Η ιδέα είναι του σύγχρονου µου Αριστείδη Κωνσταντινίδη τον οποίο γνώρισα σε συνέδριο στη Θεσσαλονίκη στα τέλη του περασµένου αιώνα.
Υιοθέτησα άµεσα την ιδέα του. Πρώτος διδάξας ήταν ο Ξενοφών Ζολώτας ο οποίος χρησιµοποίησε αποκλειστικά Ελληνικές λέξεις – δάνεια στην Αγγλική µιλώντας στο ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο στην Ουάσιγκτον (1957, 1959).
Η υλοποίηση της ιδέας του Κωνσταντινίδη απαιτεί προετοιµασία και οργάνωση. Τα οφέλη είναι πολλαπλά! Οι πολύ καλοί χρήστες της γλώσσας µας είναι οι άµεσα ωφεληµένοι.
Παρατηρούµε, συνεχώς, την ευφορία των µαθητών όταν µαθαίνουν για το πλήθος των γλωσσικών µας δανείων σε όλες τις γλώσσες µε κυρίαρχη δανειολήπτρια την Αγγλική γλώσσα.
Αφιέρωµα
Η 9η Φεβρουαρίου, ηµέρα µνήµης του εθνικού µας ποιητή ∆ιονυσίου Σολωµού, καθιερώθηκε ως Παγκόσµια Ηµέρα Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO. Στόχος είναι η ανάδειξη της οικουµενικότητας, της µακραίωνης ιστορίας και της τεράστιας συµβολής της Ελληνικής γλώσσας στον παγκόσµιο πολιτισµό. Το ERTFLIX παρουσιάζει σχετικό αφιέρωµα από τις 9 Φεβρουαρίου. Αυτό περιλαµβάνει ντοκιµαντέρ, συναυλίες, ειδικές εκποµπές και σπάνιο υλικό.
Οι πρωτεργάτες µας
Εδώ αναφέρω δύο, τους Μανουήλ Χρυσολωρά ο οποίος διέδωσε την Ελληνική γλώσσα και Παιδεία στη ∆ύση και τον Αριστείδη Κωνσταντινίδη ο οποίος κατέγραψε τα γλωσσικά µας δάνεια στην Αγγλική.
Μανουήλ Χρυσολωράς (1355–1415) ήταν από τους κυριότερους πρωτεργάτες της εισαγωγής της Ελληνικής παιδείας και γραµµατείας στην Ευρώπη. Ο διδακτικός του ρόλος στην πρώιµη Αναγέννηση υπήρξε αποφασιστικός. ∆ιέθετε µεγάλη µόρφωση και επειδή ήταν γνώστης της Λατινικής γλώσσας εστάλη από τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Β’ Παλαιολόγο στη ∆ύση ως διαπραγµατευτής.
∆ίδαξε Ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία στη Φλωρεντία, στη Μπολώνια, στη Βενετία και στη Ρώµη. Οι µαθητές του ενστερνίστηκαν τον Ελληνικό ανθρωπισµό και άνοιξαν το δρόµο για την Αναγέννηση. Μετέφρασε στα Λατινικά τα Οµηρικά έπη, και την Πολιτεία του Πλάτωνα. Το έργο του «Τα ερωτήµατα Civas Questiones- η βασική Ελληνική γραµµατική» κυκλοφόρησε σε όλη την Ευρώπη.
Ο Θεσσαλονικιός Αριστείδης Κωνσταντινίδης ξεκίνησε να συγκεντρώνει, να ερµηνεύει και να ετυµολογεί τις Ελληνικές λέξεις που υπάρχουν στην Αγγλική το 1969. Στη συλλογή του περιέλαβε µόνο λέξεις που αποδεδειγµένα είναι Ελληνικές ή έχουν δηµιουργηθεί µε Ελληνικά γλωσσικά στοιχεία και αναγνωρίζονται ως Ελληνικής προέλευσης από τα εγκυρότερα λεξικά του κόσµου. Το 1991 εξέδωσε το βιβλίο «Οι Ελληνικές λέξεις στην Αγγλική γλώσσα» µε 20.600 λέξεις το όποιο έλαβε το Α βραβείο από την Ακαδηµία Αθηνών το 1994.
Το µνηµειώδες έργο του «Η Οικουµενική διάσταση της Ελληνικής γλώσσας»,(σελίδες 1712) µε 135.000 λέξεις και τα παράγωγά τους εκδόθηκε το 2001. Το 2003 εξέδωσε το Άγγλο-Ελληνικό λεξικό Ιατρικών Όρων. Τα έργα του είναι γραµµένα σε πολυτονικό, επειδή όπως υποστηρίζει ‘το µονοτονικό δυσχεραίνει την αναγνώριση και ετυµολογία χιλιάδων δασυνόµενων λέξεων που εµφανίζονται ως πρώτο, δεύτερο ή τρίτο συνθετικό µε την προσθήκη του h’.
Μικρή συλλογή, αµέτρητοι συνδυασµοί
Μαθητές µας χρησιµοποιήσαν την παρακάτω µικρή συλλογή για 4 εβδοµάδες. ∆ιαπίστωσαν ότι οι συνδυασµοί των 30 Ελληνικών λέξεων δανείων στην Αγγλική γλώσσα είναι αµέτρητοι…
ADAMANT
AGRARIAN
ANTAGONIST
ATHLETE
AUSTERE
AUTARKY
AUTHENTIC
AUTOTELIC
BASIC
CATASTROPHE
CHAOTIC
CHARACTER
CHARACTERISTIC
CRITICAL
DEMOCRATIC
DILEMMAS
ENCOMIUM,
ENTHUSIASTIC
EPISODE
GENERATE
GENEROUS
MELANCHOLY,
METHODIC
MYRIADS
PHENOMENON
PLETHORA
POLYGLOTS
PRACTICE,
PROBLEM
PROTAGONIST
*Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία ‘In the search of mythical Talos’, ‘Μαθαίνω εύκολα΄ ‘Θυµάµαι εύκολα’ ‘Μελετώ αποτελεσµατικά’ διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ.
Η Αχίλλειος πτέρνα
Εκφράσεις µας όπως ‘The Achille’s tendom’ είναι απαιτητικές για τους χρήστες της Αγγλικής γλώσσας προσφέρουν όµως την ευκαιρία για πολλαπλή χρήση τους.
Ετυµολογία (etymology)
Η ετυµολογία ενός Ελληνικού δανείου όπως παρουσιάζεται στα µεγάλα διαδικτυακά λεξικά είναι κι ένα µικρό µάθηµα Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας.
Ostracise
ostracised; ostracising
ρήµα os·tra·cize ˈä-strə-ˌsīz
εξορίζω µε εξοστρακισµό
Παράδειγµα
Despite his victories, Themistocles was ostracized by the Athenians.
Στην αρχαία Ελλάδα, οι πολίτες των οποίων η δύναµη ή η επιρροή απειλούσε τη σταθερότητα του κράτους µπορούσαν να εξοριστούν. Η πρακτικής ήταν να γράφουν το όνοµα του σε ένα όστρακο ή σε θραύσµα κεραµικής. Όσοι λάµβαναν αρκετές ψήφους εξορίζονταν. Η λέξη προέρχεται από το ρήµα «οστρακίζω» (το ίδιο από το ουσιαστικό «όστρακον» που σηµαίνει «θραύσµα κεραµικής»), το οποίο χρησιµοποιούνταν στην Αθήνα του 5ου αιώνα.. Κάποιος που εξοστρακίζεται σήµερα δεν εξορίζεται, αλλά αποκλείεται από µια οµάδα µε τη συµφωνία των µελών της οµάδας.
In ancient Greece, citizens whose power or influence threatened the stability of the state could be exiled by a practice involving voters writing that person’s name down on a potsherd—a fragment of earthenware or pottery. Those receiving enough votes would then be subject to temporary exile from the state.
Ostracize comes from the Greek verb ostrakízein (itself from the noun óstrakon meaning “potsherd”), used in 5th century Athens for the action of banishing someone by way of such a vote. Someone ostracized today is not exiled, but instead is excluded from a group by the agreement of the group’s members.
Η Αχίλλειος πτέρνα
Εκφράσεις µας όπως ‘The Achille’s tendom’ είναι απαιτητικές για τους χρήστες της Αγγλικής γλώσσας προσφέρουν όµως την ευκαιρία για πολλαπλή χρήση τους.
Μια σχεδόν Ελληνική παράγραφος!
Έγραψα µια µικρή παράγραφο 48 λέξεων για την Ευρώπη από τις οποίες οι 21 είναι Ελληνικές. Μετά ζήτησα από την Τεχνητή Νοηµοσύνη να την αξιολογήσει. Το αποτέλεσµα; «Η παράγραφός σας είναι επίπεδου Proficiency», απάντησε. Αυτό σηµαίνει ότι είναι χρήσιµο να ενσωµατώνοµε κατάλληλα τα γλωσσικά µας δάνεια στο γραπτό και στον προφορικό µας λόγο στην Αγγλική. Παραθέτω την παράγραφο και τη µετάφραση της…
Living in Europe’s polyglot metropolises generates a plethora of enthusiastic encomiums.
The phenomenon of collective euphoria surrounding odes, hymns, music and gastronomic symposia attracts multitudes, transforming cultural praxis into a dynamic social and economic catalyst.
Ultimately, such phenomena contribute to a form of economic autarky for many communities in Europe.
Η ζωή στις πολύγλωσσες µητροπόλεις της Ευρώπης δηµιουργεί πληθώρα ενθουσιωδών εγκωµίων. Το φαινόµενο της συλλογικής ευφορίας που περιβάλλει ωδές, ύµνους, µουσική και γαστρονοµικά συµπόσια προσελκύει πλήθη, µετατρέποντας την πολιτιστική πράξη σε έναν δυναµικό κοινωνικό και οικονοµικό καταλύτη. Τελικά, τέτοια φαινόµενα συµβάλλουν σε µια µορφή οικονοµικής αυτάρκειας για πολλές κοινότητες στην Ευρώπη.
Μια συλλογή προθεµάτων µας µε ευρεία χρήση στην Αγγλική
✓ a-, an- not, without, apolitical, anemia
✓ anti- against antipathy
✓ auto- self automotive
✓ bi- two, biped, biennial
✓ cat-, cata-, cath- with category catalogue catheter
✓ di-, dis, (δις), dia dilemma, diphthong, dioxide. Diatomic, dichotomy, diglossia, diagonal, diagram, diaphragm (from Greek dia- meaning “through”).
✓ epi-, epilogue
✓ mono- monologue
✓ para- paradox
✓ poly-glot polymath, polygnosis
✓ semi- half semiannual
✓ syn-, sym- synchronous sympathy y
✓ tri- three tripod (n)
Βελτιώνω τα Αγγλικά µου
Υλοποιώ την ιδέα του Κωνσταντινίδη χρησιµοποιώντας 100δες Ελληνικές λέξεις δάνεια µας στην Αγγλική σε µια µεγάλη σειρά βιβλίων µου για παιδιά και εφήβους από το 2006. Ενδεικτικά παραθέτω στοιχεία για 2 πρόσφατα βιβλία µου…
Οι 105 αυθεντικές περιπέτειες µου «Πλάτη και Μήκη» σε 55 περιοχές του κόσµου περιέχουν 205 Ελληνικά γλωσσικά δάνεια σε επίπεδο B2- Proficiency.
Το µυθοπλαστικό βιβλίο µου «Αναζητώντας το µυθικό Τάλω» επιπέδου Α2+ έχει 115 Ελληνικές λέξεις δάνεια στην Αγγλική.
Συµπερασµατικά
Η Οικουµενική διάσταση της Ελληνικής γλώσσας είναι δεδοµένη, πολύτροπη και µόνιµη.
Τα γλωσσικά µας δάνεια είναι ενεργά σε όλες τις γλώσσες µε κυριαρχία στις ινδοευρωπαϊκές γλώσσες που αποτελούν τη µεγαλύτερη γλωσσική οικογένεια παγκοσµίως.
Το κάλεσµα του Α. Κωνσταντινίδη για βελτίωση του επιπέδου των Αγγλικών µας µέσω της Ελληνικής Γλώσσας είναι αυθεντικό και εφικτό αφού το έχουµε αποδείξει στην πράξη εδώ και δεκαετίες.
Η Ελληνική γλώσσα είναι ζωντανή, γιαυτό είναι βαναυσότητα όταν κακοποιείται.
Ιδιαίτερη ενόχληση προκαλούν δηµόσια πρόσωπα και προβεβληµένοι επαγγελµατίες µε τα λάθη τους και µε τη δήθεν τυχαία χρήση Αγγλικών φράσεων αντί των πλέον κατάλληλων Ελληνικών.
