■ Ανεπάρκεια χώρων και νοµικό κενό
Χωρίς οργανωµένα πολεµικά καταφύγια παραµένουν τα Χανιά αλλά και όλη η Κρήτη στην οποία σε περίπτωση αεροπορικών βοµβαρδισµών, έχουν καθοριστεί χώροι προσωρινής -και όχι πολυήµερης- καταφυγής του πληθυσµού.
Από αυτούς άλλοι χώροι είναι δηµόσιοι και άλλοι ιδιωτικοί όπως υπόγεια ξενοδοχείων και πάρκινγκ. Κανονικά οι δηµόσιοι χώροι, εφόσον πληρούν τις απαιτούµενες προδιαγραφές, λαµβάνουν µητρώο και αποκτούν ειδική σήµανση αλλά ούτε αυτό δεν έχει γίνει έως σήµερα.
«∆εν υπάρχει κεντρική πολιτική για τον καθορισµό καταφυγίων. Ανέκαθεν µετά το Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, η Πολιτεία δεν είχε πολιτική καταφυγίων. ∆εν υπάρχει σαφή νοµοθετικό πλαίσιο, ούτε έχουν καθοριστεί προδιαγραφές για σύγχρονα πολεµικά καταφύγια. Οπότε αναζητούνται συνήθως υφιστάµενοι χώροι, για ολιγόωρη παραµονή κόσµου», µας λένε καλά ενηµερωµένες πηγές.
Σήµερα, στον αριθµό των 71 ανέρχονται οι χώροι στα Χανιά που έχουν καταγραφεί και προταθεί για να µπορέσουν να χρησιµοποιηθούν ως προσωρινά πολεµικά καταφύγια, δηλαδή για καταφυγή του πληθυσµού σε περίπτωση πολέµου – αεροπορικών βοµβαρδισµών.
Από αυτούς, οι 14 χώροι βρίσκονται στην πόλη των Χανίων, ενώ οι υπόλοιποι 57 αφορούν, σχεδόν το σύνολο της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων. Στο σύνολό τους εκτιµάται ότι µπορούν να καλύψουν πληθυσµό 118.000 ατόµων.
Ηδη, από τον Νοέµβριο του 2024 τα «Χανιώτικα νέα» σε ρεπορτάζ για τα πολεµικά καταφύγια είχαν επισηµάνει την έλλειψη οργανωµένων καταφυγίων. Καλά ενηµερωµένες πηγές µας είχαν πει τότε, χωρίς να διαψευστούν, ότι γενικότερα στην Κρήτη δεν υπάρχουν οργανωµένα πολεµικά καταφύγια.
Πάντως, από τους χώρους που έχουν θεωρηθεί ικανοί να φιλοξενήσουν πληθυσµό σε περίπτωση πολεµικών γεγονότων, οι ιδιωτικοί είναι υπόγεια σε ξενοδοχεία και πάρκινγκ, ολιγόωρης παραµονής πολιτών ενώ οι δηµόσιοι βρίσκονται διάσπαρτοι σε πόλη και ύπαιθρο – ένας τέτοιος χώρος είναι στο κέντρο των Χανίων. Το που ακριβώς βρίσκονται αυτοί οι χώροι είναι απόρρητο µε τους αρµόδιους να λένε ότι ο πληθυσµός δεν πρέπει να ανησυχεί καθώς αν ποτέ χρειαστεί θα ενεργοποιηθεί µηχανισµός άµεσης ενηµέρωσης.
Οι ίδιες πηγές είχαν υποστηρίξει ότι παρόµοια κατάσταση επικρατεί «παντού στην Ελλάδα» καθώς «δεν υπάρχει νοµοθεσία για να φτιαχτεί από την αρχή οργανωµένο πολεµικό καταφύγιο. ∆ιότι για να γίνει οργανωµένο πολιτικό καταφύγιο, πρέπει να κατασκευαστεί εξαρχής, όχι να µετασκευαστεί. Πυλωτές πολυκατοικιών και υπόγεια πάρκινγκ δεν µπορούν να µετασκευαστούν για να γίνουν οργανωµένα καταφύγια. Λίγο πριν το Β΄Παγκόσµιο Πόλεµο κατασκευάστηκαν τα τελευταία ολοκληρωµένα πολεµικά καταφύγια».
Ο έλεγχος των χώρων που έχουν προταθεί γίνεται ανά διαστήµατα από την Αστυνοµία.
«Αυτοί οι χώροι, µόνο όταν πάρουµε εντολή από τους αρµόδιους φορείς, µπορούν να δηµοσιοποιηθούν. Ο πληθυσµός πρέπει να είναι καθησυχασµένος και, όποτε κι αν γίνει κάτι θα ενηµερωθεί από έγκυρες και αρµόδιες πηγές. ∆εν υπάρχει κενό. Ξέρουµε τι θα κάνουµε. Αλλά, ο κόσµος δεν πρέπει να ανησυχεί», λένε αρµόδιοι.
Να σηµειώσουµε ότι οι εµπλεκόµενες υπηρεσίες για το θέµα αυτό είναι τα Τµήµατα Παλλαϊκής Αµυνας – Πολιτικής Σχεδίασης Εκτακτης Ανάγκης (Π.ΑΜ.-Π.Σ.Ε.Α) της Περιφέρειας και της Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης, η Αστυνοµία και οι ∆ήµοι.
Σε ό,τι αφορά τα επισήµως καταγεγραµµένα και χαρτογραφηµένα καταφύγια, τουλάχιστον στις δύο µεγάλες πόλεις της Κρήτης:
• Στο Ηράκλειο έχουµε 72 επισηµασµένους χώρους για καταφυγή πληθυσµού, δηµόσιους και ιδιωτικούς.
• Στα Χανιά έχουν καθοριστεί, όπως προαναφέρθηκε, 14 µεγάλοι χώροι (αρµοδιότητα της Αστυνοµίας) και έχουν προταθεί άλλοι 57 (ξενοδοχεία, υπόγεια, πάρκινγκ). Εχει προσδιοριστεί ο αριθµός τους, το σηµείο τους αλλά και το ποιο Αστυνοµικό Τµήµα έχει αρµοδιότητα».
ΧΩΡΙΣ ΣΗΜΑΝΣΗ
Οσον αφορά τη σήµανση, πηγές που εµπλέκονται στον σχεδιασµό διερωτώνται
«για ποιο λόγο δεν προχωρά η συντεταγµένη πολιτεία στο να αποδώσει τη σήµανση σε αυτά, τουλάχιστον στα δηµόσια; Είναι χώροι για µικρό χρονικό διάστηµα παραµονής, όσο θα διαρκέσει µια αεροπορική επίθεση. Αυτοί οι χώροι, εφόσον λάβουν µητρώο, αποκτούν ειδική σήµανση», ανέφεραν.
ΧΩΡΟΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
Να διευκρινίσουµε ότι εκτός από τα πολεµικά καταφύγια, υπάρχει και η κατηγορία των χώρων συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισµού και φυσικών καταστροφών οι οποίοι, είναι ως επί τω πλείστον ανοιχτοί χώροι (πάρκα, πλατείες, γήπεδα, προαύλια σχολεία) για συγκέντρωση του πληθυσµού.
