» Ρεπόρτερς και ερευνητές εξήγησαν τα εµπόδια, τις πιέσεις και τα λάθη στη δηµοσιογραφική έρευνα
Πληροφορίες για τα “γκρίζα” σηµεία, τις παραλείψεις και το γιατί δεν καλύφθηκαν ειδησεογραφικά επαρκώς νωρίτερα τα προβλήµατα στο ελληνικό σιδηροδροµικό δίκτυο, δόθηκαν στη συζήτηση για το δυστύχηµα στα Τέµπη και τη δηµοσιογραφική του κάλυψη, στο iMEdD Forum 2025, στην Αθήνα.
Στη συζήτηση συµµετείχαν στο πάνελ δηµοσιογράφοι που ασχολήθηκαν µε την υπόθεση πριν και µετά το δυστύχηµα.
Γιατί οι δηµοσιογράφοι καθυστέρησαν να αναδείξουν τα προβλήµατα στο σιδηροδροµικό δίκτυο, τέθηκε ως ερώτηµα από τη συντονίστρια του πάνελ κ. Φωτεινή Κοκκινάκη.
Πρώτος κλήθηκε να απαντήσει ο Νίκος Μορφονιός από την εφηµερίδα «Αυγή» και το «Μεσογειακό Ινστιτούτο για την Ερευνητική ∆ηµοσιογραφία» που το 2020 σε έρευνα για το δεύτερο, είχε αποκαλύψει την πραγµατική κατάσταση του δικτύου. «Αυτήν την ερώτηση δεν την έχουµε απαντήσει, ούτε ως κλάδος . Είναι γεγονός πως όταν κάναµε την έρευνα πριν το ατύχηµα ως «Μεσογειακό Ινστιτούτο για την Ερευνητική ∆ηµοσιογραφία» για τη σύµβαση 717, το σύστηµα τηλεδιοίκησης κα. καταλάβαµε πως και οι πολιτικές ηγεσίες και οι εργαζόµενοι γνώριζαν την κατάσταση. ∆εν γνώριζαν οι χρήστες του µέσου και δεν ήξεραν ούτε οι δηµοσιογράφοι» ανέφερε ο Ν. Μορφονιός και στη συνέχεια υπογράµµισε ότι «το 2023 δυστυχώς επιβεβαιώθηκε (η κακή κατάσταση του δικτύου) µε πολύ κακό τρόπο και µια τεράστια καταστροφή».
Στη συνέχεια, η Ευρυδίκη Μπερσή από το «Reporters United» τοποθετήθηκε λέγοντας πως «έχουµε αποτύχει» σε ότι αφορά την κάλυψη των αιτιών του δυστυχήµατος προσθέτοντας ότι «αν είχαµε καταφέρει να κάνουµε αυτό που πρέπει, δεν θα είχε κλείσει η ανάκριση µε τόσες τρύπες».
Έπειτα παρατήρησε πως ο δηµόσιος διάλογος για την υπόθεση «ξέφυγε σε ανούσια πράγµατα» και ότι «δεν έγινε τυχαία αυτό! Ας µην αυτοµαστιγωνόµαστε, ότι το κάναµε από δική µας ανεπάρκεια. Το κάναµε γιατί είµαστε αντιµέτωποι µε µια πολύ οργανωµένη, µεγάλη εκστρατεία επηρεασµού της κοινής γνώµης για αυτό το ζήτηµα . Είναι πρωτοφανές αυτό που συµβαίνει. Αντί να µιλάµε για τη διαλεύκανση ενός δυστυχήµατος αυτό που βλέπουµε µπροστά µας είναι ένα τείχος µε συνεχείς παραπλανητικές ανακοινώσεις ,µε συνεχείς προσπάθειες να στραφεί η συζήτηση στη µια ή στην άλλη κατεύθυνση. Και πρέπει να είµαστε σε συνεχή επιφυλακή και να κάνουµε πολύ περισσότερη δουλειά από αυτή που φαίνεται στο γυµνό µάτι».
ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Ακολούθως, ο Τάσος Τέλλογλου από insidestory.gr µίλησε για «αποτυχία σε ένα σύστηµα διοίκησης ανθρώπων γιατί είναι διαφορετικό πράγµα το ανθρώπινο λάθος και διαφορετικό πράγµα η συστηµικότητα της διαχείρισης των ανθρώπων. Μερικές φορές οι φίλοι µου από την αριστερά δεν καταλαβαίνουν πως η τοποθέτηση ενός σταθµάρχη, είναι πιο συστηµική από την υλοποίηση µιας σύµβασης».
Στη συνέχεια ο κ. Τέλλογλου έδειξε στο κοινό το σχεδιάγραµµα των δροµολογίων της ηµέρας του δυστυχήµατος. «Έγινε στο χέρι, µια ώρα και τρία τέταρτα µετά το δυστύχηµα» υπογράµµισε και στη συνέχεια ζήτησε να ακουστεί το ηχητικό µεταξύ του υπεύθυνου του πλάνου υλοποίησης των δροµολογίων που προσπαθούσε να µάθει προς τα που κινήθηκε το τρένο και αναγκάστηκε να τηλεφωνήσει στον υπάλληλο security της διασταύρωσης γιατί οι υπόλοιποι υπεύθυνοι δεν γνώριζαν! «∆υσκολευόµαστε, οι δηµοσιογράφοι να κάνουµε τη δουλειά µας, είτε γιατί δεν έχουµε πηγές, είτε γιατί οι άνθρωποι δεν µιλάνε για τα “σκατά” που έχουν φτιάξει µέσα στη δουλειά τους, είτε γιατί ήταν µεγάλο το βάρος των νεκρών ,είτε για όλους τους πιο πάνω λόγους, είτε γιατί ήταν σάπιο το σύστηµα διαχείρισης του ανθρώπινου δυναµικού του ΟΣΕ».
Αναφορικά µε τον επηρεασµό των δηµοσιογράφων κατά την εκτέλεση της δουλειά τους στο θέµα του δυστυχήµατος η Ε. Μπερσή υπογράµµισε ότι «δεν γίνεται να µείνουµε ανεπηρέαστοι απλά προσπαθούµε οι επιρροές να µας σπρώχνουν προς τη σωστή κατεύθυνση ώστε να βρούµε τι πραγµατικά συµβαίνει ! Για το θέµα της πυρόσφαιρας πχ. η πιο έγκυρη θέση είναι του καθηγητή ΑΠΘ Θ. Κωνσταντόπουλου, του πλέον ειδικού, που αγνοήθηκε εντελώς που λέει πως δεν υπάρχει περίπτωση τα έλαια σιλικόνης να προκάλεσαν την πυρόσφαιρα».
Στη συνέχεια, ο Ν. Μορφονιός επεσήµανε ότι «µέρος της δουλειάς µας, είναι η συνοµιλία µε τους γονείς. Αυτό άνοιξε δρόµους στο ρεπορτάζ. Χάρις σε αυτούς είχαµε πιο εύκολη πρόσβαση στη δικογραφία αλλά και σε θέµατα όπως της αλλοίωσης του τόπου ατυχήµατος ! Η αρχική αναφορά έγινε από τους γονείς, το πήραµε εµείς και το ψάξαµε περισσότερο».
ΕΥΘΥΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΝΩ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ
Ο ίδιος συµπλήρωσε πως όλοι οι εµπλεκόµενοι εργαζόµενοι, διοίκηση του ΟΤΕ, πολιτική ηγεσία γνώριζαν ότι ήταν θέµα πιθανοτήτων κάποιο ατύχηµα. «Όταν τα έλεγαν αυτά οι συνδικαλιστές από το 2019 ποιοι δεν τους άκουγαν; Ξέρετε ποιοι δεν µίλησαν στην έρευνα µας; Οι πολιτικές ηγεσίες ! Όταν στέλναµε τις ερωτήσεις κανένας υπουργός δεν απάντησε ούτε νυν, ούτε πρώην! Ήξεραν τι συµβαίνει και αυτό πρέπει να το έχουµε όλοι στο µυαλό µας και είµαι πεπεισµένος. Για αυτό και πρέπει να αποδίδουµε την ευθύνη από τα πάνω προς τα κάτω. Ακόµα και για να πάει ο σταθµάρχης σε αυτή τη θέση έπρεπε να αλλάξει ο νόµος από τον Υπουργό Μεταφορών. Ακόµα και αν έκανε το µοιραίο λάθος πως µπήκε σε αυτή τη θέση, ποιος τον έβαλε στη θέση αυτή;» αναρωτήθηκε.
Ο Γιάννης Σουλιώτης από την «Καθηµερινή» υποστήριξε πως «τα περισσότερα πράγµατα που αφορούν το σιδηροδροµικό δυστύχηµα έχουν βγει στο φως, ίσως µε εξαίρεση αυτό για τα υπολείµµατα ξυλολίου που βρέθηκαν στο χώρο και δεν έχει δοθεί µια πειστική απάντηση». Στο ερώτηµα γιατί δεν ασχολήθηκαν νωρίτερα οι δηµοσιογράφοι µε το δίκτυο σχολίασε πως δυστυχώς σε πολλές περιπτώσεις η έρευνα έρχεται µετά από τραγικά συµβάντα.
Για το ίδιο θέµα ο Ν. Μορφονιός σχολίασε ότι «έχουµε κάνει την αυτοκριτική µας αλλά παραµένουµε σε κάποια Μέσα, δεν έχουµε αυτονοµία οι περισσότεροι. Η απάντηση στο γιατί δεν ασχοληθήκαµε, γιατί αργήσαµε να ασχοληθούµε µε τα ζητήµατα του σιδηροδρόµου ισοδυναµεί µε την απάντηση του γιατί δεν έχουν ασκηθεί διώξεις στις δύο εταιρείες που ήταν υπεύθυνες για τη συµφωνία 717» και στη συνέχεια στάθηκε στη σχέση των εταιρειών αυτών µε πολλά Μέσα Ενηµέρωσης.
Τέλος, ο T. Tέλλογλου εξήγησε πως νοµικά ο τελευταίος άνθρωπος που θα πρέπει να δικαστεί είναι ο σταθµάρχης καθώς δεν αποδεικνύεται πως είχε δόλο ή παρέλειψε κάτι εν γνώση του από τη στιγµή που όλα τα στοιχεία δείχνουν πως και µισή ώρα µετά το ατύχηµα δεν γνώριζε προς τα που είχε οδηγήσει το τρένο!
Ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις από µεριά τους κοινού.
