Όταν φθάσουµε στην 3η ηλικία πιστεύουµε ότι µάθαµε ότι χρειαζόµαστε να ξέρουµε. Τα ερωτήµατα είναι αν τα θυµόµαστε, κι αν µπορούµε να λειτουργούµε συµµετοχικά στην κοινότητα µας…
Το κρίσιµο στοιχείο είναι να υπάρχει στη γειτονιά µας ένα υποστηρικτικό δίκτυο. Ο λόγος; Για να συνεχίσουµε να δηµιουργούµε και να επικοινωνούµε χωρίς άγχη και δυσκολίες. Οι συνθήκες δεν είναι πάντοτε ευνοϊκές. Πρόσφατα, ερευνητές του Πανεπιστηµίου Cambridge διαπίστωσαν ότι η ζωή σε κοινωνικοοικονοµικά υποβαθµισµένες γειτονιές µπορεί να επηρεάσει τις γνωστικές µας δεξιότητες στα τέλη της 2ης ηλικίας! Στο σηµείωµα τονίζω 2 σηµεία. Την επισήµανση των ερευνητών ότι για να µειωθεί ο κίνδυνος εµφάνισης άνοιας πρέπει να υποστηριχτούν ποικιλοτρόπως τα άτοµα της 3ης ηλικίας και την περίπτωση των Χανίων.
Η έρευνα
Οι ερευνητές εξέτασαν δεδοµένα από 585 υγιείς ενήλικες ηλικίας 40-59 ετών στο Ηνωµένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Η έρευνα δηµοσιεύτηκε στο The Journal of the Alzheimer’s Association.
∆ιαπιστώθηκε ότι οι κάτοικοι σε γειτονιές χωρίς υποστηρικτές δοµές δεν επεξεργάζονται πληροφορίες γρήγορα, έχουν κακή χωρική αντίληψη και προσοχή. Με συνέπεια να επηρεάζονται οι δεξιότητες της σκέψης τους. Επίσης, δεν ελέγχουν ικανοποιητικά παράγοντες που επηρεάζουν την ζωή τους όπως αρτηριακή πίεση, παχυσαρκία, ύπνο, στρες. Αυτή η κακή διαχείριση αυξάνει τις πιθανότητες εµφάνισης άνοιας. Τέλος, όλα τα παραπάνω δυσκολεύουν τα άτοµα να υιοθετήσουν θετικές συµπεριφορές τρόπου ζωής επειδή αδυνατούν να αντιµετωπίσουν τις καθηµερινές τους προκλήσεις. Κανένας δεν γλυτώνει, ακόµη κι οι πιο µορφωµένοι ή οι καλύτερα αµειβόµενοι.
Η ανάγκη για Κ.Α.Π.Η.
Από δηµοσίευση στα ‘‘Χ.Ν.’’ µαθαίνουµε ότι την Κυριακή 18.12.83 εγκαινιάστηκε το 1ο Κέντρο Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωµένων (Κ.Α.Π.Η.) στα Χανιά.
Στεγάστηκε στο νεοκλασικό Ηρώων Πολυτεχνείου – Γκερόλα που ανακαινίσθηκε από τον ∆ήµο Χανίων (δήµαρχος Γιώργος Κατσανεβάκης). Το ενδιαφέρον των Χανιωτών ήταν µεγάλο αφού γράφτηκαν άµεσα 100 ηλικιωµένοι.
Η τότε αρµόδια Υπουργός κ. Κυπριωτάκη – Περάκη, δήλωσε ότι «Είναι το καλύτερο απ’ όσα έχουν λειτουργήσει µέχρι σήµερα» και υποσχέθηκε την συµπαράστασή της, στην παραπέρα λειτουργία του, και στην δηµιουργία 2ου Κέντρου στα Χανιά, εφόσον το απαιτήσουν οι ανάγκες της πόλης. Τα υπόλοιπα Κ.Α.Π.Η. της πόλης δηµιουργήθηκαν σταδιακά µε το πιο πρόσφατο του Ακρωτηρίου το 2023, (∆ήµαρχος Παναγιώτης Σηµαντηράκης).
Σήµερα ο πληθυσµός του ∆ήµου µας ξεπερνά τις 111.000 (απογραφή 2021). Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (2024) δείχνουν ότι το 23.3% του συνολικού πληθυσµού είναι άνω 65 ετών. Αν κάνουµε για τα Χανιά φαίνεται ότι τα άτοµα 3ης και 4ης ηλικίας στο ∆ήµο µας ξεπερνούν τις 25.000! Είναι φανερό ότι τα υπάρχοντα Κ.Α.Π.Η. δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ολοένα αυξανόµενες ανάγκες των κατοίκων του ∆ήµου µας.
Ο σκοπός των Κ.Α.Π.Η.
«Σκοπός των ΚΕΝΤΡΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ που λειτουργούν µε τις σύγχρονες αρ χές, αντιλήψεις και µεθόδους παροχής κοινωνικών υπηρεσιών είναι η παροχή έξω-ιδρυµατικής προστασίας στα ηλικιωµένα άτοµα, η παραµονή των ηλικιωµένων ως ισότιµα και ενεργά µέλη της κοινωνίας».
Το παραπάνω κείµενο είναι
από την ιστοσελίδα του ∆ήµου Χανίων.
Χανιά: Οι ανάγκες µας
Τα άτοµα της 3ης & 4ης ηλικίας θέλουν στήριξη για…
να αντιµετωπίσουν τα συστηµικά εµπόδια στην ευζωία τους, δηλαδή την απουσία δοµών στην περιοχή τους.
Η απουσία υποκαταστηµάτων Τραπεζών, ΕΛ.ΤΑ, Αστυνοµικών τµηµάτων, Κ.Ε.Π., και ΑΤΜ που δεν λειτουργούν προκαλεί ανυπέρβλητη γνωστική επιβάρυνση!
να καθοδηγηθούν για να υιοθετήσουν υγιεινές αλλαγές στον τρόπο ζωής τους.
για ασφαλείς χώρους αναψυχής, άσκησης και επικοινωνίας.
Συµπερασµατικά
- Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η άνοια επηρεάζει δυσανάλογα άτοµα που ζουν σε κοινωνικοοικονοµικά µειονεκτούσες γειτονιές.
- Στα ευρήµατα επισηµαίνεται ότι ο κίνδυνος άνοιας επηρεάζεται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Μείωση του κινδύνου άνοιας σηµαίνει αντιµετώπιση αυτών των παραγόντων.
- Αν θέλουµε σοβαρά να υπάρχει κοινωνική δικαιοσύνη, απαιτείται ευρύτερη παρέµβαση από τους τοπικούς και τους εθνικούς φορείς που χαράσσουν τις αντίστοιχες πολιτικές.
- Στην περίπτωση µας, ίδρυση κι άλλων Κ.Α.Π.Η.
- Το εύρος των υπηρεσιών που παρέχουν τα Κ.Α.Π.Η. µας µπορεί να καλύψει πολλές ανάγκες των ατόµων της 3ης και 4ης ηλικίας.
- Την εποχή του διαδικτύου τα Κ.Α.Π.Η. είναι ο τελευταίος εναποµείνας κρίκος άµεσης σύνδεσης των ηλικιωµένων µε την κοινότητα.
*Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία ‘In the search of mythical Talos’, ‘Μαθαίνω εύκολα΄ ‘Θυµάµαι εύκολα’ ‘Μελετώ αποτελεσµατικά’ διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ.
