Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Πόσο κινδυνεύει η Σούδα;

■ Τα σενάρια, η θεωρία και η ρεαλιστική προσέγγιση
■ Ο αναλυτής Μηνάς Λυριστής εξηγεί γιατί το Ιράν δεν θα… σπαταλήσει µια «επίθεση κορεσµού» στην Κρήτη

Πόλεµος σε πλήρη εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, µε την εµπλοκή των Η.Π.Α. και τις ιρανικές απειλές για αντίποινα σε βάσεις, να προκαλούν -µοιραία- ερωτήµατα για δυνητική στοχοποίηση της βάσης της Σούδας, η οποία έχει στρατηγικό ρόλο για τις Η.Π.Α.

Στη Σούδα λαµβάνονται τα συνήθη µέτρα ασφαλείας για τέτοιες περιπτώσεις. Το αεροδρόµιο λειτουργεί κανονικά, διευκρινίζουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άµυνας, η βάση όµως έχει «κλείσει» για όσους δεν απασχολούνται σε αυτή. Υπάρχει δηλαδή µια εγρήγορση αλλά όχι «κόκκινος συναγερµός».

ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΥ∆Α;

Ο αναλυτής, ∆ρ. Μηνάς Λυριστής, Junior Scholar στο Strategy International µιλά στα «Χανιώτικα νέα», βάζοντας τα πράγµατα σε µια ρεαλιστική διάσταση.

Όπως εξηγεί, «υπάρχει το θεωρητικό κοµµάτι και το πρακτικό. Στη θεωρία πάλι έχουµε δύο επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο είναι ότι η βάση της Σούδας, όπως και στην Κύπρο, έχουν γραπτώς στοχοποιηθεί από το καθεστώς των Ιρανών. Έχουν βγει διάφορες ενηµερώσεις του θεοκρατικού καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης όπου µεταξύ άλλων βάσεων συµπεριλαµβάνουν τη Σούδα ως στόχο».

Σύµφωνα µε στοιχεία που πρόσφατα είχαν παρουσιάσει τα «Χανιώτικα νέα», οι ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι µεσαίου βεληνεκούς (MRBM), όπως ο Shahab-3 και ο Sejjil, έχουν ακτίνα δράσης 1.000 έως 2.000 χιλιοµέτρων, καθιστώντας τους ικανούς να πλήξουν στόχους µέχρι και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί ο  πύραυλος Khorramshahr-4, ο οποίος ενσωµατώνει ικανότητα ελιγµών, βαριά γόµωση, τεχνολογία stealth και έχει βεληνεκές που εκτιµάται στα 2.000 µε 3.000 χιλιόµετρα, δεν γνωρίζουµε όµως αν έχει επιχειρησιακή ετοιµότητα.

Απειλή για τις βάσεις της Ανατολικής Μεσογείου αποτελούν επίσης οι πύραυλοι Cruise, όπως οι Soumar και Paveh, µε εκτιµώµενο βεληνεκές από 1.500 έως 2.500 χιλιόµετρα.

Αναφορικά µε το δεύτερο ο θεωρητικό επίπεδο ο κ. Λυριστής εξηγεί πως «µε βάση το εθιµικό του πολέµου, “δικαιούνται” θεωρητικά οι Ιρανοί να χτυπήσουν µέρη τα οποία αποτελούν για αυτούς απειλή, όπως και η αµερικανονατοϊκή βάση στη Σούδα. Θεωρητικά λοιπόν, η απάντηση αν αποτελεί στόχο η βάση της Σούδας η απάντηση είναι ναι».

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Στην πράξη όµως, σύµφωνα µε τον κ. Λυριστή τα πράγµατα είναι εντελώς διαφορετικά και ξεκάθαρα κατά τη γνώµη του.

«Η αεροναυτική βάση της Σούδας µπορεί να αποτελέσει στόχο µόνο για τα µεγάλου βεληνεκούς πυραυλικά συστήµατα του   Ιράν. Υπάρχει λοιπόν το βεληνεκές, όµως  εµένα η δική µου εκτίµηση είναι ότι επουδενί, σε καµία απολύτως περίπτωση δεν υπάρχει το παραµικρό ενδεχόµενο η βάση της Σούδας να χτυπηθεί», ξεκαθαρίζει ο αναλυτής στα «Χανιώτικα νέα» .

Όπως εξηγεί, ο λόγος είναι καθαρά επιχειρησιακός. Για να έχει ελπίδες το Ιράν να διαπεράσει την πολυεπίπεδη αεράµυνα, θα έπρεπε να εξαπολύσει µια µαζική «επίθεση κορεσµού». Αυτό σηµαίνει την ταυτόχρονη αποδέσµευση ενός τεράστιου σµήνους από τουλάχιστον 50 πυραύλους και drones. Το σµήνος αυτό θα έπρεπε να επιβιώσει περνώντας µέσα από ένα πραγµατικό “γάντι” πυρών: την αντιαεροπορική άµυνα του Ισραήλ, τα αµερικανικά αεροπλανοφόρα στον Περσικό Κόλπο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα επίγεια αµερικανικά συστήµατα και, τέλος, τον ελληνικό εναέριο χώρο και τα εγχώρια συστήµατα αναχαίτισης.

Η άµυνα της Σούδας, συνεπώς, δεν θα ήταν µόνη της απέναντι στην απειλή, αλλά ο τελευταίος κρίκος µιας τεράστιας αλυσίδας.

Η ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Σε αυτόν τον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας, στην Κρήτη, το µοναδικό σύστηµα που µπορεί να αντιµετωπίσει σύγχρονους πυραύλους µεγάλου βεληνεκούς, και µάλιστα υπό πολύ συγκεκριµένες προϋποθέσεις, είναι το αµερικανικό PATRIOT.

Συστήµατα PATRIOT στην αναβαθµισµένη έκδοση PAC-3+ έχουν µεταφερθεί στα Χανιά, προσφέροντας εµβέλεια ραντάρ 170 χιλιοµέτρων και ικανότητα ταυτόχρονης εµπλοκής 9 διαφορετικών στόχων. Σε ό,τι αφορά το ρωσικό σύστηµα S-300 PMU1 (εµβέλειας 150 χλµ.), που εντάχθηκε στην Πολεµική Αεροπορία το 2000, πιθανολογείται ότι δεν βρίσκεται πλέον σε επιχειρησιακή ετοιµότητα.

Η άµυνα µικρού βεληνεκούς (SHORAD) συµπληρώνεται από το ρωσικό αυτοκινούµενο TOR M1 και το γαλλικό CROTALE NG/GR (εµβέλειας 20 χλµ.), τα οποία είναι σχεδιασµένα για αναχαιτίσεις σε χαµηλά και µεσαία ύψη.

Τέλος, την εγγύς προστασία αναλαµβάνουν το σύστηµα ΒΕΛΟΣ, φορητοί πύραυλοι STINGER και αντιαεροπορικά πυροβόλα MK 20, µε δραστικό βεληνεκές 1,2 έως 2,5 χιλιοµέτρων.

ΘΑ ΤΟ ΞΕΡΑΜΕ 2 ΩΡΕΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ

Στην εξίσωση µπαίνει και ο παράγοντας του χρόνου. Ο αναλυτής αποκαλύπτει ότι µια ενδεχόµενη πυραυλική εκτόξευση από το Ιράν εντοπίζεται από τα αµερικανικά ραντάρ µόλις 1,5 λεπτό αργότερα. Με δεδοµένο ότι η πτήση προς την Κρήτη θα διαρκούσε 2 ώρες, η ετοιµότητα όλων των δυνάµεων θα ήταν απόλυτη, εκµηδενίζοντας κάθε στοιχείο αιφνιδιασµού.

Το σηµαντικότερο, ωστόσο, είναι η στρατηγική προτεραιότητα. Σύµφωνα µε τον κ. Λυριστή, εάν το Ιράν αποφάσιζε να σπαταλήσει 50 βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον της Σούδας, θα αποστερούσε από το ίδιο του το οπλοστάσιο υπερπολύτιµα όπλα που έχει άµεση και ζωτική ανάγκη για να πλήξει πολύ πιο κοντινούς και άµεσους στόχους στον Περσικό Κόλπο.

ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ Η ΒΑΣΗ ΣΗΜΕΡΑ;

Αναφορικά µε την τρέχουσα χρήση της ναυτικής βάσης στο πλαίσιο της συνεχιζόµενης κρίσης, ο κ. Λυριστής διευκρινίζει ότι ο ρόλος της έχει κυρίως υποστηρικτικό χαρακτήρα. Αν και το προηγούµενο είδαµε αµερικανικές δυνάµεις να σταθµεύουν εκεί, σήµερα οι αποστάσεις κρίνονται τεράστιες για να απογειωθούν για παράδειγµα µαχητικά F-35 από τα Χανιά µε σκοπό να πλήξουν το Ιράν.

Η βάση χρησιµοποιείται πρωτίστως από αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασµού (όπως τα KC-130) και αεροσκάφη ραντάρ.

Η ∆ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Αναφορικά µε τη διάρκεια αυτού του πολέµου, ο κ. Λυριστής σχολιάζει στο ερώτηµά µας: «κοιτάξτε εδώ έχει φανταστικό ενδιαφέρον. Υπάρχουν αυτοί οι οποίοι συζητούν και λένε ότι ο πόλεµος φτάνει στο τέλος του µιας και   δολοφονήθηκε ο Χαµενεΐ. Άρα ο αντικειµενικός σκοπός των Αµερικανών τελείωσε. Υπάρχουν άλλοι που λένε ότι πρέπει να τελειώσει το βράδυ (σ.σ. Κυριακή) γιατί τη ∆ευτέρα ανοίγει το χρηµατιστήριο. Υπάρχουν κι άλλοι που λένε ότι ο πόλεµος θα διαρκέσει».

Ο κ. Λυριστής πιστεύει πως ότι ο πόλεµος θα διαρκέσει τουλάχιστον µία εβδοµάδα ακόµα. Όπως επισηµαίνει, ο αντικειµενικός σκοπός του Ισραήλ είναι να εκµηδενίσει τις αµυντικές και επιθετικές δυνατότητες της Τεχεράνης. Ο πόλεµος θα σταµατήσει, σύµφωνα µε την ανάλυσή του, µόνο όταν καταστραφεί ή αναλωθεί η πλειονότητα των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και τεθούν εκτός µάχης οι συστοιχίες της ιρανικής αεράµυνας. Προς το παρόν, η κατάσταση παραµένει εξαιρετικά «χαοτική» και απαιτείται χρόνος προκειµένου να ξεκαθαρίσει η πραγµατική εικόνα των ζηµιών και των προθέσεων των δύο πλευρών».

Καταλήγοντας τονίζει ότι όλα θα είναι πιο ξεκάθαρα όταν «θα έχουµε λίγες περισσότερες πληροφορίες και θα µπορούσουµε να δώσουµε και µία καλύτερη  πρόβλεψη για όλους».