Τρίτη, 24 Μαΐου, 2022

ΜΝΗΜΕΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ: Αγγέλα Παπάζογλου

» 8 Νοεμβρίου 1899 (Σμύρνη) – 17 Αυγούστου 1983 (Νέα Κοκκινιά)

 

Στις κομπανίες τις Σμυρναίικες και στα “παιχνίδια” λέγαμε το καημό μας με μινόρε. Με βιολοντσέλα, πιάνα, άρπες, σαντούρια, μαντολίνα, κιθάρες και βιολιά. Όσα μινόρε και να λέγαμε, δεν τα βαριόμασταν ποτέ. Όλοι παράγγελναν το μινόρε τους και όλοι το άκουγαν με λαχτάρα, γιατί λέγαμε τον πόνο μας που ήμαστε σκλαβωμένοι στην Τουρκιά. Με το μινόρε δεν τον ξεχνούσαμε, θέλαμε όλο να τον θυμόμαστε, ν’ ανάβουμε μέσα μας καντήλι, ελπίδα, ζεστασιά: “Μόνο μια ώρα χαίρομαι, όταν γλυκοχαράζει/ Που αναπαύεται η καρδιά και δεν αναστενάζει” και εννοούσαμε τη σκλαβιά.

(Από το βιβλίο «Τα χαΐρια μας εδώ» που περιέχει διηγήσεις της Αγγελικής Μαρωνίτη – Παπάζογλου καταγεγραμμένες από το γιο της Γιώργο Παπάζογλου).

 

Η σπουδαία Μικρασιάτισσα τραγουδίστρια ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ γεννήθηκε 8 Νοεμβρίου 1899 στη Σμύρνη.
Ανήκε σε σημαντική οικογένεια μουσικών..
O πατέρας της Δημήτριος Μαρωνίτης (ή Χιωτάκης) έπαιζε βιολί και σαντούρι… η Αγγέλα ανέβηκε στο πάλκο σε ηλικία 11 ετών, δίπλα στον πατέρα της.
Τραγούδησε σε ηλικία 16-17 ετών στην μπίρα Μέλης, που ήταν και κινηματογράφος και θέατρο μαζί. Τραγούδησε επίσης στα κέντρα του Αράπογλου, του Τζίζικα, του Αυταρά και στη Σκάλα του Κορδελιού. Την φώναζαν Αγγελίτσα για να την ξεχωρίζουν από μιαν άλλη ονομαστή τραγουδίστρια, την Αγγελάρα.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή συνέχισε να τραγουδά στα κέντρα του Πειραιά και των προσφυγικών συνοικισμών.. συμβάλλοντας στη μεταφορά του αρχαίου ιωνικού πολιτισμού στην Παλιά Ελλάδα.
Το 1924, γνωρίστηκε με τον Σπουδαίο Μικρασιάτη Μουσικό Βαγγέλη Παπάζογλου και το 1928 παντρεύτηκαν ενώ ήξερε ο Ευάγγελος Παπάζογλου πως θα χάσει την όρασή της η Αγγέλα από μια σπάνια πάθηση υγείας, το 1929, έχασε εντελώς την όρασή της!
«Στη Σμύρνη παίζαμε από ρεμπέτικα μέχρι όλα τα ευρωπαϊκά. Δημοτικά, κλέφτικα, κρητικά, καλαματιανά, φυσούνια, θρακιώτικα, γιαννιώτικα, κονσέρτα με καβαλαρίες, με χορούς του Μπραμς, με σερενάτες… Όλα τα παίζαμε. Και από όπερες κάτι μέρη. Ξέραμε αναγκαστικά κι από ένα τραγούδι από κάθε μελέτι (φυλή) για να ευχαριστούμε τσι πελάτες. Κι εβραίικο παίζαμε και αρμένικο και αράπικο. Ήμαστε κοσμοπολίτες εμείς. Αγαπούσαμε όλο τον κόσμο και μας αγαπούσανε. Δεν είχε συμφέροντα κανείς στο τραγούδι. Τραγουδούσες, χόρευες, ήσουνα λεύτερος να κάνεις ό,τι θέλει η καρδιά σου και η σειρά σου…»
Το σμυρναίικο τραγούδι υπηρετήθηκε από αξεπέραστους οργανοπαίκτες και τις Εστουδιαντίνες τους, από μοναδικές φωνές και εμπνευσμένους δημιουργούς. Περίφημοι ήταν οι «σμυρναίικοι» αμανέδες, με πρώτο και καλύτερο το «σμυρναίικο μινόρε». «Στις κομπανίες τις σμυρναίικες και στα “παιχνίδια” λέγαμε το καημό μας με “μινόρε”» έλεγε η Αγγελική Παπάζογλου. «Με βιολοντσέλα, πιάνα, άρπες, σαντούρια, μαντολίνα, κιθάρες και βιολιά. Όσα “μινόρε” και να λέγαμε, δεν τα βαριόμασταν ποτέ. Όλοι παράγγελναν το “μινόρε” τους και όλοι το άκουγαν με λαχτάρα, γιατί λέγαμε τον πόνο μας που ήμαστε σκλαβωμένοι στην Τουρκιά. Με το “μινόρε” δεν τον ξεχνούσαμε, θέλαμε όλο να τον θυμόμαστε, ν’ ανάβουμε μέσα μας καντήλι, ελπίδα, ζεστασιά: “Μόνο μια ώρα χαίρομαι, όταν γλυκοχαράζει/ Που αναπαύεται η καρδιά και δεν αναστενάζει” και εννοούσαμε τη σκλαβιά».
«Για σκέψου», έλεγε η Αγγελική Παπάζογλου «από τρεις πιάτσες καφενεία οργανοπαίχτες που είχε η Σμύρνη κι ήτανε σα μυρμηγκοφωλιές, σαν τα μελίσσια όλη μέρα, πόσοι γλυτώσανε νομίζεις από τη σφαγή και την καταστροφή; Όποιον και να θυμηθώ, χαμένος είναι, σφαγμένος είναι, όμηρος πέθανε, αιχμάλωτος ‘πόμεινε και δεν τον ξανάδε πια κανείς. Μονάχα από τσι παιχνιδιατόροι γλύτωσε ο ένας στους πενήντα!…Όλοι αυτοί ύστερα μαζευτήκανε στην Κοκκινιά. Όλα τ’ άλλα τα ‘χαμε χάσει, το τραγούδι είχε γλυτώσει μέσα μας. Δεν έπρεπε να το αφήσουμε να πάει χαμένο, να χαθεί κι αυτό…».
Ηχογραφημένα τραγούδια της είναι μόνο έξι αμανέδες και η Δερβίσαινα του Ευάγγελου Παπάζογλου.. όμως ο Γιώργης Παπάζογλου έχει κάνει ιδιωτικές ηχογραφήσεις με την Υπέροχη φωνή της Αγγέλας Παπάζογλου.
Ο γιός της Γιώργης Παπάζογλου λέει : «Η φωνή της… σα μαγνητικό ρευστό ορμούσε στα εμπόδια της ψυχής σου, κι άνοιγε σήραγγες μέσα στη νύχτα για να περάσει η αλήθεια και το φως…», «Δεν έμενε τίποτα μέσα σου σκοτεινό. Γινόσουν διάφανος… σα στάλα πρωινής δροσιάς που τη φεγγοβολά ο ήλιος. Έβλεπες να ξετυλίγεται μπροστά σου ένας αληθινός κόσμος, που δεν είχε καμμιά σχέση με τον ψεύτικο που ήξερες… κι ας μιλούσε για γνωστά πράγματα, που δεν τους έδωσες ποτέ σημασία. Γινόσουν δυνατός… συμπαγής… δίκαιος. Μάθαινες ν’ αγαπάς τον εαυτό σου. Μάθαινες ν’ αγαπάς ό,τι αξίζει… Μόνο ό,τι αξίζει… Και να μην ξεχνάς… Είναι αμαρτία να ξεχνάς…»
Η Αγγέλα Παπάζογλου έφυγε από τη ζωή 17 Αύγουστου 1983, στο σπίτι της, στην Νέα Κοκκινιά.
Ο γιος της ΓΙΩΡΓΗΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ο Αγαπημένος μου δάσκαλος συγκέντρωσε τις αφηγήσεις της στο βιβλίο «Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης», ”Τα χαίρια μας εδώ ” καταγράφοντας σημαντικές αναφορές για την Ιστορία της Σμύρνης, Την Μικρασιατική Καταστροφή, μαρτυρίες, τα λόγια της & τα τραγούδια της κ.α πολλά σημαντικά στοιχεία!
Ανεκτίμητη η προσφορά της Αγγέλας Παπάζογλου στον Πολιτισμό μας.. για την Μεταφορά του Παραδοσιακού Μικρασιάτικου τραγουδιού, του Σμυρναιίκου & Ρεμπέτικου τραγουδιού , καθώς για της μνήμες της ιστορικές για την Σμύρνη, την Γενοκτονία των Μικρασιατών Ελλήνων !!!
”Ο μεγάλος ο καμός είναι να σε φλοΐζουνε, να σε τσιτσιρίζουνε, να σε σφάζουνε, να σε καταστρέφουνε, κι όταν ξαναγεννηθείς και σε ρωτήσουνε: «Τι θες να γένεις;»
Εσύ ν’ απαντήσεις: «Πάλι Ρωμιά… πάλι Σμυρνιά… πάλι Αγγελική Παπάζογλου…κι όταν ξαναπεθάνω, ξαναβάλτε μου πικροδάφνη στο στόμα…”

* Πηγές : Δημήτρης Τσακιλτζής, Γιώργης Παπάζογλου, «Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης», ”Τα χαίρια μας εδώ ”
* * Έρευνα : Δημήτρης Τσακιλτζής (Διάδοση & Διάσωση Μικρασιατικού Πολιτισμού, Σμυρναίικου, Ρεμπέτικου & Λαϊκού τραγουδιού) 17/08/2015

 

Η Αδελφότητα Μικρασιατών Ν.Χανίων “ο Άγιος Πολύκαρπος” σε συνεργασία με τα “Χανιώτικα νέα”, παρουσιάζουν κάθε εβδομάδα ένα ιστορικό αφιέρωμα στη Μικρά Ασία, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη μικρασιατική καταστροφή


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Σοβαρό τροχαίο ατύχημα στον Πλατανιά

Σοβαρό τροχαίο ατύχημα με τραυματισμό γυναίκας το βράδυ της Κυριακής στον Πλατανιά. Το περιστατικό συνέβη μέσα στον οικισμό του Πλατανιά στην παλιά εθνική οδό...

Κατέληξε η γυναίκα από το τροχαίο στον Πλατανιά

Κατέληξε, πριν από λίγο, η γυναίκα  που νοσηλεύονταν βαριά τραυματισμένη στο νοσοκομείο Χανιών και είχε παρασυρθεί το βράδυ της Κυριακής από μηχανάκι στον Πλατανιά...

Θανατηφόρο τροχαίο στα Σφακιά

Τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε νωρίς το πρωί της Δευτέρας στα Σφακιά και συγκεκριμένα στην Ανώπολη όταν κάτω από αδιευκρίνιστες έως αυτή την στιγμή συνθήκες ένα...

Εικόνες της Δημoτικής Αγοράς

Φωτογραφίες από την παλιά Δημοτική Αγορά αλλά και σχέδια για το πώς θα είναι μετά την ανακαίνισή της τοποθετήθηκαν πάνω στις λαμαρίνες που περικυκλώνουν...

Φωτορεπορτάζ και βίντεο από την επίδειξη στο Μάλεμε

Δείτε εντυπωσιακές φωτογραφίες και βίντεο από την επίδειξη αεροσκαφών F16 από την ομάδα "ΖΕΥΣ", Τ-6 από την ομάδα "Δαίδαλος" και Spitfire που πραγματοποιήθηκαν στο...

Τζιπ εισέβαλε σε κρεοπωλείο

Ένα απίστευτο περιστατικό σημειώθηκε το Σάββατο στο κέντρο του Ηρακλείου. Τζιπ εισέβαλε σε κρεοπωλείο στην οδό Γερωνυμάκη. Υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, ο οδηγός έχασε τον έλεγχο...

1 Comment

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα