Ο προϋπολογισµός ενός ∆ήµου αποτυπώνει την πολιτική του κατεύθυνση. Το Τεχνικό Πρόγραµµα, όµως, αποτυπώνει κάτι ακόµη πιο συγκεκριµένο, δείχνει τι πραγµατικά σκοπεύει να κάνει η δηµοτική αρχή στον τόπο.
Στην περίπτωση του ∆ήµου Αποκορώνου, το Τεχνικό Πρόγραµµα του 2026 δεν πείθει ότι υπάρχει συγκροτηµένο σχέδιο ανάπτυξης. ∆εν δίνει εικόνα προτεραιοτήτων. ∆εν δείχνει καθαρή κατανοµή ανά χωριό και ∆ηµοτική Ενότητα. ∆εν απαντά µε σαφήνεια στο απλό ερώτηµα κάθε δηµότη: τι έργο θα γίνει στον τόπο µου και πότε;
Έλλειψη σχεδιασµού και προτεραιοτήτων
Αντί για ένα πρόγραµµα µε αναπτυξιακό αποτύπωµα, βλέπουµε κυρίως µικρές συντηρήσεις και αποσπασµατικές παρεµβάσεις. Για τη δηµοτική οδοποιία προβλέπεται ποσό περίπου 74.400 ευρώ. Για έναν ∆ήµο µε τόσους οικισµούς, αγροτικούς δρόµους, ορεινές περιοχές και καθηµερινές ανάγκες πρόσβασης, το ποσό αυτό δεν µπορεί να θεωρηθεί σοβαρή απάντηση. Είναι σταγόνα στον ωκεανό.
Ο Αποκόρωνας δεν είναι ένας µικρός, αστικός ∆ήµος. Είναι ένας ∆ήµος µε χωριά, αγροτική παραγωγή, τουριστικές περιοχές, ορεινά σηµεία, δύσκολη γεωµορφολογία και πολλές καθηµερινές ανάγκες. Η αγροτική οδοποιία, η ασφάλεια των δρόµων, η πρόσβαση σε καλλιέργειες, τα πρανή, τα ρέµατα, οι υποδοµές ύδρευσης και άρδευσης δεν µπορούν να αντιµετωπίζονται µε λογική αποσπασµατικής συντήρησης.
Το Τεχνικό Πρόγραµµα θα έπρεπε να περιλαµβάνει σαφή ιεράρχηση έργων ανά κοινότητα. Ποιοι δρόµοι θα φτιαχτούν; Πόσα χιλιόµετρα; Σε ποια χωριά; Ποια σχολεία θα συντηρηθούν; Ποιες παιδικές χαρές θα επισκευαστούν; Ποιες παρεµβάσεις προβλέπονται για φωτισµό, πεζοδρόµια, κοινόχρηστους χώρους και προσβασιµότητα; Με ποιο χρονοδιάγραµµα; Με ποια χρηµατοδότηση;
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, ο δηµότης δεν µπορεί να ελέγξει. Και όταν ο δηµότης δεν µπορεί να ελέγξει, τότε η διαφάνεια µένει στα λόγια.
Καθαριότητα, υποδοµές και πολιτική προστασία
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η απουσία ενός ολοκληρωµένου σχεδίου για την καθαριότητα και το πράσινο. Ο Αποκόρωνας χρειάζεται σύγχρονες υποδοµές: σταθµό µεταφόρτωσης, πράσινες γωνίες, διαχείριση ογκωδών, κλαδιών και κηπευτικών, καφέ κάδους οργανικών αποβλήτων, ανακύκλωση και σύγχρονο εξοπλισµό. Αυτά δεν είναι λεπτοµέρειες. Είναι η βάση για έναν καθαρό, οργανωµένο και λειτουργικό ∆ήµο.
Το ίδιο ισχύει και για την πολιτική προστασία. Σε µια εποχή έντονων καιρικών φαινοµένων, το Τεχνικό Πρόγραµµα θα έπρεπε να έχει καθαρό αντιπληµµυρικό προσανατολισµό. Ρέµατα, πρανή, δρόµοι που πληµµυρίζουν, οικισµοί που κινδυνεύουν, σηµεία µε διαβρώσεις και επικινδυνότητες χρειάζονται πρόληψη. Όχι παρεµβάσεις εκ των υστέρων, όταν η ζηµιά έχει ήδη γίνει.
Αντίστοιχα, στα ζητήµατα ύδρευσης και άρδευσης απαιτείται σχέδιο µείωσης απωλειών, αντικατάστασης παλαιών δικτύων και περιορισµού του ενεργειακού κόστους. ∆εν αρκεί να αυξάνονται τα τέλη. Το ζητούµενο είναι να βελτιώνεται η υπηρεσία, να µειώνεται η σπατάλη και να στηρίζεται ουσιαστικά ο πολίτης και ο αγρότης.
Προϋπολογισµός χωρίς ρεαλισµό
Το πρόβληµα γίνεται ακόµη πιο έντονο όταν συνδέσουµε το Τεχνικό Πρόγραµµα µε τη γενικότερη εικόνα του προϋπολογισµού. Ο ∆ήµος εµφανίζει έσοδα περίπου 21,17 εκατ. ευρώ και έξοδα περίπου 22,67 εκατ. ευρώ, δηλαδή έλλειµµα περίπου 1,5 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το Παρατηρητήριο χρειάστηκε να ζητήσει διορθώσεις στις προβλέψεις εσόδων. Αυτό δείχνει ότι ο προϋπολογισµός δεν έχει µόνο τεχνικές αδυναµίες. Έχει και πρόβληµα ρεαλισµού.
Στην καθαριότητα, οι πολίτες πληρώνουν αυξηµένα δηµοτικά τέλη, αλλά η υπηρεσία παραµένει µε µεγάλη αρνητική απόκλιση. Στην άρδευση, επίσης, παρά τις αυξήσεις, η υπηρεσία εξακολουθεί να εµφανίζει έλλειµµα. Άρα, το ζήτηµα δεν είναι µόνο πόσα εισπράττει ο ∆ήµος. Είναι πώς σχεδιάζει, πώς οργανώνει, πώς υλοποιεί.
Ανάγκη για πραγµατικό πρόγραµµα έργων
Ο Αποκόρωνας χρειάζεται κάτι διαφορετικό από αυτό που παρουσιάζεται στον προϋπολογισµό: ένα πραγµατικό πρόγραµµα έργων, µε προτεραιότητες, χρονοδιαγράµµατα, χρηµατοδοτήσεις και λογοδοσία. Χρειάζεται τεχνικό σχεδιασµό που να απαντά στις ανάγκες των χωριών, της αγροτικής παραγωγής, της καθηµερινότητας, του περιβάλλοντος και της πολιτικής προστασίας.
Ο Αποκόρωνας δεν χρειάζεται άλλο ένα Τεχνικό Πρόγραµµα διαχείρισης της φθοράς. Χρειάζεται σχέδιο. Χρειάζεται ιεράρχηση. Χρειάζεται διαφάνεια. Χρειάζεται έργα που να φαίνονται στην καθηµερινότητα των χωριών µας και να υλοποιούνται στην ώρα τους.
Γιατί τελικά, το ερώτηµα δεν είναι αν υπάρχει Τεχνικό Πρόγραµµα. Το ερώτηµα είναι αν υπάρχει πραγµατικό σχέδιο για τον Αποκόρωνα.
*Ο Χάρης Παπαδάκης είναι καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάµου, διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
