Τρίτη, 16 Απριλίου, 2024

Οι Τρεις Ιεράρχες για το πλήρωμα της Εκκλησίας

Στη μνήμη του πατέρα μου, 
Ηρακλή Γ. Ορφανού
και του παππού μου, 
Γεωργίου Εμμ. Ορφανού

Τέλη κάθε Ιανουαρίου, εορτάζουμε και τιμούμε τη μνήμη και τη μεγάλη συμβολή στην ενδυνάμωση της χριστιανικής πίστης τους δύσκολους 4ο και 5ο αι. μ.Χ. των Τριών Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννη του Χρυσόστομου. Πρόκειται για τους, κατά τη γνώμη μας, επιφανέστερους από τους Πατέρες της Εκκλησίας στα χρόνια εκείνα, που τέθηκαν τα θεμέλια για τη χριστιανική θεολογία και η διδασκαλία των λόγων του Κυρίου ημών Χριστού εμψύχωνε στους χριστιανούς της Ανατολικής Ρωμαϊκής ή Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην καθημερινή ζωή τους έναντι εξωτερικών εχθρών του κράτους τους και των αιρέσεων.
Στο παρόν κείμενο, με τη βοήθεια των Ελληνικών Λειτουργικών Κειμένων της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος, θα αναζητήσουμε και θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε μέρος από τους «χαρακτηρισμούς» που έχουν αποδοθεί από το πλήρωμα της Εκκλησίας στο πέρασμα των αιώνων στους Τρεις Ιεράρχες.
Θα μας απασχολήσουν  «χαρακτηρισμοί» που ακούγονται κατά το Μικρό Εσπερινό και στο Μεγάλο Εσπερινό της παραμονής της εορτής των Τριών Ιεραρχών από την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ο Βασίλειος είναι ὁ ἔνθεος νοῦς, εφόσον η σκέψη του είναι γεμάτη θεό και η σοφία του είναι θεϊκό χάρισμα. Ο Γρηγόριος υμνείται ως ἡ θεία φωνή, γιατί με το λόγο του έφερε τη διδασκαλία του Χριστού κοντά στους ανθρώπους. Και ο  Ἰωάννης είναι ὁ παγκόσμιος λαμπτήρ, διότι, κατά τη γνώμη μας, εξέπεμπε άσβεστο το φως της αλήθειας του χριστιανισμού προς όλο το ανθρωπολόι.
Και οι τρεις μαζύ αποκαλούνται δοῦλοι ἀγαθοὶ καὶ πιστοί, εὖ ἐργάται τοῦ ἀμπελῶνος Χριστοῦ, από τη στιγμή που αγόγγυστα έταξαν τη ζωή τους στο Κύριο ημών Ιησού Χριστού και εργάστηκαν με πίστη και αρετή και άοκνα, προκειμένου να καρποφορεί πάντα και παρά τους δύσκολους καιρούς ο αμπελώνας του Θεού, δηλαδή η αγάπη με την οποία περιβάλλει κάθε στιγμή κάθε άνθρωπο.
Επίσης, οι Τρεις Ιεράρχες χαρακτηρίζονται εὐσεβείας οἱ πρόβολοι, οἱ μετὰ τοὺς δώδεκα τρεῖς Ἀπόστολοι. Με άλλα λόγια, από τη μια, ήταν αυτοί που υπερασπίστηκαν και διαφύλαξαν την ευσέβεια του χριστιανικού λαού στην εποχή τους, την πανταχόθεν γεμάτη αιρετικούς και εθνικούς. Και από την άλλη, διέδωσαν με τα θεόπνευστα γραπτά και λόγια τους όπως οι δώδεκα απόστολοι και μαθητές του Ιησού Χριστού το κήρυγμά του έτσι ώστε δικαιολογημένα να θεωρούνται και ισαπόστολοι.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, στο πρόσωπο των Τριών Ιεραρχών, τιμά τους  Ἱεράρχας τοῦ Χριστοῦ, καὶ τῶν Πατέρων κλέος, τῆς Πίστεως τοὺς πύργους, καὶ τῶν Πιστῶν Διδασκάλους καὶ φύλακας. Και τούτο, διότι ξεχώριζαν για το ήθος και τις γνώσεις τους, αλλά, κυρίως, για τον υπέρ της αληθινής πίστης και για τη διδασκαλία και την προστασία των χριστιανών μακριά από κάθε αντίθετο με τη χριστιανική διδαχή, κακό και ψυχοβλαβές.
Στα μεταβατικά χρόνια του 4ου και του 5ου αιώνα μ.Χ. για το Βυζάντιο και το χριστιανισμό, οι  ειδωλολάτρες και οι αιρετικοί, για δικούς τους λόγους, ήθελαν να μένει ο λαός στα σκοτάδια της αμάθειας. Τότε, λοιπόν, εμφανίστηκαν και έδρασαν με όλες τους τις ψυχοπνευματικές δυνάμεις ο Βασίλειος ο Μέγας, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και, με το έργο και το λόγο τους, δικαίως αναγνωρίστηκαν ως ἀκτῖνες καὶ δᾳδουχίαι και τῶν ἐσκοτισμένων ἡ ἀνάβλεψις, αφού πρόσφεραν άδολα και ανιδιοτελώς στο πλήρωμα της Εκκλησίας το πολυπόθητο θεϊκό φως της λυτρώσεως των ψυχών και του καθαρμού από τα σωματικά πάθη.
Ταυτόχρονα, τέλος, στο πρόσωπο των Τριών Ιεραρχών, οι χριστιανοί όχι μόνο οι σύγχρονοί τους, αλλά και όλοι έκτοτε έχουν βρει οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς προστάτας, οἱ πένητες τοὺς πλουτιστάς, οἱ ἐν θλίψεσι τοὺς παραμυθοῦντας, τοὺς συνοδίτας οἱ ὁδοιπόροι, οἱ ἐν θαλάσσῃ τοὺς κυβερνήτας. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, εφόσον, με την παρουσία των Τριών Ιεραρχών παρ’  ημίν, είμαστε προφυλαγμένοι και ασφαλείς από όσα θέλουν να μας βλάπτουν, πλουτίζουμε με το μέγιστο και ακατάλυτο των αγαθών, την αγάπη του Θεού, παρηγορούμαστε στις καθημερινές μικρομέγαλες λύπες που επιβαρύνουν ακούσιά μας τη ζωή μας, έχουμε πολύτιμους συνταξιδιώτες στους δύσκολους και απρόβλεπτους δρόμους της ζωής και ξάγρυπνους και ικανούς πηδαλιούχους της ψυχής και της ύπαρξής μας στις φουσκοθαλασσιές ανά πάσα στιγμή του επίγειου βίου μας ως ανθρώπων και ως χριστιανών.

*O
Γεώργιος Η. Ορφανός είναι 
Φιλόλογος,
Msc Διαχ/σης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
& Διαχ/σης Πληροφ/κων συστημάτων


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Χρήσιμα