Τα µανουσάκια της ελπίδας και της… λεπίδας

Σκέφτοµαι, µερικές φορές, τη θλίψη που σκεπάζει την Ελλάδα. Τις µάνες που µείναν χωρίς παιδιά, τα παιδιά που µείναν χωρίς µάνες. Τους άντρες που έµειναν ορφανοί από παιδιά και γυναίκες. Την οργή που στέκεται πάνω απ’ τα κεφάλια µας, περιµένοντας την επόµενη κίνησή µας. Τους σκυφτούς ζωντανούς που περιπλανώνται σε µια πραγµατικότητα που δεν διάλεξαν.
Τέτοια εποχή, τα βουνά της Κρήτης γεµίζουν µε το οµορφότερο λουλούδι που έχω δει. Τέτοια εποχή γεµίζουν και τα βουνά του τόπου µου. Στην Κρήτη τα λέµε µανουσάκια, στον τόπο µου φουστίνες.
Σκέφτοµαι πως οι άνθρωποι δεν έχουµε τόπο, δεν έχουµε πατρίδα µε τη γεωγραφική έννοια. Ζω εδώ περισσότερα χρόνια απ’ όσα έζησα εκεί που γεννήθηκα. Λογίζοµαι περισσότερο Κρητικιά. Χανιώτισσα.
Τέτοιες µέρες, που ο πόνος έχει πλαντάξει τη χώρα, πατρίδα δεν υπάρχει. Υπάρχουν µόνο τα µανουσάκια και οι φουστίνες που χρωµατίζουν την πλάση.
Λένε πως είναι το λουλούδι της Παναγιάς, το λουλούδι της ελπίδας. Ανθίζει µες στον καταχείµωνο για να προλογίσει την άνοιξη. Παντού. ∆εν νοιάζεται για γεωγραφία ούτε για θρησκεία. Ξέρει πως ο πόνος και η ελπίδα έχουν µία πατρίδα: τον άνθρωπο.
Σκέφτοµαι πως πατρίδα δεν είναι ο τόπος, αλλά οι άνθρωποι. Θυµάµαι, δεκαοχτώ χρονών, όταν πρωτοπάτησα στην Κρήτη κι αντίκρισα το παλιό λιµάνι. Είπα: εδώ θέλω να ζήσω για πάντα. Και έζησα.
Κι όταν η νοσταλγία για τα χώµατα που γεννήθηκα θεριεύει, θυµάµαι πως πατρίδα µου είναι οι άνθρωποι. Πως οι φουστίνες είναι τα µανουσάκια. Θυµάµαι πως κάποτε τα πουλούσαν στα µανάβικα. Περνούσες κι ευωδίαζε ο τόπος ελπίδα. Ακόµα τα πουλάνε κάποιοι που επιµένουν.
Ξέρετε, η ελπίδα δεν αγοράζεται όµως συχνά µεταµφιέζεται σε µανουσάκια και φουστίνες και οτιδήποτε κρύβει µέσα του ζωή, ο άνθρωπος το αγαπά, γιατί η ελπίδα, ακόµα και µεταµφιεσµένη, σηµαίνει ζωή.
Μα να έχετε και το νου σας… Τα µανουσάκια και οι φουστίνες ονοµάζονται και νάρκισσοι.
Παλιά, λέγανε, πως οι άνθρωποι τα έβγαζαν από το δωµάτιο πριν κοιµηθούν γιατί το άρωµά τους ναρκώνει… όπως και η ελπίδα αν µείνει µουσαφίρισα για πολύ, γίνεται λεπίδα.