Ξεχωριστό και φέτος το ηµερολόγιο από το Πρότυπο ΕΠΑΛ Ακρωτηρίου. Στο πλαίσιο της δράσης για τον υδάτινο εγγραµµατισµό τοσο της σχολικής κοινότητας, όσο και της τοπικής κοινωνίας, το σχολείο δηµιούργησε το ηµερολόγιο της περιβαλλοντικής οµάδας.
Άλλωστε το Π.ΕΠΑΛ Ακρωτηρίου είναι µέλος του τοπικού δικτύου µπλε σχολείων BLUE25 – πρωτοβουλία Καθηγητών Φυσικών Επιστηµών σχολείων Κρήτης.
«Ως βασικός µας στόχος είναι η καλλιέργεια γνώσεων , δεξιοτήτων και αξιών στην σχολική κοινότητα που θα συµβάλει στην παγκόσµια προσπάθεια διάσωσης των νερών, των θαλασσών, των ωκεανών, της ποιότητας ζωής, της διασφάλισης ενός αειφόρου µέλλοντος, ΣΥΝΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ-ΣΥΝΥΠΟΧΡΕΟΙ ΣΤΟΝ ΜΕΛΛΟΝ», σχολιάζει η Μαρία Καλαθάκη Σχ Σύµβουλος ΠΕ04.
Από µεριάς της, η Νεκταρία Αρχοντάκη –Χηµικός Υπ. Περιβαλλοντικής Οµάδας Πρότυπου ΕΠΑΛ Ακρωτηρίου, η οποία είχε και τη θεµατική επιµέλεια, σηµειώνει πως «το ηµερολόγιο αυτό παρουσιάζει την µυθολογία, τις χαµένες “αντλαντίδες”, την χηµεία, και τα προβλήµατα του θαλασσινού νερού, των ωκεανών. Παρουσιάζονται η θέση, η επίδραση της κλιµατική αλλαγή, η αποξυγόνωση, η οξίνιση, η ρύπανση, το χρώµα των ωκεανών. Ο ρόλος των πλαστικών και το µυστικό που κρύβουν τα φύκια των ωκεανών. Όλα αυτά σε µια προσπάθεια να ενώσουµε τη φωνή µας µε όλα τα σχολεία της Ευρώπης (Εuropean Blue Schools) που ασχολούνται µε τον υδάτινο εγγραµµατισµό».
Την εικαστική επιµέλεια του ηµερολογίου είχαν οι:
Αποστολάκη Ερωφίλη Γ ΣΧ. Βαρδαξή Γραµµατική Γ ΓΡ, Ξηράκη Εµµανουέλα Γ ΣΧ, Παπαδάκη Στέλλα Γ ΓΡ, Παπασηφάκη Μελίνα Γ ΣΧ, Τζιλιβάκη Ερατώ Γ ΦΥΣ.
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
Η χηµεία της θάλασσας
Τα ιόντα που κυκλοφορούν στο θαλασσινό νερό είναι: χλώριο: Cl , νάτριο: Na,
SOX :θειικές ρίζες, µαγνήσιο: Mg, ασβέστιο:Ca, κάλιο:K. Στο θαλασσινό νερό υπάρχουν επίσης διαλυµένα αρκετά αέρια όπως άζωτο : Ν2, οξυγόνο :Ο2, αργόν :Αr και διοξείδιο του άνθρακα: CO2. Το θαλασσινό νερό σε γενικές γραµµές είναι αλκαλικό, µε το pΗ του να είναι κοντά στο 8, όταν ο δείκτης για το ουδέτερο είναι στα 7. Αυτή η αλκαλικότητα δικαιολογεί την ικανότητα του θαλασσινού νερού να απορροφά διοξείδιο του άνθρακα :CO2 και να προκαλεί κάποιους να κάνουν σχέδια να «θάψουν» µεγάλες ποσότητες από αυτό το αέριο στους ωκεανούς.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
Ωκεανοί
Ωκεανός είναι µια τεράστια έκταση θαλασσινού νερού που χωρίζει τους ηπείρους και καλύπτει το 71%της επιφάνειας της Γης. Είναι ένα ενιαίο, διασυνδεδεµένο σύστηµα που αποτελείται από πέντε κύριες περιοχές: τον Ειρηνικό, τον Ατλαντικό, τον Ινδικό, τον Αρκτικό και τον Νότιο Ωκεανό. Οι ωκεανοί περιέχουν το 97 % του νερού του πλανήτη και είναι κρίσιµοι για τη ρύθµιση του κλίµατος και του καιρού, παρέχοντας επίσης οξυγόνο :Ο2 και πόρους. Στην αρχαία ελληνική µυθολογία, ο Ωκεανός ήταν ένας Τιτάνας και αρχαιότερη θαλάσσια θεότητα, γιος του Ουρανού και της Γαίας. Ήταν ο γιγάντιος ποταµός που περιέβαλε όλη τη Γη
ΜΑΡΤΙΟΣ
Μόλυνση ωκεανών
Ενδεικτικό της βαρύτητας που έχει η ρύπανση και κατά συνέπεια η µόλυνση στους ωκεανούς είναι ότι ανιχνεύονται ακόµα και σήµερα στο νερό χηµικές ουσίες, η χρήση των οποίων έχει απαγορευθεί από τη δεκαετία του 1970.Οι επιστήµονες εκτιµούν ότι οι εν λόγω ρυπογόνες χηµικές ουσίες καταλήγουν σε τέτοια βάθη µέσω των πλαστικών σκουπιδιών που πετιούνται στις θάλασσες και µέσω των µολυσµένων νεκρών ζώων που φθάνουν στο βυθό και τα οποία µετά καταναλώνονται από άλλους θαλάσσιους οργανισµούς, εισχωρώντας έτσι στην τροφική αλυσίδα. Με τη σταδιακή συσσώρευσή τους, τα επίπεδα των συγκεκριµένων χηµικών είναι πολλαπλάσια εκείνων στην επιφάνεια του πλανήτη µας.
ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Χαµένες ατλαντίδες
Ευρήµατα που προκαλούν ρίγη ανατριχίλας και δέος στέκουν µέχρι σήµερα στα βάθη των ωκεανών. Αληθινές Ατλαντίδες: θαυµάσιες πολιτείες στον βυθό της θάλασσας
Πχ Η αρχαία πόλη Ηράκλειον, Αίγυπτος :Ίσως το πιο συγκλονιστικό και πολύτιµο αρχαίο εύρηµα που εντοπίστηκε ποτέ στον βυθό της θάλασσας, η αρχαία πόλη Ηράκλειον, γνωστή και ως Θώνις στα αρχαία ελληνικά, ανακαλύφθηκε από τον αρχαιολόγο Franck Goddio το 1999 .
Παυλοπέτρι, Ελλάδα :Το 1967 ο Βρετανός επιστήµονας Νίκολαος Φλέµινγκ και η ερευνητική οµάδα του εντόπισε τα ερείπια µίας αρχαίας πόλης στα ανοικτά της µικρής νησίδας Παυλοπέτρι απέναντι από την Ελαφόνησο.Η αρχαία πόλη πιθανολογείται ότι βυθίστηκε το 1000 π.Χ.
ΜΑΪΟΣ
ωκεανός και κλιµατική αλλαγή
Οι ωκεανοί σηµείωσαν την υψηλότερη θερµοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς απορροφούν τη θερµότητα από την κλιµατική αλλαγή, γεγονός που σύµφωνα µε τους επιστήµονες είναι κακό νέο για την υγεία του πλανήτη µας. Οι ωκεανοί είναι εξαιρετικά σηµαντικοί για τον έλεγχο της θερµοκρασίας της γης, διότι απορροφούν τη θερµότητα, παράγουν το µισό οξυγόνο της γης και καθορίζουν τα καιρικά φαινόµενα. Οι επιστήµονες που ερευνούν γιατί οι ωκεανοί είναι τόσο θερµοί αυτή τη στιγµή λένε ότι, η κλιµατική αλλαγή ευθύνεται εν µέρει, καθώς η θάλασσα απορροφά θερµότητα Η επίπτωση των θερµότερων νερών των ωκεανών είναι ότι µπορούν να αυξήσουν τον ρυθµό µε τον οποίο οι παγετώνες λιώνουν και ρέουν στον ωκεανό, πράγµα που σηµαίνει µεγαλύτερη άνοδο της στάθµης της θάλασσας. Συµπληρωµατικά, τα ζώα και η θαλάσσια ζωή επηρεάζονται επίσης σε µεγάλο βαθµό.
ΙΟΥΝΙΟΣ
Ωκεανός και φύκια
Τα φύκια του ωκεανού κρύβουν ένα µεγάλο µυστικό .
Ερευνητές στις Ηνωµένες Πολιτείες ανακάλυψαν έναν νέο τρόπο εξαγωγής σπάνιων γαιών. Επικεντρώθηκαν στα φύκια, τα οποία φιλοξενούν σπάνιες γαίες στους ιστούς τους που µοιάζουν µε φύλλα. «Ο ωκεανός είναι η µεγαλύτερη πηγή πολλών κρίσιµων ορυκτών που χρειαζόµαστε για εφαρµογές υψηλής τεχνολογίας», δήλωσε ο Michael Huesemann, κύριος ερευνητής για το έργο βιοεξόρυξης στο εργαστήριο Sequim του PNNL στην πολιτεία της Ουάσινγκτον
ΙΟΥΛΙΟΣ
Η βουή του Ωκεανού …
“Μεγάλωσα ξυπόλητο παιδί στις αµµουδιές της πατρίδας µου, όπου έβαζα στ’ αυτιά µου τα κοχύλια της θάλασσας να ακούσω τη βουή του ωκεανού.
∆εν ήξερα να αποζητώ την οµορφιά, µα η οµορφιά ξεδιπλωνόταν ολόγυρά µου.
∆εν ήξερα να αποζητώ τη λεβεντιά.
Μα η λεβεντιά µε συνέπαιρνε µέσα µου από τις ιστορίες του παππού µου.
Αφήστε να παινέψω την πατρίδα µου.
Το αξίζει.
Έγινα ηθοποιός όπως θα µπορούσα να γίνω και σιδηρουργός.
Ήθελα να ξοδιάσω όσες δυνάµεις κρύβαν τα µπράτσα µου και η ψυχή µου»..
Μάνος Κατράκης
Έλληνας Ηθοποιός
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
Αποξυγόνωση των ωκεανών
Σε παγκόσµιο επίπεδο, ο ωκεανός έχει χάσει περίπου 2% του διαλυµένου οξυγόνου από τη δεκαετία του 1950 και αναµένεται να χάσει περαιτέρω .Η απώλεια οξυγόνου οφείλεται κυρίως στην αύξηση της θερµοκρασίας των ωκεανών, καθώς το θερµότερο νερό µπορεί να συγκρατήσει λιγότερο διαλυµένο οξυγόνο.
Ο αντίκτυπος
Η απώλεια οξυγόνου προκαλεί στρες στη θαλάσσια ζωή
Μειωµένη βιοποικιλότητα
Μετατόπιση της κατανοµής των ειδών
Επηρεάζει το θαλάσσιο οικοσύστηµα και επηρεάζει την οικονοµική αξία
ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
Ωκεανός και χρώµα
Οι ωκεανοί της Γης κάποτε είχαν διαφορετικό χρώµα και θα συνεχίσουν να αλλάζουν χρώµα.Βλέποντάς τη Γη από το διάστηµα, φαίνεται τώρα ως µια απαλή µπλε κουκκίδα.
Σύµφωνα µε νέα έρευνα Ιαπώνων επιστηµόνων , οι ωκεανοί της Γης ήταν κάποτε πράσινοι και αυτή η διαφορά χρώµατος σχετίζεται µε τη χηµεία και την εξέλιξη της φωτοσύνθεσης. Το πράσινο χρώµα σχετίζεται και µε µια οξειδωµένη µορφή σιδήρου (III), επίσης τα µπλε-πράσινα φύκια ευδοκιµούν σε αυτά τα νερά. Η Γη θα µπορούσε να είχε µωβ ωκεανούς αν τα επίπεδα θείου ήταν υψηλά. Αυτό θα µπορούσε να σχετίζεται µε την ισχυρή ηφαιστειακή δραστηριότητα και τα χαµηλά επίπεδα οξυγόνου στην ατµόσφαιρα, τα οποία θα είχαν οδηγήσει στον πολλαπλασιασµό των µωβ βακτηρίων θείου.
Ο ωκεανός µπορεί επίσης να γίνει κόκκινος εάν οι τροπικές κλιµατικές συνθήκες είναι σκληρές, ο κόκκινος οξειδωµένος σίδηρος σχηµατίζεται από την αποσύνθεση των πετρωµάτων στην ξηρά και µεταφέρεται στον ωκεανό από τον άνεµο ή τα ποτάµια. Ή εάν ένα είδος φυκών που σχετίζεται µε µια «κόκκινη παλίρροια» αναπτύσσεται γρήγορα και κυριαρχεί στην επιφάνεια του ωκεανού.
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
Οξίνιση των ωκεανών
Η οξίνιση καθιστά τον ωκεανό πολύ λιγότερο φιλόξενο για πολλές µορφές θαλάσσιας ζωής. Για παράδειγµα, τα όξινα νερά (PH < 7 )διαλύουν το ανθρακικό ασβέστιο, ένα βασικό στοιχείο που χρησιµοποιούν τα θαλάσσια φυτά και ζώα – όπως τα κοράλλια, το πλαγκτόν και τα οστρακοειδή – για να κατασκευάσουν το κέλυφος, τον σκελετό και άλλα σκληρά µέρη του σώµατός
ΝΟΕΜΡΙΟΣ
Ωκεανός και πλαστικά
Οι χελώνες, κυρίως οι θαλάσσιες, κινδυνεύουν από τα πλαστικά που καταπίνουν, καθώς συχνά τα µπερδεύουν µε τροφή. Η κατάποση πλαστικού µπορεί να οδηγήσει σε θάνατο.
∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
Ο Ποσειδώνας,
ο θεός της θάλασσας στην ελληνική µυθολογία, συνδέεται µε το στοιχείο του νερού και τους ωκεανούς .Η σιωπή του Ποσειδώνα ….γιατί η θάλασσα χάνει την καθαρότητα από την πολύ ρύπανση που ακόµα και αυτός δεν µπορεί να την προστατεύσει .
