Ως ένα βιβλίο που αποτελεί «εργαλείο κατανόησης» μιας ταραγμένης περιοχής περιγράφηκε το “Μέση Ανατολή 1945-2025. Η τυραννία των προσδοκιών και των πεποιθήσεων” που παρουσιάστηκε το βράδυ της Δευτέρας στο χώρο του καφέ “Κήπος”.
Στην κατάμεστη αίθουσα έγινε μια συζήτηση πάνω στη διαμορφωθείσα κατάσταση καθώς το βιβλίο αποδείχθηκε επίκαιρο και συνέπεσε με τις τελευταίες πολεμικές εξελίξεις.
Μιλώντας για το έργο 400 σελίδων των τριών συγγραφέων (Κώστας Υφαντής, Κωνσταντίνος Φίλης, Αλέξανδρος Διακόπουλος, υπό την επιμέλεια του δημοσιογράφου Μάκη Προβατά) η βουλευτής Χανίων κ. Ντόρα Μπακογιάννη στάθηκε σε 4 σημεία: Το πόσο κατανοητό είναι, ότι απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό χωρίς τεχνικούς όρους , στην πολύ καλή επιμέλεια που έχει γίνει από τον Μ. Προβατά αλλά και στην επιστημονική επάρκεια των τριών συγγραφέων.
Νωρίτερα και μιλώντας στους δημοσιογράφους η κ. Μπακογιάννη αναφέρθηκε στον πόλεμο και σημείωσε πως «εύχομαι από καρδιάς να υπάρξει αυτή η συμφωνία, (ΗΠΑ-Ιραν) διότι το μέγεθος του προβλήματος το οποίο θα εξελιχθεί στην περίπτωση που τα στενά μείνουν ακόμα κλειστά και η παραγωγή πετρελαίου συνεχίσει να είναι μειωμένη, δεν το φαντάζεστε.»
Στη συνέχεια υπογράμμισε πως η Ε.Ε. « έχει μία ενιαία θέση. Αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας. Είναι σαφές. Από την άλλη μεριά επίσης είναι σαφές ότι συνειδητοποιεί η Ευρώπη ότι οποιαδήποτε απειλή κατά ευρωπαϊκού εδάφους είναι απειλή εναντίον όλης της Ευρώπης. Αυτό το βεβαιώσαμε τώρα στην Κύπρο. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη η οποία συνέδραμε την Κύπρο, αλλά αμέσως μετά ακολούθησαν και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό είναι ένα κεκτημένο για την ελληνική εξωτερική πολιτική πάρα πολύ μεγάλης σημασίας. »
Μιλώντας για το βιβλίο ο εκ των συγγραφέων καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο κ. Κώστας Υφαντής παρατήρησε ότι «δυστυχώς παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο! Ξεκίνησε να να ετοιμάζεται μετά την 7η Οκτωβρίου. Είναι μια απόπειρα συνολικής ερμηνείας του τι συμβαίνει στη Μέση Ανατολή και βεβαίως και τις ιστορικές καταβολές της σημερινής κατάστασης. Τώρα εάν κάποιος περιμένει να καταλάβει τι θα γίνει από δω και πέρα δεν είμαστε τόσο, αν θέλετε, αλαζονικοί, να πιστεύουμε ότι μπορούμε να προβλέψουμε το άμεσο ή το μεσοπρόθεσμο μέλλον. Πάντως υπάρχουν μοτίβα συμπεριφοράς που καταλήγουν συνεχώς σε όλο και μεγαλύτερη βία στη Μέση Ανατολή. »
Για το ότι αντιμετωπίζουμε με μια “δυτικοκεντρική αντίληψη” τα γεγονότα στη Μ. Ανατολή ο κ. Υφαντής απάντησε πως «αναγκαστικά η οπτική μας είναι είναι δυτική ή δυτικοκεντρική. Αλλά και πάλι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι έγκυρη. Στο βαθμό, που μπορούμε ,νομίζω ότι προσπαθούμε να να ερμηνεύσουμε και τις ξένες επεμβάσεις που έχουν δημιουργήσει προβλήματα κατά καιρούς και τους περιφερειακούς ανταγωνισμούς και βεβαίως και το ζήτημα των διεφθαρμένων και όχι μόνο ηγεσιών στην ευρύτερη περιοχή.»
Κληθείς από τα “Χ.ν.” να σχολιάσει το ότι από τον ΟΗΕ έχει καταδικαστεί το Ισραήλ και για την κατοχή εδαφών και για την εποίκιση στη Δυτ. Όχθη και πολιτικές εθνοκάθαρσης στη Γάζα ο καθηγητής δήλωσε ότι «κατά την ταπεινή μου άποψη δεν είναι μονοδιάστατη η απάντηση. Το Ισραήλ έχει τεράστιες ευθύνες. Εξίσου όμως μεγάλες ευθύνες έχουν και οι Παλαιστίνιοι, οι οποίοι απέρριψαν από το ΄47 μία σειρά από σχέδια, τα οποία μάλιστα σήμερα θα φάνταζαν απίστευτα ευνοϊκά. Το βιβλίο μας ονομάζεται η τυραννία των προσδοκιών και των πεποιθήσεων. Όλοι οι παίκτες στην περιοχή προσδοκούν κάθε φορά κάτι περισσότερο και αυτό οδηγεί οδηγεί σε αδιέξοδα. Οι σφαγές, ή ας τις πούμε οι εθνοκαθάρσεις δυστυχώς,δυστυχώς επαναλαμβάνω, είναι ένα μοτίβο που έρχεται και επανέρχεται στην περιοχή. Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος ότι θα μπορέσουμε σύντομα να ξεφύγουμε. Δυστυχώς λέω πάλι, η λύση των δύο κρατών πια δεν είναι στο τραπέζι. Απομακρύνθηκε εδώ και πολλά χρόνια . »
Στη συνέχεια ο αντιναύαρχος και πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας παρά τω Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κ. Αλέξανδρος Διακόπουλος είπε για το βιβλίο πως έχει «μια διαλεκτική μορφή » δίνοντας στον αναγνώστη «όχι μόνο μία κυκλική εικόνα για το τι συμβαίνει στη Μέση Ανατολή, αλλά θα μπορέσει να σκεφτεί και να διαβάσει και πολλά πράγματα που έχουν να κάνουν με τις αλλαγές στο διεθνές σύστημα που αυτή τη στιγμή βλέπουμε και που κατά τη γνώμη μου είναι και πάρα πολύ επικίνδυνες.»
Αναφορικά με το ρόλο της Ελλάδας ο κ. Διακόπουλος δήλωσε πως « εγώ προσωπικά δεν βλέπω έναν ρόλο της Ελλάδας, πέρα από το γεγονός ότι είμαστε μια χώρα του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε και είμαστε σε μία στρατηγική συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε αυτό τον πόλεμο με οποιονδήποτε τρόπο. Νομίζω ότι ο ρόλος της Ελλάδας είναι να είναι ένα ασφαλές καταφύγιο κοντά στην περιοχή, αλλά όχι μια χώρα που συμμετέχει σε όλα αυτά που γίνονται.»
Για έναν πόλεμο με χαρακτηριστικά «ενεργειακής και εμπορικής κρίσης» μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης, εκτελεστικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου, προσθέτοντας πως το βιβλίο αναφέρεται στη ρίζα των προβλημάτων και στα αίτια και αιτίες των προκλήσεων που έχουν οδηγήσει τη σημερινή εξέλιξη των πραγμάτων. Εκτίμησε πως ακόμα και αν ο πόλεμος τελειώσει οι συνέπειες τους θα είναι μακροχρόνιες καθώς «δεν θεωρώ πως το Ισραήλ αν δεν έχουμε αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα σταματήσει τις επιθέσεις του έστω και σποραδικά στο Ιράν. Δεν νομίζω ότι οι συνέπειες στο τομέα της ενέργειας και της τροφοδοσίας περιοριστούν τόσο άμεσα».
Για τυχόν συμμετοχή των χωρών της Ευρώπης στην πολεμική κρίση ο κ. Φίλης σημείωσε πως δεν πιστεύει ότι καμία χώρα της ηπείρου «είναι διατεθειμένη να εμπλακεί στην επιθετική διάσταση του πολέμου. Από την άλλη θα πρέπει να υπερασπιστούν τα συμφέροντα τους ,είτε μιλάμε για την άμυνα τους απέναντι στο Ιράν, είτε μιλάμε για τα στενά του Ορμούζ που είναι ένα κρίσιμο ζήτημα που κατά την άποψη μου θα κρίνει την έκβαση του πολέμου.».
