» Έργα που βαλτώνουν στην ενδοχώρα
Λιµνοδεξαµενές Χρυσοσκαλίτισσας και Αγ. Θεοδώρων στη νοτιοδυτική Κίσσαµο. Κατασκευάστηκαν µε µεγάλες δαπάνες τη δεκαετία του ’90 για να αρδεύσουν µια αναπτυσσόµενη περιοχή αλλά δεν επιτέλεσαν ποτέ τον σκοπό τους και σήµερα προσοµοιάζουν µε δύο γιγάντια, τσιµεντένια, σηµάδια πάνω στη γη!
Πιο βόρεια λίγο έξω από το Έλος µια νέα λιµνοδεξαµενή κατασκευάζεται εδώ και 12 χρόνια, µε την ελπίδα ότι κάποια στιγµή θα ολοκληρωθεί. Όλα αυτά τα χρόνια δεσµεύσεις επί δεσµεύσεων χωρίς αντίκρισµα! Τα «Χανιώτικα νέα», αναδεικνύουν στην αυτοψία τους στην περιοχή την κατάσταση των τριών λιµνοδεξαµενών, παρουσιάζουν τα ζητήµατα που έχουν προκληθεί από τη µη λειτουργία τους και φέρνουν στο φως τις δυσκολίες που αντιµετωπίζουν οι παραγωγοί της περιοχής.
Στη Χρυσοσκαλίτισσα: Μελέτη για την αποκατάστασή της
Η ιστορία γύρω από τη λιµνοδεξαµενή της Χρυσοσκαλίτισσας αποκαλύπτει το µέγεθος των “φάουλ”, των παραλείψεων, των καταστροφικών παρεµβάσεων γύρω από τα δηµόσια έργα. Η λιµνοδεξαµενή σχεδιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 προκειµένου να µπορεί να δεχτεί 560.000 κυβικά µέτρα νερού. Ωστόσο όπως διαβάσαµε στα “Χ.ν.” της εποχής µια σειρά από παρεµβάσεις άλλαξαν τη χωροθέτηση της και το νέο σηµείο που επιλέχθηκε µόνο ιδανικό δεν αποδείχθηκε καθώς παρουσίαζε γεωλογικά ζητήµατα. Το νότιο τµήµα της λιµνοδεξαµενής κατέρρευσε το 1999 λίγες ηµέρες πριν τεθεί σε λειτουργία και εγκαινιαστεί! Έκτοτε δεν χρησιµοποιείται. Φτάνοντας το µεσηµέρι της Κυριακής διαπιστώνουµε την απογοητευτική της κατάσταση. Η µεµβράνη έχει ξηλωθεί σε διάφορα σηµεία, οι πάσσαλοι στήριξης το ίδιο, το λίγο νερό που έχει συγκεντρωθεί στο κέντρο της από τις τελευταίες βροχές δεν µπορεί να αξιοποιηθεί.
«Αν λειτουργούσε έστω αυτή η λιµνοδεξαµενή θα λύνονταν πολλά προβλήµατα στην υδροάρδευση της περιοχής µας. Σίγουρα αξίζει η προσπάθεια που κάνει η Περιφέρεια που εκπονεί µια µελέτη για την αποκατάσταση της. Το θέµα είναι πως όσο καθυστερούν τόσο πιο δύσκολα γίνονται τα πράγµατα γιατί σαπίζουν τα πάντα» µας λέει ο κ. Γιάννης Μπατσάκης πρόεδρος του ΤΟΕΒ Χρυσοσκαλίτισσας που τον συναντάµε στο χώρο, ενώ µαζί του είναι και ο κ. Αντώνης Κολοκοτρώνης γραµµατέας του ΤΟΕΒ.
Ο ΤΟΕΒ αρδεύει 1000 στρ. πολλά από αυτά θερµοκήπια µε ιδιαίτερες απαιτήσεις σε νερό. «Παλαιότερα τις άδειες για τα θερµοκήπια τις έδινε η Περιφέρεια που ζητούσε από τον παραγωγό να φέρει έγγραφο από τον ΤΟΕΒ ότι µπορεί να του δίνει νερό. Αυτό καταργήθηκε πρόσφατα και τις άδειες τις δίνει το Υπουργείο χωρίς να ρωτάει τον ΤΟΕΒ. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να έρχονται αγρότες και να ζητάνε νερό και εµείς που θα το βρούµε να τους το παρέχουµε;» σηµειώνει ο κ. Μπατσάκης. Ο ΤΟΕΒ διατηρεί τρεις γεωτρήσεις και παίρνει και νερό φυσική ροή για δύο µήνες από το ποτάµι. Όµως δεν αρκεί!
«∆εν έχουµε αποθηκευτικούς χώρους, να µαζέψουµε το νερό του χειµώνα. Αν είχαµε θα µπορούσαµε να ποτίζουµε το καλοκαίρι» λέει ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ υπογραµµίζοντας πως για να αξιοποιηθεί η λιµνοδεξαµενή της Χρυσοσκαλίτισσας απαιτούνται αντλιοστάσια ώστε να φτάσει το νερό στις θερµοκηπιακές καλλιέργειες.
ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ;
Το έργο κατασκευάστηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που όµως δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον εδώ και χρόνια µε το έργο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2012 βρήκαµε στο αρχείο των “Χ.ν.” απάντηση του Υπουργείου σε σχετικό ερώτηµα ότι µέχρι το τέλος εκείνης της χρονιάς θα αναθέτονταν η µελέτη αποκατάστασης. Η τύχη αυτής της µελέτης…αγνοείται έκτοτε η Περιφέρεια ανέλαβε πρωτοβουλία για να εκπονήσει αυτή τη µελέτη αποκατάστασης. Όπως µας ενηµέρωσε ο αντιπεριφερειάρχης κ. Ν. Καλογερής η µελέτη βρίσκεται στην διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Προβλέπει µείωση της χωρητικότητας της µε αποκοπή του τµήµατος που κατέρρευσε. Το κόστος του έργου αναµένεται να φτάσει στα 10 εκ. ευρώ και η χρηµατοδότηση δεν έχει εξασφαλιστεί!
Στο Έλος: ∆ώδεκα χρόνια υπό κατασκευή!
∆ύο δεκαετίες συµπληρώνονται σε λίγο από την έναρξη της προσπάθειας για κατασκευή της λιµνοδεξαµενής στο Έλος και δώδεκα χρόνια από τότε που υπογράφηκε η σύµβαση. Το έργο έχει περάσει κυριολεκτικά “χίλια κύµατα” και ενώ πέρυσι τέτοια εποχή που το είχαµε επισκεφθεί είχαν δοθεί υποσχέσεις ότι τέλος του 2025 θα λειτουργούσε κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ, ενώ και οι εργασίες στο κυρίως µέρος της λιµνοδεξαµενής δεν έχουν προχωρήσει καθόλου!
Σύµφωνα µε πληροφορίες από την Περιφέρεια Κρήτης που έχει την ευθύνη επίβλεψης του έργου , η έλλειψη προσωπικού έχει ως αποτέλεσµα να µην υλοποιείται στους χρόνους της η γραφειοκρατική διαδικασία έτσι ώστε να πληρώνεται ο εργολάβος και να προχωρεί τις εργασίες.
Οι νέες πληροφορίες από τον αντιπεριφερειάρχη κ. Ν. Καλογερή είναι πως καταβάλλεται µεγάλη προσπάθεια ώστε τον επόµενο χειµώνα η λιµνοδεξαµενή να έχει γεµίσει νερό και να µπορεί να το διαθέσει από το 2027, αν και απαιτείται ένα συµπληρωµατικός αγωγός προκειµένου να διοχετευθεί το νερό προς Λαφονήσι, Χρυσοσκαλίτισσα, Στόµιο κα.
Στους Αγίους Θεοδώρους: Πυθµένας… “γραβιέρα”
Επόµενος σταθµός µας η λιµνοδεξαµενή των Αγίων Θεοδώρων στην ίδια περιοχή ανάµεσα σε Στόµιο και Λιβάδια. Η συγκεκριµένη λιµνοδεξαµενή λειτούργησε για περισσότερο από µια 10ετία ωστόσο το 2011 προκλήθηκαν µια σειρά από οπές στον πυθµένας της από όπου χάθηκε όλο το νερό. Έκτοτε παραµένει σε πολύ κακή κατάσταση.
Φτάνοντας στην άκρη της λιµνοδεξαµενής διαπιστώνουµε µια εικόνα εγκατάλειψης. Οι εγκαταστάσεις έχουν υποστεί µεγάλες ζηµιές από τη φθορά του χρόνου και λεηλασίας. Επιχειρούµε και κατεβαίνουµε προς τον πυθµένα της λιµνοδεξαµενής. Η µεµβράνη έχει κυριολεκτικά διαλύσει, το ίδιο και οι υποστηρικτικοί πάσσαλοι. ∆ύο µεγάλες οπές στο δυτικό τµήµα του πυθµένα έχουν αρχίσει να λειτουργούν ως …γλάστρες καθώς µέσα αναπτύσσεται χλωρίδα. Και αυτή η λιµνοδεξαµενή υπολογίζονταν να µπορεί να δεχθεί 600.000 κυβικά µέτρα νερού προκειµένου να αρδεύει τις καλλιέργειες της περιοχής.
Παρά τις υποσχέσεις από το 2011 ότι θα εκπονηθεί µελέτη για την αποκατάστασης της αυτό δεν έγινε ποτέ, παρότι τότε σύµφωνα µε τα δηµοσιεύµατα των “Χ.ν.” µε βάση τις τιµές της εποχής, το κόστος υπολογίζονταν σε λίγο περισσότερα από 2 εκ. ευρώ. Πλέον και αυτό θα πρέπει να έχει εκτιναχθεί στα ύψη, ωστόσο καµία µελέτη δεν προχώρησε, κανένα σχέδιο για την αποκατάσταση της δεν υλοποιήθηκε.
