Δευτέρα, 4 Ιουλίου, 2022

Το ολοκαύτωμα της Επαρχίας Βιάννου

Εκτός από την επέτειο της Μικρασιατικής Καταστροφής στις 14 Σεπτεμβρίου 1943 υπάρχει ακόμα μια θλιβερή επέτειος, το ολοκαύτωμα της Επαρχίας Βιάννου και πολλών χωριών της γειτονικής Ιεράπετρας. Τετρακόσιοι εξήντα ένας άνθρωποι (η δεύτερη μεγαλύτερη μαζική εκτέλεση αμάχων στην Ελλάδα μετά το Δίστομο) εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς πληρώνοντας το τίμημα της συμμετοχής στην αντίσταση. Πώς όμως φτάσαμε στην τραγωδία και τι σχέση έχουν τα Χανιά με τη Βιάννο;
Η πατρίδα του Ιωάννη Κονδυλάκη, η Άνω Βιάννος, είχε Ημιγυμνάσιο από το 1921 και ήδη από το 1924 είχε αναπτύξει σημαντική πολιτιστική και πολιτική δράση, λόγω του πολιτιστικού συλλόγου «Προοδευτικός Τουριστικός Σύλλογος Βιάννου, ο Φεραίος» μετέπειτα «Διαβάτης». Ο σύλλογος με πρωταγωνιστές και μέλη δασκάλους, Βιαννίτες φοιτητές της Αθήνας και μαθητές από τη Βιάννο, εκτός από πολιτιστική δράση (θέατρο, κινηματογράφο, χοροεσπερίδες) είχε και αξιόλογη κοινωνική δράση με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δημιουργία του Γεωργικού Συνεταιρισμού Βιάννου (1928). Αυτό το προοδευτικό πνεύμα καλλιεργήθηκε και ενισχύθηκε από την κομμουνιστική ιδεολογία, με αποτέλεσμα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Βιάννος να αποτελεί το προπύργιο του ΕΑΜ-ΕΛΛΑΣ της Ανατολικής Κρήτης. Υπήρχε, λοιπόν, η αιτία, ενώ η αφορμή για το ολοκαύτωμα δόθηκε με την εξόντωση των Γερμανών στρατιωτών στο φυλάκιο της Κάτω Σύμης από άνδρες της οργάνωσης Ε.Ο.Κ. του Μπαντουβά.
Η πρώτη προσπάθεια των Βιαννιτών αγωνιστών για αντίσταση ήταν η συνεργασία με αγωνιστές από τους άλλους νομούς της Κρήτης. Έτσι, ο αγωνιστής Νίκος Μανουσάκης (1908-1945, ψευδώνυμο Νίκος Γαλάνης) από τον Βαχό με εντολή του κόμματος (Κ.Κ.Ε.) πήγε στα Χανιά και συναντήθηκε με τον στρατηγό Εμμ. Μάντακα προτείνοντάς του να αναλάβει πρωτοβουλία για τη συγκρότηση του «Πατριωτικού Μετώπου Κρήτης». Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τους Χανιώτες αγωνιστές Δ. Βλησίδη και Λ. Ηλιάκη («Τα πρώτα βήματα του ΕΑΜ στην Κρήτη», Χανιά 1997, σ. 17), συναντήθηκε με στελέχη του κόμματος για να συντονίσουν τη δράση τους. Ο Μανουσάκης δέθηκε με τους Χανιώτες συναγωνιστές του και στην κηδεία του αγωνιστή Βαγγέλη Κτιστάκη (αρχηγού της οργάνωσης του Κ.Κ.Ε. «Φιλική Εταιρεία») είπε στη νεκρολογία: «[…]Αίμα κι εκδίκηση, πίστη και αγώνα για λουλούδια, Βαγγέλη, σου προσφέρει το κόμμα[…]».
Ένας άλλος κορυφαίος Βιαννίτης αγωνιστής ήταν και ο ταγματάρχης Αλέξανδρος Ραπτόπουλος (1899-1942), βενιζελικών πολιτικών πεποιθήσεων, ήρωας των Βαλκανικών Πολέμων, ανάπηρος της Μικρασιατικής Καταστροφής και ιδρυτής της αντιστασιακής οργάνωσης Κ.Ε.Ε.Ε. («Κρητική Εθνική Επαναστατική Επιτροπή»). Η οργάνωση εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Κρήτη, αλλά ο Ραπτόπουλος συνελήφθηκε στις 22/2/1942 από τους Ιταλούς που στρατοπέδευαν και έλεγχαν τη Βιάννο και το Λασίθι. Εκτελέστηκε στις φυλακές της Αγιάς από τους Γερμανούς στις 3/9/1942.

Βιβλιογραφία
Γ. Χρηστάκης συνεργασία Κ. Στεφανάκη, «Επαρχία Βιάννου 1940-1945», εκδ. Δήμος Βιάννου, Ηράκλειο 2017


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Δύο νεκροί από το τροχαίο στην Κίσσαμο (βίντεο)

Δύο νεκροί είναι ο απολογισμός του τροχαίου που σημειώθηκε το απόγευμα της Κυριακής στην Κίσσαμο. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε όταν...

Αίσιο τέλος στην εξαφάνιση 46χρονης στην Κίσσαμο

Αίσιο τέλος είχε εξαφάνιση της 46χρονης που είχε αναζητούνταν από τις 26 Ιουνίου στην Κίσσαμο. Σύμφωνα με πληροφορίες από την Αστυνομία η γυναίκα επικοινώνησε με...

Προσπάθειες ανάνηψης για τον 37χρονο που ακρωτηριάστηκε

Διασωληνωμένος στη ΜΕΘ του Νοσοκομείου Χανίων παραμένει ο 37χρονος Χανιώτης που ακρωτηριάστηκε μετά από τροχαίο στις 18/6 στο Καλαμάκι. Σύμφωνα με πληροφορίες οι γιατροί συνεχίζουν...

Ταλαιπωρία επιβατών στο αεροδρόμιο Χανίων

Ταλαιπωρια για επιβάτες πτήσεων στο αεροδρόμιο Χανίων. Μεγάλη καθυστέρηση έχει η βραδινή πτήση της Aegean από Αθήνα προς Χανιά, στους επιβάτες της οποίας ανακοινώθηκε οτι...

Κρητικές γιαγιάδες vs Trappers – Viral το βίντεο

Το γύρο του διαδικτύου κάνει το βίντεο με τις Κρητικές γιαγιάδες vs Trappers που δημοσιεύτηκε από την εκπομπή Καλοκαίρι στο Νότο: [youtube https://www.youtube.com/watch?v=sEJzkkIAkCM]

Μ. Δούκα: «Τα Χανιά είναι η δική μου πρωτεύουσα του κόσμου»

«Τα Χανιά είναι η δική μου πρωτεύουσα του κόσμου. Είναι περιουσία και προίκα μου ότι μεγάλωσα σε αυτά». Η Μάρω Δούκα εμφανώς συγκινημένη ξετύλιξε...

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα