος λειτουργεί και διδακτικά, καθώς μορφώνει και ενημερώνει πολιτικά και ιστορικά το κοινό, όπως φαίνεται από τις ιστορικές ταινίες (π.χ. ο Μέγας Ναπολέων), την προβολή μαχών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918), καθώς και από τα γεγονότα της Μικρασιατικής Εκστρατείας (π.χ. η μάχη της Κιουτάχειας στον κινηματογράφο Ideal) («Νέα Έρευνα», 23/4/1922).

Βιβλιογραφία
Α. Αλιγιζάκης, Όπερες, Μαντολινάτες & Καντάδες, Βαλς & Συρτός στα παλιά Χανιά. Πολιτισμός και κοινωνία κατά την περίοδο 1878-1967,  Ηράκλειο 2016.


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Ελευθέριος Βενιζέλος: Ο πρώτος επιβάτης ελληνικού αεροπλάνου

Μέσα στα στενά όρια της Ιστορίας του τόπου μας, που μαθαίνουμε στα σχολεία, δεν περιλαμβάνονται συνήθως και ορισμένα περιστατικά, καθοριστικά για την εξέλιξη και...

16 χρόνια Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας στα Χανιά

Σχολείο... πρώτης ευκαιρίας είναι το ΣΔΕ Χανίων και τα τμήματά του σε Πλατανιά και Κίσσαμο για περίπου 1.300 μαθητές που εγγράφησαν σε αυτά από...

Αγοράκι ηλικίας 2 ετών εντοπίστηκε λιπόθυμο στη θάλασσα – Συνελήφθη ο πατέρας του

Στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής νοσηλεύεται αγοράκι ηλικίας 2 ετών, το οποίο εντοπίστηκε, σε λιπόθυμη κατάσταση, στη θαλάσσια περιοχή Παλιουρίου, στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής. Το ανήλικο αγόρι...

Χανιά: Προφυλακιστέος 38χρονος για ασέλγεια στις κόρες του

Νέα υπόθεση ασέλγειας σε βάρος ανήλικων συγκλονίζει τα Χανιά. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες των “Χ.ν.” στις 21 Ιουνίου, συνελήφθη στα Χανιά κατόπιν εντάλματος σύλληψης...

Στη Σούδα για πρώτη φορά το κρουαζιερόπλοιο της Disney

Στη Σούδα κατέπλευσε νωρίς το πρωί το πολυτελές κρουαζιερόπλοιο “Disney Magic” το πρώτο κρουαζιερόπλοιο που ανήκει και διαχειρίζεται η Disney Cruise Line, θυγατρική της...

Σπάνια σύνοδος πέντε πλανητών – Δεν θα υπάρξει ξανά έως το 2040

Μόλις ξεκίνησε επίσημα το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο και στον ουρανό έχουν δώσει «ραντεβού» πέντε πλανήτες (Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος). Η σπάνια σύνοδός...

1 Comment

  1. Σας ευχαριστούμε που,μέσα από ιστορικά γεγονότα ,μας θυμίσατε τον αξιόλογο συμπολίτη και φίλο Γεώργιο Φθενάκη!!

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα