Πριν απαντήσετε αναρωτηθείτε πόσο χρόνο αφιερώσατε το 2025 µπροστά σε οθόνες; Αισθάνεστε ότι οι οθόνες σας επηρεάζουν;
Υπάρχουν, κυριολεκτικά, άπειρες έρευνες που ερευνούν το θέµα. Πολλές έχουν εντοπίσει σχέσεις ανάµεσα στο πόσο οθονόβιοι είµαστε και σε προβλήµατα υγείας. Κι εδώ γεννιέται ένα άλλο ερώτηµα µήπως η κακή µας υγεία, µας ωθεί να γινόµαστε οθονόβιοι;
Αφορµή για το σηµείωµα εκποµπή της τηλεόρασης DW σχετικά µε την απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων από τους Αυστραλούς εφήβους. Το µέτρο υποστηρίζεται από το 77% των Αυστραλών…
Στο σηµείωµα παραθέτω σχετικά ευρήµατα και συνεντεύξεις και στοιχεία για τα Χανιωτάκια.
Είµαστε οθονόβιοι…
Πριν χρόνια, κατά τη διάρκεια δείπνου µε τον καθηγητή Γ. Μπαµπινιώτη χρησιµοποίησα τον όρο οθονόβιοι.
«Που τον βρήκες;», µε ρώτησε. «Τον δηµιούργησα. Σύντοµα θα σπαταλάµε τη ζωή µας µπροστά σε οθόνες τηλεοράσεων, τηλεφώνων, βιντεοπαιχνιδιών και ηλεκτρονικών βιβλίων», σχολίασα.
Έρευνες
Έρευνα (Πανεπ. Οξφόρδης, 2019) συνέκρινε επιπτώσεις 20.000+ διαφορετικών παραγόντων στην ψυχική υγεία των συµµετεχόντων. ∆ιαπίστωσαν ότι µόνο το 0,4% της ευηµερίας των εφήβων σχετιζόταν µε τη χρήση οθονών, ένα επίπεδο αρνητικής επίδρασης συγκρίσιµο µε την κατανάλωση πατάτας. Συγκριτικά, είναι 4 φορές χειρότερο να είσαι θύµα εκφοβισµού. Φυσικά, ο επαρκής ύπνος και ένα καλό πρωινό έχουν πολύ µεγαλύτερες θετικές επιπτώσεις.
Συγκριτική έρευνα (περιοδικό SSM–Mental Health, 2024) κατέγραψε µικρές θετικές συσχετίσεις µεταξύ της ευηµερίας και της χρήσης των µέσων κοινωνικής δικτύωσης για επικοινωνία. Βρήκε, επίσης, µικρές αρνητικές συσχετίσεις µε τη σύγκριση του εαυτού µας µε άλλους στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης ή µε τον εθισµό µας στη χρήση τους.
Στον αντίποδα…
Αρκετές πολιτείες (ΗΠΑ) περιορίζουν την πρόσβαση στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Σουηδία, επιδιώκει να απαγορεύσει την πρόσβαση σε έξυπνα τηλέφωνα στα σχολεία.
Η Γενική Χειρουργός (ΗΠΑ), V.Murthy πρότεινε (2024) «την προσθήκη προειδοποιητικών ετικετών στις πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης, παρόµοιες µε εκείνες που ισχύουν για τα τσιγάρα και το αλκοόλ. Τα παιδιά πρέπει να εκπαιδεύονται για να ζουν στον ψηφιακό κόσµο».
Στο βιβλίο ‘‘The Anxious Generation’’ υποστηρίζεται ότι αν η ανάπτυξη των παιδιών βασίζεται στα έξυπνα τηλέφωνα και στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης τροφοδοτεί επιδηµίες ψυχικών ασθενειών.
Πρόσφατες συνεντεύξεις
Η Αυστραλή ψυχίατρος ∆ρ. D. Einstein, ερωτηθείσα (DW) σχετικά µε την απαγόρευση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων από εφήβους κάτω των 16… Πρότεινε να τα εξισώσουµε µε την βιοµηχανία καπνού, συγκρίνοντας τις ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις τους µε το ‘‘παθητικό κάπνισµα’’. Τόνισε ότι για να λειτουργήσει η απαγόρευση πρέπει να αναγνωριστεί η βλάβη στην κοινότητα, όχι µόνο στο άτοµο. Υποστήριξε τη συνεργασία µε εφήβους για τον από κοινού σχεδιασµό προγραµµάτων. Ο λόγος; Να κατανοήσουν πώς θα εκµεταλλεύονται τις πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης!
Η ερευνήτρια K. Osman (Πανεπιστήµιο Τεχνολογίας Κουίνσλαντ) ανέφερε οι έφηβοι βιώνουν συναισθήµατα αποµόνωσης και απογοήτευσης.
Η παιδοψυχολόγος ∆ρ. V. Dunckley υποστήριξε στο CNN ότι η απαγόρευση αποµονώνει τους εφήβους, τους αφαιρεί ζωτικά δίκτυα υποστήριξης και απώλεια ευκαιριών για ψηφιακή παιδεία.
Ισορροπίες και ανησυχίες
∆εδοµένα, πολλών ερευνών δείχνουν ότι, κατά µέσο όρο, οι θετικές και αρνητικές επιπτώσεις των οθονών είναι µικρές. Βέβαια υπάρχουν προβληµατικοί χρήστες που βιώνουν µεγαλύτερες βλάβες. Υποστηρίζεται ότι η απαγόρευση στην Αυστραλία θα αντιµετωπίσει συµπτώµατα από επιβλαβή περιεχόµενα, αλλά όχι τον έλεγχο µέσω αλγορίθµων του επιβλαβούς περιεχοµένου ή της χρήσης δεδοµένων. Τέλος, έρευνα δείχνει ότι οι έφηβοι επιθυµούν καλύτερο φιλτράρισµα και ασφάλεια, όχι ολοκληρωτικές απαγορεύσεις, και αισθάνονται ότι οι ενήλικοι παρεξηγούν την ψηφιακή τους ζωή.
Στα Χανιά
Σε έρευνα µου (2024) διαπίστωσα ότι…
Τουλάχιστον 2 στα 10 Χανιωτάκια κοιµούνται λιγότερο.
Η πλειοψηφία των µαθητών µας έχει µεγάλο έλλειµµα στην αντίληψη του χώρου, του προσανατολισµού και του χρόνου. Εξαίρεση είναι όσοι ασχολούνται µε αθλήµατα!
Η ευρηµατικότητα στην διδασκαλία είναι απαραίτητη για να αντιµετωπιστεί η ελλειµµατική προσοχή πολλών. Γι’ αυτό, η απαγόρευση χρήσης των τηλεφώνων σε σχολεία και φροντιστήρια είναι σωστή.
Συµπερασµατικά
Αν διαπιστώσετε ότι η έκθεση σε οθόνες σας αναστατώνει, ζητείστε την βοήθεια ειδικών.
Συνηθίζουµε να καλύπτουµε την οθόνη του κινητού µας. Έτσι σεβόµαστε την παρέα µας, και εξοικονοµούµε ενέργεια.
Ενηµερώνουµε τα παιδιά ότι σκοπός των κοινωνικών δικτύων είναι να µας δελεάζουν για να είµαστε συνεχώς συνδεµένοι.
Τα καλοζώιτα άτοµα δεν ανησυχούν, επειδή ακριβώς έχουν ποικίλα ενδιαφέροντα.
*Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία του «Μαθαίνω εύκολα», «Θυµάµαι εύκολα», «Μελετώ αποτελεσµατικά», και «Τα καλοζώιτά µας χρόνια» ,διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ.
