…ἀλλὰ καὶ ἀρχὴν ἀνήρ» δηλαδή «Η εξουσία φανερώνει το ποιόν του ανθρώπου, αλλά και ο άνθρωπος, αναδεικνύει το ποιόν της εξουσίας»
Το πρώτο µέρος του αρχαίου αυτού γνωµικού οφείλεται στον Βία τον Πριηνέα, έναν από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. Πράγµατι, οι δυνατότητες, οι ικανότητες και (κυρίως) ο χαρακτήρας του ανθρώπου αποκαλύπτονται κατά τη διαχείριση αξιωµάτων. Την φράση αυτή την βρίσκουµε και στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, όπου ο Κρέοντας υποστηρίζει ότι η εξουσία αποκαλύπτει τον πραγµατικό χαρακτήρα του άνδρα.
Το γνωµικό συµπλήρωσε ο ένδοξος Θηβαίος στρατηγός Επαµεινώνδας, ο οποίος νίκησε στα Λεύκτρα (371 π.Χ.) τους θεωρούµενους αήττητους Σπαρτιάτες, αναδεικνύοντας τη Θήβα ηγεµόνα της Ελλάδος. Κι αυτό, παρόλο που οι Θηβαίοι, για να τον εξευτελίσουν, τον είχαν εκλέξει «τελέαρχο» δηλαδή υπεύθυνο για την καθαριότητα των δρόµων από σκουπίδια και περιττώµατα …
Επικίνδυνοι ηγέτες. Στο παρελθόν, έχουµε αναφερθεί από αυτήν εδώ η στήλη στους επικίνδυνους πολιτικούς (βλ. ΧΝ 4/6/2024 και 23/5/2012) αλλά και στον ρόλο που παίζουν οι ηγεσίες στην αντιµετώπιση καταστροφών και κρίσεων (1/5/2012).
Παρακολουθώντας την πρόσφατη επικαιρότητα θυµήθηκα την πρώτη τηλεοπτική συνέντευξη µετά τη Μεταπολίτευση που έδωσε στον Πάνο Παναγιωτόπουλο και τον ΑΝΤ1 ο πρώην βασιλέας Κωνσταντίνος (23/1/1993). ∆ιηγούµενος τις δραµατικές στιγµές του Απριλιανού πραξικοπήµατος όπως τις έζησε, ανέφερε µεταξύ άλλων ότι ζήτησε να µιλήσει «σε όλους τους στρατηγούς οι οποίοι ήταν µέσα στο Πεντάγωνο κλεισµένοι» … και τους είπε «ότι εγώ αυτή τη στιγµή είµαι αρχιστράτηγος διότι ο βασιλιάς Παύλος πέθανε.
Αν ζούσε, αυτή τη στιγµή θα ήµουν λοχαγός». Αυτή η φράση, µου είχε κάνει τεράστια εντύπωση τότε που την άκουσα για πρώτη φορά, όταν η µητέρα ενός καλού φίλου έφερε την κασέτα µε τη συνέντευξη στις Βρυξέλλες και µας κάλεσε (µάλλον µας υποχρέωσε), να την δούµε. Πριν να γράψω αυτό το άρθρο την ξαναβρήκα στο διαδίκτυο και µου έκανε ακριβώς την ίδια εντύπωση. Ήταν βασιλέας και αρχιστράτηγος αλλά ένοιωθε λοχαγός. Κατά τη γνώµη µου οι συνταγµατάρχες τον είχαν «ψαρώσει» όπως λέγαµε στο στρατό. Με αποτέλεσµα λόγω ανικανότητας να χάσει τη βασιλεία …
Ιθάκη και Πρώτη Φορά Αριστερά. Παρακολούθησα µε ενδιαφέρον τις πολυάριθµες αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο στο πρόσφατο βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Προσωπικά, µε όλα αυτά που διάβασα αποφάσισα να µην αγοράσω τουλάχιστον το τυπωµένο βιβλίο. Πρώτον, γιατί ένα βιβλίο 762 σελίδων που έχει ήδη τυπωθεί σε 35.000 αντίτυπα έχει απαιτήσει την κοπή αρκετών χιλιάδων δένδρων. Κάτι απαράδεκτο για εκείνον που στις εκλογές του 2019 πρότεινε «στρατηγική συµπόρευση της Αριστεράς µε την Οικολογία».
∆εύτερον, επειδή έχω ήδη αναφερθεί σε παλαιότερα άρθρα µου στην δραµατική ιστορία της διαπραγµάτευσης του 2015 (βλ. «Ελλάδα εναντίον Ευρωζώνης: η κρυφή ιστορία ενός µπρα ντε φερ» που δηµοσιεύτηκε στο ιστολόγιό µου στις 15/3/2015 και το άρθρο «Εµµονικοί ανήλικοι» στα ΧΝ 24/9/2019). ∆υστυχώς επιβεβαιώνεται σήµερα, από τα δηµοσιευµένα αποσπάσµατα του βιβλίου, κάτι που έγραφα τότε: «Αδιάβαστοι, ασυντόνιστοι, µε επιπόλαιες ιδέες και µη πρακτικά εφαρµόσιµες προτάσεις, ευτυχώς δεν εφάρµοσαν το σχέδιο “στάχτη και µπούρµπερη”».
Και τρίτον, επειδή µε το βιβλίο επιχειρείται να κανονιστούν ανοικτοί λογαριασµοί µε τον άκοµψο τρόπο της παραδοσιακής αριστεράς. ∆ηµόσιες κατηγορίες εναντίον στελεχών για λάθη και αποφάσεις της ηγεσίας. Ευτυχώς, δεν ζούµε σε καθεστώς Σοβιετίας όπου όσοι κρίνονταν ανίκανοι ή βάρος για το καθεστώς προωθούνταν µε στηµένες, ή και χωρίς, δίκες στο γνωστό γκούλαγκ …
Κι ένα υστερόγραφο για την αποχέτευση. Ψάχνοντας στο αρχείο των Χανιώτικων Νέων στο πλαίσιο της έρευνας για το άρθρο του περασµένου µήνα «Το µέλλον της αποχέτευσης στα Χανιά» (ΧΝ 14/10/2025) έπεσα πάνω σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο µε τίτλο «Σκουπίδια και αποχέτευση: τα επίκαιρα και καυτά προβλήµατα των Χανίων». ∆ηµοσιεύτηκε στις 28/10/1987 µε την υπογραφή του αείµνηστου ∆ηµήτρη Βλησίδη, καταξιωµένου αγωνιστή της Αριστεράς και τότε αντιδηµάρχου Χανίων.
Από το δηµοσίευµα προκύπτει ότι η απόφαση για την κατασκευή κεντρικού αποχετευτικού αγωγού για τη συλλογή των λυµάτων από τη Νέα Χώρα ως το Κουµ-Καπί, µε τελικό προορισµό την περιοχή του Κουµπελή, είχε ληφθεί τουλάχιστον µια δεκαετία πριν, πιθανότατα επί δηµαρχίας Αντώνη Μαρή (1975-1979). Εκεί, σύµφωνα µε το άρθρο του Βλησίδη, άρχισαν επίσης να αδειάζουν τα βυτιοφόρα και τα βοθρολύµατα από άλλες περιοχές. Μάλιστα, το Μάιο του 1981, επί δηµαρχίας του επόµενου δηµάρχου, του Γιάννη Κλωνιζάκη (1979-1982), δηµιουργήθηκε µε προεδρικό διάταγµα η ∆ΕΥΑΧ, η οποία ξεκίνησε το 1984-85 επί δηµαρχίας Γιώργου Κατσανεβάκη (1983-1990) τη µελέτη και στη συνέχεια την κατασκευή του βιολογικού, που άρχισε να λειτουργεί το 1995 επί δηµαρχίας Γιώργου Tζανακάκη (1991-2002).
Μάλιστα, ο Βλησίδης αντικρούει όσους κατέκριναν τη ∆ηµοτική αρχή επειδή επέτρεψε το άδειασµα των βυτιοφόρων στο Κουµπελή µετά την απαγόρευση του Κουρουπητού από τους Ακρωτηριανούς. Με τον τρόπο αυτό, γράφει, αποφεύχθηκε το ανεξέλεγκτο άδειασµα των βυτιοφόρων σε «απόµερες ακτές ή χαράδρες του Νοµού». Κι έτσι, «τουλάχιστον ξέροµε ότι επιβαρύνεται µόνο η ακτή του Κουµπελή, κακό, πολύ κακό, αλλά αναπόφευκτο και αναγκαίο για την ώρα».
Ωστόσο, το πράγµα γίνεται χειρότερο γιατί λίγους µήνες µετά, στις 3/8/1988 δηµοσιεύτηκε στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως υπουργική απόφαση για την «Έγκριση γενικού πολεοδοµικού σχεδίου του δήµου Χανίων και της κοινότητας Σούδας και τµηµάτων των δήµων Μουρνιών, Νέας Κυδωνίας και των κοινοτήτων Νεροκούρου, Περιβολίων Βαµβακόπουλου του πολεοδοµικού συγκροτήµατος Χανίων» στην οποία προβλέπεται η δηµιουργία Πολεοδοµικής Ενότητας (ΠΕ) «22 Κουµπελή».
Η απόφαση προβλέπει τη δηµιουργία εγκατάστασης βιολογικού καθαρισµού των λυµάτων χωρίς όµως να ορίζει ρητά την χωροθέτησή της δίπλα στην ΠΕ Κουµπελή. Η εν λόγω απόφαση αναφέρεται στην πρώτη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τον Βιολογικό Καθαρισµό Χανίων στη θέση Κουµπελής του Αυγούστου 1993, χωρίς βέβαια να αναφέρεται κάποια επίσηµη απόφαση χωροθέτησης της εγκατάστασης στη συγκεκριµένη τοποθεσία. Μάλιστα στη ΜΠΕ αναφέρεται ότι «Για την ΠΕ 22 (Κουµπελής) υπάρχει η δυνατότητα µε την ολοκλήρωση των έργων υποδοµής να αρχίσει η οικοδόµηση της περιοχής».
Συµπέρασµα. Ο Κουµπελής επιλέχτηκε ως χώρος απόρριψης αστικών λυµάτων κατά τη δεκαετία του 1970. Αναγκαστικά εκεί τοποθετήθηκε και η εγκατάσταση του βιολογικού καθαρισµού µε βάση µελέτες που συντάχθηκαν κατά τη δεκαετία του 1980 ενώ η κατασκευή υλοποιήθηκε κατά τη δεκαετία του 1990. Μέχρι το 1993 που συντάχθηκε η σχετική ΜΠΕ φαίνεται πως δεν είχε αρχίσει η ανοικοδόµηση του οµώνυµου οικισµού. Αλήθεια, ποιος ωφελήθηκε από την πώληση των οικοπέδων της ΠΕ Κουµπελή; Και πόσες πολιτικές καριέρες κτίστηκαν µε ανεκπλήρωτες υποσχέσεις σχετικά µε την αποχέτευση των Χανίων;
Στην ηλεκτρονική ανάρτηση του άρθρου στο ιστολόγιό µου ενσωµατώνονται συστηµατικά υπερσύνδεσµοι προς τις πηγές που χρησιµοποιούνται.
*O Παναγιώτης είναι φυσικός, τέως στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. http://alevantis.blogspot.com
