Μέρος Πρώτο
Η Αναγέννηση είναι μια περίοδος της ευρωπαϊκής ιστορίας που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον Μεσαίωνα στη νεωτερικότητα, εκτείνεται περίπου μεταξύ του 15ου και 16ου αιώνα και σημαδεύτηκε από την αναβίωση της κλασικής αρχαιότητας, με τους Ευρωπαίους μελετητές να αφιερώνονται στη μελέτη της τέχνης και της λογοτεχνίας από την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη. Ήταν η εποχή που ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έγραψε τα εμβληματικά έργα του, ο Μιχαήλ Άγγελος ζωγράφισε την Καπέλα Σιξτίνα και στη συνέχεια, τον 17ο αιώνα στοχαστές όπως ο Ισαάκ Νεύτωνας ακολούθησαν καινοτόμο πνεύμα στην έρευνα. Το ενδιαφέρον ωστόσο είναι πως υπάρχουν πολλές παρανοήσεις σχετικά με την ευρύτερη περίοδο της Αναγέννησης, τις οποίες σήμερα, οι Ιστορίες από τον Κόσμο επιχειρούν να καταρρίψουν! Πάμε να δούμε παρέα, αφηγήσεις που ίσως θεωρούσαμε ως δεδομένες, όμως τελικά ήταν…. μύθοι.
Ο Νεύτωνας και το μήλο που (υποτίθεται πως) τον χτύπησε στο κεφάλι
Υπάρχει μια δόση αλήθειας στην ιστορία ότι ο Ισαάκ Νεύτωνας εμπνεύστηκε και ανακάλυψε τον Νόμο της βαρύτητας όταν του έπεσε στο κεφάλι ένα μήλο ενώ βρισκόταν ξαπλωμένος κάτω από ένα δέντρο. Και παρά το ότι είναι πολύ πιθανό να εμπλεκόταν ένα μήλο στη διαδικασία σκέψης του στοχαστή, ωστόσο δεν υπάρχουν πραγματικά στοιχεία ότι το φρούτο όντως έπεσε στο κεφάλι του Νεύτωνα. Κατά τις πηγές, ο Νεύτωνας περνούσε το καλοκαίρι του 1666 στο σπίτι της οικογένειάς του, το Woolsthorpe Manor, όταν είδε ένα μήλο να πέφτει από ένα δέντρο και τότε άρχισε να αναρωτιέται για τη βαρύτητα. Μάλιστα, σύμφωνα πάλι με τις πηγές, μίλησε σε μερικούς ανθρώπους για αυτό το γεγονός τα επόμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, στη βιογραφία του Νεύτωνα, ο William Stukeley κατέγραψε μια συζήτηση που είχαν 1726, όπου ο ερευνητής φέρεται να αναρωτήθηκε «Γιατί αυτό το μήλο να κατεβαίνει πάντα κάθετα στο έδαφος» «Γιατί να μην πηγαίνει πλάγια ή προς τα πάνω; αλλά πάντα προς το κέντρο της γης;». Ναι, ο Νεύτωνας εμπνεύστηκε από το μήλο. Καμία αναφορά ωστόσο δεν υπάρχει με το μήλο να χτυπά πραγματικά τον Νεύτωνα στο κεφάλι.
Δείτε ένα σχετικό βίντεο εδώ:
Το μπάνιο της βασίλισσας Ελισάβετ Α’
Υπάρχουν ορισμένες αναφορές πως η Βασίλισσα Ελισάβετ Α΄ είχε πει ότι έκανε μπάνιο μία φορά το μήνα «είτε το χρειαζόταν είτε όχι» (σ.σ: και ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο πως έκανε μπάνιο μία φορά το χρόνο). Αυτό οδήγησε στην πεποίθηση ότι οι άνθρωποι κατά την Αναγέννηση ήταν βρώμικοι, επειδή αν η Βασίλισσα καυχιόταν ότι έκανε μπάνιο μόνο μία φορά το μήνα, οι υπήκοοί της πιθανότατα θα έκαναν μπάνιο πολύ αραιότερα. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Ελισάβετ είπε αυτά τα λόγια. Και παρότι το μπάνιο ολόκληρου του σώματος μπορεί να μην ήταν τόσο συνηθισμένο κατά την Αναγέννηση όσο είναι σήμερα, υπήρχαν πολλοί άλλοι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι φρόντιζαν να είναι καθαροί. Προφανώς το βράσιμο νερού για ένα πλήρες μπάνιο ήταν πολλή δουλειά (την οποία η Βασίλισσα προφανώς ανέθετε στους υπηρέτες της), οι λεκάνες και τα πανιά όμως ήταν πολύ πιο προσιτά και βοηθούσαν τους ανθρώπους να διατηρούνται στοιχειωδώς καθαροί.
Διαβάστε επίσης: https://fakehistoryhunter.net/2022/01/14/the-curious-claims-about-elizabeth-is-bathing-habits
Ο Μιχαήλ Άγγελος και η Καπέλα Σιξτίνα
Μεταξύ του 1508 και του 1512, ο Μιχαήλ Άγγελος ζωγράφισε την οροφή της Καπέλας Σιξτίνα στην Πόλη του Βατικανού. Το παγκοσμίου φήμης έργο τέχνης, ακριβώς επειδή έγινε στο ταβάνι του κτιρίου, θεωρείτο ότι ολοκληρώθηκε με τον καλλιτέχνη να ζωγραφίζει ξαπλωμένος ανάσκελα σε μια σκαλωσιά. Κάπως έτσι ήταν και η σκηνή της ταινίας The Agony and Ecstasy (1965) όπου ο Τσάρλτον Ίστον (που υποδυόταν τον Μιχαήλ Άγγελο) ζωγράφιζε ξαπλωτός. Στην πραγματικότητα, για το έργο όντως χρειάστηκε σκαλωσιά, μόνο που ο ζωγράφος δεν ήταν σε ύπτια θέση. Ο μύθος του…ξαπλωμένου καλλιτέχνη απογειώθηκε και εξαιτίας ενός μεταφραστικού λάθους. Το 1527, ο Πάολο Τζόβιο δημοσίευσε μια λατινική βιογραφία του Μιχαήλ Άγγελου, περιγράφοντάς τον ως «resupinus» ενώ ζωγράφιζε. Αυτή η λέξη συχνά μεταφραζόταν λανθασμένα ως «ανάσκελα», αντί για αυτό που στην πραγματικότητα σήμαινε: «σκυμμένος προς τα πίσω». Είναι αλήθεια πως ο Μιχαήλ Άγγελος στριφογύριζε σε πολλές άβολες στάσεις προκειμένου να ολοκληρώσει το αριστούργημά του, μερικές από τις οποίες περιέγραψε σε ένα ποίημα του 1509: «Έχω ήδη βγάλει βρογχοκήλη από αυτό το μαρτύριο, / σκυμμένος εδώ πάνω σαν γάτα στη Λομβαρδία» και «Τα οπίσθιά μου τρίζουν, / ο καημένος ο πισινός μου προσπαθεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο». Ναι, η τέχνη θέλει θυσίες. Και ο Μιχαήλ Άγγελος μπορεί να είχε σκεβρώσει, αλλά ανάσκελα δεν ζωγράφισε…
Δείτε ένα σχετικό βίντεο εδώ:
Ο Γαλιλαίος (δεν) εφηύρε το τηλεσκόπιο
Δεν είναι παράλογο να πιστεύουμε ότι ο Γαλιλαίος εφηύρε το τηλεσκόπιο -δεδομένου ότι είναι γνωστός για πάμπολλες αστρονομικές παρατηρήσεις- όμως στην πραγματικότητα κατασκεύασε το δικό του τηλεσκόπιο αφού πληροφορήθηκε πως κάποιοι Ολλανδοί δημιούργησαν ένα «προοπτικό γυαλί». Σύμφωνα με τα στοιχεία, το τηλεσκόπιο εφευρέθηκε το 1608 στην Ολλανδία, χωρίς να είναι βέβαιο ποιος ήταν εκείνος που το σκέφτηκε πρώτος, καθώς οι Hans Lippershey, Zacharias Janssen και Jacob Metius σχεδίασαν ανεξάρτητα – την ίδια εποχή- τηλεσκόπια. Ένα χρόνο μετά, το 1609, η είδηση για το «προοπτικό γυαλί» είχε φτάσει και στην Ιταλία και ο Γαλιλαίος ξεκίνησε να κατασκευάζει τη δική του συσκευή. Το πρώτο του σχέδιο μπορούσε να μεγεθύνει αντικείμενα τρεις φορές, αλλά τελικά κατασκεύασε ένα τηλεσκόπιο που πετύχαινε μεγεθύνσεις x30 φορές. Ο Γαλιλαίος δεν ήταν καν ο πρώτος που χρησιμοποίησε το όργανο για να μελετήσει τον ουρανό. O Άγγλος αστρονόμος Thomas Harriot σημείωσε τις παρατηρήσεις του -μέσω τηλεσκοπίου- για τη Σελήνη ένα μήνα προτού το κάνει ο Γαλιλαίος.
Δείτε ένα χαρακτηριστικό βίντεο εδώ:
Την επόμενη εβδομάδα επανερχόμαστε με το δεύτερο μέρος!
