Το κουρέλιασµα του ∆ιεθνούς ∆ικαίου

Στον απόηχο του Β΄ Παγκοσµίου Πολέµου, η ανθρωπότητα και ιδίως οι πολιτικές ηγεσίες των συµµαχικών δυνάµεων αναζήτησαν τρόπους ώστε να αποτραπούν στο µέλλον συγκρούσεις αντίστοιχης κλίµακας και να ενισχυθεί η συνεργασία µεταξύ των κρατών. Κεντρικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας υπήρξε η ίδρυση του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών, µέσω του Καταστατικού Χάρτη του οποίου καθιερώθηκαν θεµελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Μεταξύ αυτών, το άρθρο 2(4) προβλέπει ότι τα κράτη οφείλουν να απέχουν από τη χρήση ή την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας εναντίον άλλων κρατών και να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική τους ακεραιότητα.
Ωστόσο, καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέµου, οι αµερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις όχι µόνο δεν ανεστάλησαν, αλλά συνεχίστηκαν συχνά παρουσιαζόµενες ως αγώνας υπέρ της δηµοκρατίας και κατά του κοµµουνισµού. Αλλά και µεταψυχροπολεµικά, στη δεκαετία του ’90 µε τα εύηχα ονόµατα Operation Desert Shield (Περσικός Κόλπος) ή Operation Uphold Democracy (Αϊτή) οι ΗΠΑ συνέχισαν να παρεµβαίνουν -δήθεν ανθρωπιστικά- χιλιάδες χιλιόµετρα µακριά από τα σύνορά τους.
Εποµένως, η απαγωγή του Μαδούρο δεν συνιστά µια πρωτοφανή πρακτική. Αυτό που σοκάρει είναι ο κυνισµός µε τον οποίο ο Τραµπ περιφρονεί το ∆ιεθνές ∆ίκαιο. Και οι προηγούµενοι τα ίδια έκαναν σε µεγάλο βαθµό, αλλά τουλάχιστον λάµβαναν την έγκριση του Συµβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή προσπαθούσαν να δικαιολογήσουν την ανάγκη για παρέµβαση στη διεθνή κοινή γνώµη, προσλαµβάνοντας εταιρείες δηµοσίων σχέσεων για να στήσουν το αφήγηµα (βλ. υπόθεση Nayirah).
Για τον Τραµπ, όµως, δεν χρειάζονται προσχήµατα. Και αν στην περίπτωση της εισβολής στην Ουκρανία, ο Πούτιν εκµεταλλεύτηκε σκόπιµα τη γλώσσα του δικαίου, ισχυριζόµενος ότι η επιθετική του ενέργεια δικαιολογούνταν από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, η αµερικανική κυβέρνηση δεν έκανε καµία τέτοια προσπάθεια.
Το ∆ικαστήριο της Νυρεµβέργης, στην ιστορική απόφασή του, χαρακτήρισε το έγκληµα της επιθετικότητας ως το υπέρτατο διεθνές έγκληµα, διαφοροποιούµενο από τα υπόλοιπα εγκλήµατα πολέµου στο ότι περιέχει µέσα του το συσσωρευµένο κακό όλων αυτών.
Η απόφαση αυτή µαζί µε σύνολο των νοµικών κανόνων που ορίζονται ως ∆ιεθνές ∆ίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ είναι ό,τι έχουµε και δεν έχουµε για να αµυνθούµε απέναντι στις αυθαιρεσίες των δυνατών αυτού του πλανήτη που θέλουν να επιστρέψουµε σε προηγούµενες εποχές. Και ας µη γελιόµαστε και η Κίνα είναι ένας από αυτούς. Το να µην στεκόµαστε, λοιπόν, σταθερά και δυνατά απέναντι σε όσους κουρελιάζουν το ∆ιεθνές ∆ίκαιο είναι µεγάλο ατόπηµα.