Βαρύ προδιαγράφεται το µέλλον για τις κοινοτικές επιδοτήσεις, τουλάχιστον όπως τις γνωρίζαµε µέχρι σήµερα. Επικίνδυνοι ελιγµοί της γραφειοκρατικής ελίτ των Βρυξελλών βάζουν χέρι στα ταµεία που είχαν στόχευση την κοινωνία προς όφελος και ανακατεύθυνση προς την πολεµική βιοµηχανία. ∆ηλαδή γινόµαστε µάρτυρες καθηµερινά µιας σταδιακής µετάλλαξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ΝΑΤΟ της ΕΕ.
Πριν από δεκαπέντε µήνες είχαµε προειδοποιήσει µε άρθρα µας τη διαβλεπόµενη στρέβλωση των κοινοτικών πολιτικών που επιχειρούσε η νέα Κοµισιόν, µε την εκ νέου διορισµένη πρόεδρό της, πρώην υπουργό πολέµου της Γερµανίας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Ο λόγος που εκφράζαµε τις νέες τάσεις ήταν η ξεκάθαρη πρόταση της προέδρου για συνένωση 530 προγραµµάτων ενισχύσεων. Η συνένωση αυτή θα τα οδηγούσε σε ένα εθνικό ταµείο για κάθε κράτος-µέλος! Όλοι κώφευσαν και κυρίως οι ευρωβουλευτές. Τώρα που είµαστε στην αρχή της περιόδου διαπραγµατεύσεων για το νέο Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο (Π∆Π) αρχίζουν να ξυπνούν οι συνειδήσεις. Χωρίς αυτό να προοιωνίζει ότι πρόκειται να αλλάξει η πορεία. Είναι δύσκολο να σταµατήσεις τη ροή του νερού όταν µπαίνει στο αυλάκι!
Έτσι, σύµφωνα µε δηµοσιεύµατα υπάρχει αναβρασµός στο να αποδεχθούν οι ευρωβουλευτές τις προτάσεις για το Μακροχρόνιο προϋπολογισµό της ΕΕ (Π∆Π), ύψους περίπου 2 τρις €!
Ένα από τα σηµεία που εγείρουν δυσχέρειες αποδοχής των προτάσεων είναι οι δαπάνες της γεωργίας και της συνοχής, αλλά και η προτεινόµενη τροποποίηση του συστήµατος από την Κοµισιόν.
Ένα επίσης δηµοσίευµα µε σηµασία είναι από τον ευρωπαϊκό µανδύα της γεωργίας, που σε δελτίο τύπου της 30/10/2025 έθεταν νέους προβληµατισµούς.
Έτσι, αναδεικνύεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο γεωργικός κόσµος βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση µε την Κοµισιόν γύρω από το σχέδιο για τον νέο Π∆Π 2028-2034. Ακολουθούν από πολύ κοντά και οι ασχολούµενοι µε τη συνοχή, κυρίως περιφέρειες και δήµοι της υπό µετάλλαξη ΕΕ, αφού ορθώς διαβλέπουν ότι θα δυσκολέψουν κατά πολύ να επενδυθούν κεφάλαια σε υποδοµές που λείπουν τραγικά από τις λιγότερο αναπτυγµένες περιοχές.
Η πρόταση της Επιτροπής ανεβάζει τις συνολικές δαπάνες περίπου στα 1,98 τρισ. € (περίπου 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήµατος της ΕΕ), ή 11% του ΑΕΠ του 2024, το οποίο ανέρχεται σε 18 τρις €. Η στόχευση είναι να αναδιοργανωθεί πλήρως η δοµή του προϋπολογισµού σε τέσσερις πυλώνες, µε κεντρικό στοιχείο τα «Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης» στα οποία εντάσσονται η Κοινή Γεωργική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής.
Η λογική αυτής της µεταρρύθµισης είναι να οµαδοποιηθούν σε ενιαία εθνικά πακέτα οι παραδοσιακές πολιτικές (γεωργία και συνοχή) µαζί µε νέες προτεραιότητες, όπως η άµυνα, η ανταγωνιστικότητα, η πράσινη και η ψηφιακή µετάβαση. Στο µεταξύ έχουµε ήδη γίνει µάρτυρες της κατακρήµνισης της πολιτικής για την απασχόληση και την αύξηση της φτωχοποίησης των Ευρωπαίων πολιτών. Η τάση αυτή που εκδηλώθηκε κατ΄ αρχήν µε τις επιστολές της προέδρου της Κοµισιόν προς τους νέους επιτρόπους από το Σεπτέµβριο 2024 δίνει στην εκτελεστική εξουσία πολύ µεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση των κονδυλίων, αλλά προκαλεί φόβους «επανεθνικοποίησης» του προϋπολογισµού και µείωσης της ευρωπαϊκής προστιθέµενης αξίας των κλασικών πολιτικών. Πολλοί ευρωβουλευτές µιλούν για τον κίνδυνο να γίνουν οι αγρότες και οι περιφέρειες «ένα υποκεφάλαιο» σε ευρύτερα πακέτα, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν τα κράτη-µέλη και όχι οι κοινοί ευρωπαϊκοί κανόνες.
Σε αυτό το πλαίσιο, τέσσερις βασικές πολιτικές οµάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόµµα (ΕΛΚ), οι Σοσιαλιστές & ∆ηµοκράτες (S&D), οι Φιλελεύθεροι του Renew Europe και οι Πράσινοι (Greens/EFA) – απέστειλαν κοινή επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στην επιστολή, που διέρρευσε σε ευρωπαϊκά µέσα, δηλώνουν ότι η προτεινόµενη δέσµη για προϋπολογισµό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ δεν µπορεί να γίνει αποδεκτή ως βάση διαπραγµάτευσης και διατυπώνουν κεντρικές απαιτήσεις αλλαγών.
Οι απαιτήσεις αυτές περιστρέφονται γύρω από ορισµένα επαναλαµβανόµενα θέµατα:
διασφάλιση ότι οι δαπάνες γεωργίας και συνοχής δεν θα θιγούν για να χρηµατοδοτηθούν νέες προτεραιότητες,
εγγυήσεις ότι τα Εθνικά Σχέδια θα έχουν σαφείς ελάχιστες ποσοστώσεις για τους αγρότες και τις φτωχότερες περιοχές,
ενίσχυση του ρόλου του Κοινοβουλίου στην έγκριση και την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων,
αποφυγή «σιωπηρής» µεταφοράς της ευθύνης χρηµατοδότησης της Ουκρανίας ή της άµυνας πάνω στους πόρους της ΚΓΠ και της συνοχής, και
σαφείς, κοινωνικά δίκαιες πηγές νέων «ίδιων πόρων» ώστε να µην δηµιουργηθεί επιπλέον βάρος στα πιο αδύναµα κοινωνικά στρώµατα.
Παράλληλα, στο εσωτερικό του Κοινοβουλίου καταγράφονται έντονες διαµάχες για το πώς θα χειριστούν την πρόταση της Επιτροπής. Ρεπορτάζ αναφέρουν ότι οι επικεφαλείς των πολιτικών οµάδων ανέβαλαν κρίσιµες αποφάσεις για τον προϋπολογισµό λόγω εσωτερικών τριβών, ενώ κορυφαίοι ευρωβουλευτές αφήνουν να εννοηθεί ότι η Κοµισιόν είναι εξαιρετικά στριµωγµένη.
Η οµπρέλα των αγροτών Copa-Cogeca προειδοποιεί ότι η συγχώνευση της γεωργίας και της συνοχής σε ένα µεγάλο πακέτο κινδυνεύει να υπονοµεύσει τη σταθερότητα των άµεσων ενισχύσεων (1ος Πυλώνας) και να µειώσει τα κονδύλια για την αγροτική ανάπτυξη και τις επενδύσεις σε κλίµα, περιβάλλον και καινοτοµία, ιδίως σε αγροτικές και µειονεκτικές περιοχές.
Αν οι πόροι της ΚΓΠ «ανακατευτούν» µε άλλα πεδία πολιτικής, όπως οι µεταφορές ή η άµυνα, οι κυβερνήσεις θα έχουν ισχυρό κίνητρο να τους κατευθύνουν αλλού, εις βάρος της γεωργικής βάσης.
Σε κάθε περίπτωση µέχρι στιγµής δεν φαίνεται διάθεση για ριζική αναθεώρηση της φιλοσοφίας που συγκεντρώνει τις παλιές και νέες πολιτικές σε έναν ενιαίο «υπερ-πυλώνα» µε την ετικέτα των εθνικών σχεδίων.
Η Ευρωπαϊκή ∆ηµοκρατία βρίσκεται ενόψει σοβαρού κινδύνου που προέρχεται από τον στρατηγικό άξονα Παρίσι – Βερολίνο. ∆εν είναι τυχαίος ο προβληµατισµός για την κατάπτωση της δηµοκρατίας στις δυο αυτές κεντρικές χώρες της ΕΕ.
Στο ερχόµενο σηµείωµά µας θα καταδείξουµε τη συσχέτιση της νέας διαδικασίας µε την άµυνα και την ευρωπαϊκή πολεµική βιοµηχανία.
1 https://www.euractiv.com/news/eu-budget-parliament-outlines-seven-demands-in-letter-to-von-der-leyen/?utm_source=euractiv&utm_medium=newsletter&utm_content=From%20the%20capital&utm_term=0-0&utm_campaign=EN_THE_CAPITALS?utm_source=euractiv&utm_medium=newsletter&utm_content=Zone+1&utm_term=0-0&utm_campaign=FR_LES_CAPITALES
