Με αφορµή την πρόσφατη επίσκεψη και τις σχετικές ανακοινώσεις του Γεν. Γραµµατέα Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Σ. Σταθούλη στα Χανιά, αναφορικά µε την µετατροπή του Εκθεσιακού χώρου της Αγυιάς σε κέντρο φύλαξης και προσωρινής «φιλοξενίας» µεταναστών, δεν µπορώ να µην χαρακτηρίσω αυτήν την επιλογή εκ µέρους του Υπουργείου -στο οποίο µάλιστα ως υφυπουργός είναι και τοπική Βουλευτής κα Σέβη Βολουδάκη- ως ένα διπλό «εγκληµατικό λάθος» όπως θα αναφέρω παρακάτω.
Πριν όµως είναι χρήσιµο να αναφέρω συνοπτικά την ιστορία του πολύπαθου αυτού χώρου έκτασης 50 στρεµµάτων ο οποίος παραχωρήθηκε στον οργανισµό ΣΚΟΠ του Υπ. Γεωργίας το 1985 για την δηµιουργία Περιφερειακής Αγοράς. Οι εγκαταστάσεις ολοκληρώθηκαν το 1992. Το σχέδιο ακυρώθηκε, ο ΣΚΟΠ διαλύθηκε το 1997 και η Περιφερειακή Αγορά δεν λειτούργησε ποτέ. Με σύµφωνη γνώµη του τότε FEOGA συµφωνήθηκε η παραχώρηση του χώρου από το Υπ. Γεωργίας σε Εταιρία της Νοµαρχιακής Αυτοδιοίκησης και του τότε ΟΑ∆ΥΚ για αξιοποίηση σε όφελος της τοπικής ανάπτυξης. Ακολούθησε περίοδος αδράνειας εκ µέρους του Υπουργείου και µετά από επανειληµµένες διεκδικήσεις ο χώρος παραχωρείται το 2004 στην ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΧΑΝΙΩΝ ΑΕ (σήµερα ΠΑΝΕΤΑΙΚ). Οι εγκαταστάσεις εν τω µεταξύ είχαν απογυµνωθεί και ο χώρος είχε γίνει σκουπιδότοπος. Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΧΑΝΙΩΝ πραγµατοποίησε δράσεις καθαρισµού και ανάδειξης του χώρου ,ανέθεσε και ολοκλήρωσε µελέτη αξιοποίησής του το 2005 που προέβλεπε την εγκατάσταση του ΟΑ∆ΥΚ και άλλων υπηρεσιών ,την δηµιουργία Εκθεσιακού-Συνεδριακού χώρου προσωρινών εκθέσεων και χώρους µόνιµης προβολής τοπικών προϊόντων κ.α. Το 2008 πραγµατοποιήθηκε η µετεγκατάσταση της ∆ιευθ. Αγροτικής Ανάπτυξης στο χώρο των 20 καταστηµάτων και στην ουσία η µελέτη ακυρώθηκε. Ακολούθησε περίοδος περιορισµένων παρεµβάσεων συντήρησης και διοργάνωσης Εκθέσεων και άλλων µικρότερων δράσεων λόγω των περιορισµένων ή απαξιωµένων τεχνικών υποδοµών. Το 2020 µέσω Προγραµµατικής Σύµβασης η Εταιρεία της Περιφέρειας ΠΑΝΕΤΑΙΚ (Περιφερειακή Αναπτυξιακή Εταιρεία Κρήτης)αναθέτει στο Πολυτεχνείο Κρήτης την εκπόνηση νέας µελέτης για την αξιοποίηση του χώρου µε βάσει τα νέα δεδοµένα. Η µελέτη ολοκληρώθηκε το 2022, αφού προηγήθηκε συστηµατική διαβούλευση και παρουσιάστηκε δηµόσια. Προέβλεπε την Ενεργειακή αναβάθµιση όλων των εγκαταστάσεων, την λειτουργία Εκθεσιακού χώρου και συνεδριακού πολυχώρου, γραφεία, την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου και συµπληρωµατικές εγκαταστάσεις για την λειτουργία Fab Lab, κέντρου πολιτιστικών δηµιουργιών και αποθηκευτικούς χώρους µε συνολικό προϋπολογισµό 7 εκ. ευρώ. Τα παραπάνω µάλιστα είναι και στο τελικό στάδιο έκδοσης της οικοδοµικής άδειας και το όλο σχέδιο ώριµο για χρηµατοδότηση και υλοποίηση.
Είναι προφανές ότι η πρόθεση του Υπ. Μετανάστευσης και Ασύλου για δηµιουργία του κέντρου φύλαξης και προσωρινής «φιλοξενίας» µεταναστών στην Αγυιά παραπέµπει και αυτό το σχέδιο αξιοποίησης του χώρου στις «καλένδες» και επειδή «ουδέν µονιµότερο του προσωρινού» σε ουσιαστική ακύρωση.
∆εν είναι λοιπόν παρά ένα εγκληµατικό λάθος η «καταδίκη» του χώρου και των εγκαταστάσεών του, στις οποίες µάλιστα λειτουργούν δύο σηµαντικές υπηρεσίες (ΟΑΚ και ∆ιευθ. Αγροτικής Ανάπτυξης) και των οποίων η λειτουργία υποβαθµίζεται και υπονοµεύεται.
Το εγκληµατικό λάθος γίνεται διπλό σε σχέση και µε το σκοπό τον οποίο υποτίθεται επιδιώκει να υποστηρίξει. ∆ηλ. την προσωρινή φιλοξενία και διαµονή των µεταναστών. Ανθρώπων ανέστιων και ξεριζωµένων. Θύµατα πολέµων, διωγµών, εκµετάλλευσης κυκλωµάτων διακινητών και µιας κοντόφθαλµης, εµµονικής (αντι)µεταναστευτικής πολιτικής. Το ακροδεξιό δόγµα «δεν πρέπει να καλοπερνάνε εδώ για να µην έρχονται άλλοι» οδηγεί σε καταστάσεις ντροπής για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ,προσβάλουν το τόπο και τις αξίες µας και µετατρέπουν του ίδιους του µετανάστες σε ανθρώπινα θηρία.
∆εν µπορώ να φανταστώ ποια είναι αυτά που θα γίνουν ώστε να µετατραπούν σε ανθρώπινες οι συνθήκες διαµονής στην Αγυιά χωρίς να ακυρώνουν όλες τις υπόλοιπες λειτουργίες στο χώρο. Πρέπει αυτά που σχεδιάζονται στην Αγυιά και ίσως και περισσότερα να γίνουν σε άλλο χώρο που θα επιλεγεί (προτάσεις έχουν γίνει) ώστε και η Αγυιά να αξιοποιηθεί όπως έχει σχεδιαστεί σε όφελος της τοπικής κοινωνίας και οι κατατρεγµένοι των µεγάλων γεωπολιτικών συµφερόντων και των εµπόρων του πολέµου να έχουν µια στοιχειωδώς ανθρώπινη υποδοχή και µεταχείριση.
Σε αυτή την εξέλιξη δεν πρέπει να σιωπούµε. Αν σπρώχνουµε τα «δύσκολα» κάτω από το χαλί, το χαλί θα µας ρίξει κάτω.
*Ο Αντώνης Παπαδεράκης είναι πρ. πρόεδρος ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΧΑΝΙΩΝ και ΠΑΝΕΤΑΙΚ.
