Κυριακή, 7 Μαρτίου, 2021

Αριστερά ή δεξιά, η δυσκολία να τα ξεχωρίσουμε

Η δυσκολία παιδιών, εφήβων και ενηλίκων να ξεχωρίσουν το αριστερά από το δεξιά έχει πολλές αιτιολογίες.

Αυτές διαφέρουν από τόπο σε τόπο, εξαιτίας ατομικών δεξιοτήτων, συνθηκών διαβίωσης και της σημασίας των λέξεων που χρησιμοποιούνται για να τα ορίσουν.

Αν αναρωτιέστε αν είναι θέμα μόρφωσης ή κλασσικής ευφυΐας δεν είναι.

Σε έρευνα του Πανεπιστήμιου Washington διαπιστώθηκε ότι οι 71 από τους 364 (19.5%) καθηγητές και 311 από 1185 (26.2%) φοιτητές δήλωσαν ότι περιστασιακά, συχνά ή πάντα δυσκολεύονται να προσδιορίσουν με ταχύτητα το δεξιά από το αριστερά.

Σε άλλη έρευνα (2020) το 14.9% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι είχαν αυτή την δυσκολία.
Στο σημείωμα ανιχνεύω τις αιτίες που προκαλούν αυτή την δυσκολία και παραθέτω μερικές προτάσεις για την αντιμετώπιση της.

Έρευνες

Οι έρευνες που παραθέτω είναι αποκαλυπτικές για αυτή την δυσκολία:
• Η πρώτη μεγάλη έρευνα έγινε την δεκαετία 1970 αναμεσά σε γιατρούς και στις συζύγους τους ((Wolf, 1973). Το αποτέλεσμα έδειξε ότι το 9% των ανδρών και το 17% των γυναικών δήλωσαν ότι αντιμετωπίζουν συχνά αυτή την δυσκολία. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι τα ποσοστά είναι υψηλότερα.
• Έρευνα στην Αυστραλία έδειξε ότι το 1/3 των ατόμων έχουν αυτή την δυσκολία (McMonnies, 1990).
• Η δυσκολία αυτή επηρεάζει δραματικά το έργο των γιατρών. Για παράδειγμα τον Ιανουάριο 2000 δύο γιατροί στην πολιτεία South Wales αφαίρεσαν κατά λάθος το αριστερό αντί για το δεξί νεφρό ενός ασθενή με αποτέλεσμα το θάνατο του (Dyer, 2004).
• Άλλη έρευνα έδειξε ότι φοιτητές της Ιατρικής συχνά αναφέρουν την ανασφάλεια τους σχετικά με το θέμα (Gormley et al., 2019).
• Στο Ισραήλ για να αντιμετωπίσουν αυτό το θέμα σημαδεύουν πάνω στον ασθενή τη δεξιά ή την αριστερή πλευρά (Pikkel et al., 2014). Κι αυτό επειδή είχαν εντοπίσει ότι οι χειρουργοί-οφθαλμίατροι εντόπιζαν το χειρουργήσιμο μάτι σε ποσοστό 73%-83%.
• Νορβηγοί ερευνητές (Hjelmervik et al., 2015) διαπίστωσαν ότι μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκέφαλου μας the angular gyrus είναι υπεύθυνη για την ερμηνεία των γλωσσικών εντολών, την ανάγνωση, τη μνήμη και τη χωρική αντίληψη (Seghier, 2013).
• Η διάκριση αριστερά-δεξιά απαιτεί υψηλές γνωστικές λειτουργίες όπως, ενσωμάτωση οπτικών πληροφοριών, γλώσσας και μνήμης, και δυνατότητα περιστροφής αντικειμένων στο μυαλό μας (G.Gormley, Πανεπιστήμιο Queens, New Scientist 11/2020).
• Σήμερα, τηλεοπτικά παιχνίδια και ειδήσεις αποκαλύπτουν τα άτομα που δυσκολεύονται να κάνουν αυτή την διάκριση

Προτάσεις

• Στις Αγγλόφωνες χώρες συστήνουν στα παιδιά που δυσκολεύονται να σχηματίσουν με τα δάκτυλα τους (δείτε την εικόνα) ορθές γωνίες. Το χέρι που σχηματίζει το γράμμα L (left=αριστερά) είναι το αριστερό.
• Οι εκπαιδευτές οδηγών θυμίζουν στους εκπαιδευόμενους τους ότι ο συνοδηγός είναι στα δεξιά τους.
• Η συνεχής χρήση του GPS δεν είναι λύση, αφού δεν είναι λίγες οι φορές που η τεχνολογία του σφάλλει. Ιδιαίτερα όπου δρόμοι ξεφυτρώνουν ή απλά χάνονται.
• Σήμερα η λαϊκή έκφραση “σκόρδο – αριστερά”, “κρεμμύδι – δεξιά” για να τα ξεχωρίσουμε μας φαίνεται απλοϊκή. Γιατί πως είναι δυνατόν ένας που δεν μπορεί να ξεχωρίσει το “αριστερά” από το “δεξιά”, να θυμάμαι και να εφαρμόζει τον συσχετισμό;

• Ο παραπάνω συσχετισμός προέρχεται από έναν Χριστιανικό μύθο, σύμφωνα με τον οποίο, όταν ο Σατανάς εκδιώχθηκε από τον Κήπο της Εδέμ φύτρωσαν σκόρδο και κρεμμύδι στα αποτυπώματα του αριστερού και δεξιού του ποδιού αντίστοιχα.
• Το τμήμα της μνήμης εργασίας που καθορίζει την αντίληψη του χώρου και του προσανατολισμού επιβαρύνεται σημαντικά εξ αιτίας του στρες και χρονικού περιορισμού.
Η λύση είναι να χαλαρώσουμε και να μειώσουμε το ρυθμό εργασίας μας. Διαφορετικά η δυσκολία αυτή μπορεί να μας οδηγήσει σε ανεπανόρθωτα λάθη.
• Οι αρχαίοι Ρωμαίοι ήταν λιγότερο πιθανό να μπερδευτούν, αφού η λέξη αριστερά sinistrum ήταν συνώνυμη της ατυχίας, ενώ η λέξη για τα δεξιά ‘dexter’ σήμαινε ευεργετικά, σωστά, επιδέξια.
• Ένας Αυστραλός έλυσε το πρόβλημα του όταν ανακάλυψε ότι το δέρμα στον δεξί του αντίχειρα φαινόταν διαφορετικό λόγω πιπιλίσματος. Μετά από λίγα χρόνια, αυτή η διαφοροποίηση εγκαταστάθηκε στο μυαλό του.
• Σε πολλές γλώσσες το δεξί right σημαίνει σωστός, ευθύς, άμεσος, δικαίωμα έχει θετικές αναφορές.
Ενώ το αριστερά ‘Left’ προέρχεται από την παλιά αγγλική λέξη lyft, που σημαίνει αδύναμος και στα Γαλλικά σημαίνει αδέξια.
• Το πρώτο πράγμα που μαθαίνουμε στα παιδιά, ενώ στέκονται μπροστά σε ένα ολόσωμο καθρέπτη είναι η χωρική συνειδητοποίηση ότι δηλαδή το δεξί τους χέρι καθρεπτίζεται στα αριστερά.
• Η χωρική αντίληψη συνδέεται άμεσα με την ικανότητα προσανατολισμού. Γονείς οδηγοί έχουν την ευχέρεια να σχολιάζουν και να μονολογούν για να τους ακούνε τα παιδιά τους. Για παράδειγμα λένε…‘Τώρα θα στρίψουμε αριστερά και στα δεξιά μας θα δούμε το στάδιο Χανίων’.
• Τέλος, η φορά της κίνησης των δεικτών ενός ρολογιού, το βίδωμα και το ξεβίδωμα είναι χρήσιμα παραδείγματα για δεξιόστροφες και αριστερόστροφές κινήσεις.

Συμπερασματικά

✓Η δυσκολία να αναγνωρίζεις το δεξιά από το αριστερά είναι καταστροφική σε τομείς όπως: Ιατρική, Ναυσιπλοΐα, Αεροπλοΐα, Κατασκευές, Ένοπλες Δυνάμεις…
✓Αν αισθάνεσθε ότι έχετε αυτή τη δυσκολία το φρονιμότερο είναι να το κοινοποιήσετε σε φίλους για να σας υποστηρίξουν όταν χρειαστεί.
✓ Το στρες, η “μόδα” να κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα και η έλλειψη χρόνου επιτείνουν το πρόβλημα.
✓Η χωρική συνειδητοποίηση του αριστερά / δεξιά απαιτεί χρόνο και προσπάθεια από το άτομο και το υποστηρικτικό του δίκτυο.
✓Η συνεχής εκπαίδευση των μικρών παιδιών με αναφορά στους όρους ‘στα δεξιά σου’ και ‘στα αριστερά σου’ είναι αποτελεσματική.
*Πτυχ.Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στην Δια Βίου Μάθηση, συγγραφέας ‘Μαθαίνω εύκολα’, ‘Θυμάμαι εύκολα’. • Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr • facebook polygnosi

Τα βιβλία του “Μαθαίνω εύκολα”, “Θυμάμαι εύκολα”, “Γνωστική ανάπτυξη” διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία ΚΥΒΟΣ και LIBRAIRIE.

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα

Μόνιμες στήλες