Είναι θετικό που ο Δήμαρχος της πόλης που -με δικά του στοιχεία- βρίσκεται στις τρεις πρώτες Περιφερειακές Ενότητες της χώρας σε επισκέπτες και ξενοδοχειακές κλίνες, θέτει το θέμα του υπερτουρισμού στον δημόσιο διάλογο.
Μέχρι σήμερα οι επίσημες αρχές απέφευγαν τη λέξη, μη αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει πρόβλημα, παρά τις πολλές και τεκμηριωμένες αναλύσεις επιστημονικών και κοινωνικών φορέων περί του αντιθέτου.
Ενδιαφέρον έχει η αφορμή που έθεσε το θέμα, το δήθεν συνέδριο «για τη μεταμόρφωση της Κρήτης» (έχουμε αναφερθεί με σχετικό δελτίο τύπου πριν λίγες μέρες) όπου υποστηρίχθηκε ότι θα μας σώσει η ανάπτυξη (εννοώντας μεγέθυνση των αριθμών) και προβάλλοντας, ως πανάκεια, το μαγικό χέρι της αγοράς που θα βάλει τα δικά της όρια. Όλοι έχουμε πάρει γεύση αυτών των «ορίων» της αγοράς στα κόστη ενέργειας, ενοικίων, υγείας, παιδείας, σούπερ μάρκετ, τραπεζών… Ενώ ο Δήμαρχος κάνει -κατά το πλείστον- σωστές διαπιστώσεις για τα δεινά από τη χωρίς όρια μεγέθυνση, οι προτάσεις του μένουν -για να το πούμε ήπια- πολύ πίσω από τις πραγματικές ανάγκες.
Ας εξηγήσουμε όμως το «κατά το πλείστον»: Μιλώντας για το νέο χωροταξικό του τουρισμού λέει ότι «αποτελεί μετατόπιση προς τη σωστή κατεύθυνση». Στην πραγματικότητα, το νέο χωροταξικό είναι ένα προχειρογραμμένο κείμενο, βασισμένο σε μια εξίσου κακή, αντιεπιστημονική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Και τα δύο κείμενα λένε σε απλά ελληνικά μόνο ένα πράγμα: όλα τα λεφτά στις μεγάλες πεντάστερες μονάδες που θα φέρουν την ανάπτυξη. Κι ενώ κι ο ίδιος, δειλά έστω κάνει αυτήν την κριτική, δεν ενοχλείται από την αντίφαση περί «σωστής μετατόπισης». Εξάλλου, σε ό,τι αφορά στα τρία όρια που λέει ότι πρέπει να σκεφτούμε, οι μεγάλες μονάδες είναι πρωταθλητές στην παραβίασή τους. Να το πούμε απλά: το νέο χωροταξικό χειροτερεύει άγρια, αντί να καλυτερεύει τα πράγματα. Καταλήγει ότι ο τουρισμός δεν είναι πρόβλημα αλλά ευλογία. Μάλλον αντιφατικό με τους αριθμούς που ο ίδιος αναφέρει (για κατανάλωση νερού, γης, πρόβλημα στέγης για τους ντόπιους, απώλεια συναλλάγματος, ακρίβεια…) και που δεν αναφέρει π.χ. τεράστιος φόρτος των ΟΤΑ, από τη διαχείριση υπέρμετρα μεγάλου όγκου απορριμμάτων, καθώς και των υποδομών αποχέτευσης και ύδρευσης, ιδίως το εξάμηνο της μεγάλης ζήτησης. Καμία διαφωνία στις προτάσεις που αφορούν σε αυξημένες αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Όμως η δημοκρατία δεν σταματάει σε αυξημένες αρμοδιότητες και ενδυνάμωση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Εδραιώνεται με τη συμμετοχή των πολιτών. Και για αυτή δεν βρήκε δυο λέξεις να πει ο Δήμαρχος σε ένα άρθρο με αφορμή ένα συνέδριο στο οποίο οι επιστημονικοί φορείς οι πολίτες, οι συλλογικότητες και τα κινήματα ήταν αποκλεισμένα. Εκεί όμως που δεν τα λέει καλά είναι για τα όρια που πρέπει να συζητήσουμε. Αναφέρει δύο τέτοια: Προτεραιότητα στην αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και προσωρινή αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στις κορεσμένες περιοχές (υποθέτουμε σύμφωνα με αυτές τις ελάχιστες που αναγνωρίζει το νέο χωροταξικό).
Στην Κρήτη των περίπου 650.000 κατοίκων και των 200.000 + 200.000 κλινών (ξενοδοχειακών και βραχυχρόνιας μίσθωσης αντίστοιχα), η «αναστολή νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στις κορεσμένες περιοχές» είναι λιγότερο από σταγόνα στον ωκεανό, ενώ η «προτεραιότητα στην αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων», εφόσον δεν αποτυπώνεται στο νέο χωροταξικό για τον τουρισμό (ενώ υπάρχει στο περιφερειακό χωροταξικό της Κρήτης) είναι απλό ευχολόγιο. Κρατάμε τις σημαντικές διαπιστώσεις του Δημάρχου, αλλά καθώς οι προτάσεις του μένουν πολύ πίσω από τις ανάγκες, θέτουμε στη δημόσια συζήτηση τέσσερα θέματα – σημεία ισορροπίας – που θεωρούμε κρίσιμα. Προφανώς, τα προτεινόμενα ισοζύγια δεν μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα όπως ακριβώς γράφονται. Επείγει, εντούτοις, το να ανοίξει η συζήτηση στην κοινωνία για να τεθεί το κάθε όριο και να οριστεί ο τρόπος τήρησης του κάθε προτεινόμενου ισοζυγίου.
Ισοζύγιο κλινών. 400.000 κλίνες είναι ήδη τερατώδης αριθμός. Καμία νέα κλίνη. Νέες μονάδες μόνον εφόσον κλείνουν οι παλιές. Καμία νέα πεντάστερη μονάδα με τριψήφιο και τετραψήφιο αριθμό κλινών.
Ισοζύγιο κατάληψης γης για το δημόσιο. Όχι άλλο μπετό αντί για φύση. Για κάθε νέο έργο που καταλαμβάνει αδόμητη φύση (π.χ. ΒΟΑΚ), το δημόσιο θα πρέπει να αποδίδει ισομεγέθη έκταση πίσω στη φύση.
Αντικίνητρα στην ιδιωτική κατάληψη γης. Κίνητρα για αξιοποίηση υφιστάμενων μονάδων ή/και ήδη δομημένων χώρων (εντός οικισμών).
Ισοζύγιο ενοικιαστικών αυτοκινήτων. Υποχρεωτική δημοσιοποίηση αριθμού οχημάτων κάθε εταιρείας που νοικιάζει αυτοκίνητα στην Κρήτη και τήρηση άνω ορίου. Επιπλέον, όριο στον αριθμό αυτοκινήτων ανά μεγάλο όμιλο.
*Ο Πέτρος Λυμπεράκης, είναι μέλος της ΝΕ Χανίων και συντονιστής Δικτύου Περιβάλλοντος της Νέας Αριστεράς
