«Οι ώρες µέσα απ’ τους ιριδισµούς και τα παιχνίδια ρέουν, όπως ανάµεσα στα πολυτρίχια τα διαυγή νερά. Και ο ρεµβασµός µε τα κλειδιά του ανοίγει τους ορίζοντες, που απλώνουν και αδιακόπως µεγαλώνουν, σαν κύκλοι πέτρας που έπεσε σε επιφάνειαν αδιατάρακτη από πράξεις φθαρτές και νόθες.»
ΑΝ∆ΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
Η Βάσω Μυλωνογιάννη, αποτελεί δραστήρια και δηµιουργική µορφή στα πολιτιστικά δρώµενα της Κρήτης. Ίδρυσε το 1985 την Αίθουσα Τέχνης «Β. Μυλωνογιάννη» στα Χανιά, (Χαρ. Τρικούπη 12–14), η οποία έχει φιλοξενήσει πλήθος σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών Η παιδεία της από τη Σχολή ∆οξιάδη, µε δασκάλους όπως ο Σπύρος Βασιλείου και ο Τάσσος, επηρέασε τη σταθερή δοµή και την πνευµατικότητα που διέπει την τεχνική της προσέγγιση. Η ενότητα «Αφυπνίσεις Μνήµης» της Βάσως Μυλωνογιάννη που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο του 2026 στα Χανιά ,επικεντρώνεται στο τοπίο, µε κυρίαρχο το θαλασσινό στοιχείο. Στη συγκεκριµένη ενότητα, η καλλιτέχνιδα χρησιµοποιεί τη θάλασσα και τον ορίζοντα ως σύµβολα ελευθερίας και εσωτερικής αναζήτησης. Στα έργα της, στην ατοµική της έκθεση «Αφυπνίσεις Μνήµης», το φως δεν είναι µια εξωτερική πηγή που απλώς φωτίζει τα αντικείµενα, αλλά µια πνευµατική οντότητα που αναδύεται µέσα από τον επιδέξιο χειρισµό του χρώµατος από την ίδια.
Ο τρόπος που το φως διαπερνά τα µπλε επιτυγχάνεται µέσω συγκεκριµένων τεχνικών και αισθητικών επιλογών: Η δηµιουργός επιλέγει τη διαστρωµάτωση, αλλά αγαπά και τη διαφάνεια .Χρησιµοποιεί διαδοχικές στρώσεις χρώµατος (συχνά γκουάς ή µικτές τεχνικές), επιτρέποντας στις χρωµατικές στρώσεις να «αναπνέουν». ..Έτσι, το φως φαίνεται να έρχεται από το βάθος του καµβά, κάνοντας το µπλε να φαίνεται άλλοτε βαθύ και συµπαγές και άλλοτε φωτεινό και σχεδόν διάφανο…. Τα τοπία της διακρίνονται για τη χρήση της ώχρας ή θερµών και λευκών τόνων, δίπλα στο πλούσιο µπλε και προσδίδουν συναρπαστικά την αίσθηση του ηλιακού φωτός που διαρρηγνύει την επιφάνεια του νερού ή του ουρανού. Ο χρωµατικός διάλογος του µπλε και της ώχρας είναι αγαπηµένη της επιλογή στην πρόσφατη έκθεση της. Αποδίδει την αισθητική και συµβολική δυναµική του φωτός που όταν διαπερνά την ύλη και την εξαϋλώνει, αιχµαλωτίζει ακόµη και το πιο απαιτητικό βλέµµα….
Τη διαδικασία της αναζήτησης και του ρίγους της εσωτερικής εµπειρίας, αναδεικνύουν οι ονειρικές τοπιογραφίες της Βάσως Μυλωνογιάννη καθώς υµνούν εύγλωττα τη λυτρωτική δύναµη της θάλασσας. Η τέχνη της Μυλωνογιάννη είναι φευγάτη και ταυτόχρονα µια µοναδική εµβυθιστική οπτική εµπειρία που σε αιφνιδιάζει µε την ήπια αναζωογονητική δυναµική της γαλαζοπράσινης ανάπτυξης του θαλασσινού νερού. Μια λιτή,ήρεµη εικαστική αναπαράσταση αισθαντικών ψυχικών τοπίων που αποδίδονται από τη ζωγράφο µε ένα εντελώς δικό της µυθογραφικό κώδικα.
Συνέχειες, αναζητήσεις και αναδύσεις, οδηγούν το βλέµµα του αποδέκτη σε ένα συναρπαστικό ταξίδι µε πυκνές και διαφανείς ποιότητες, µε χρωµατικές αλληλεπιδράσεις που προβάλλει µε απόλυτη επιτυχία όλα το χρωµατικό φάσµα της καθάριας θάλασσας. Η έκφραση της δηµιουργού ενεργοποιεί τη διάθεση ρεµβασµού και ταυτόχρονα µας µεταδίδει τη βαθιά οπτική αίσθηση µιας συµπαντικής αρµονίας του µπλε και του πράσινου, µιας χρωµατικής συνάντησης που αποκαλύπτεται στον τόπο µας σε όλο του το µεγαλείο και αποκτά υπόσταση λυτρωτική µέσα από το ζωοποιό φως που εκπέµπει η χαρισµατική πινελιά της ζωγράφου και η αναστοχαστική της ευαισθησία. Το µπλε υπονοεί το απέραντο και τον ανοιχτό πνευµατικό στοχασµό, ενώ το φως που το διαπερνά συµβολίζει την διαρκή αφύπνιση και την ελπίδα.
Τα τοπία της Β.Μυλωνογιάννη αναµφίβολα υποβάλλουν την ενδοσκόπηση και την ιχνηλάτηση στις διαβαθµίσεις των χρωµατικών τόνων της θάλασσας που η ίδια είναι φανερό ότι αγαπά και γνωρίζει πολύ καλά. Και όσοι επίσης είµαστε κοινωνοί αυτής της ενσώµατης εµπειρίας στην απόκοσµη µοναχική αγκαλιά του µπλε βυθού και στην καταβύθιση της απόλυτης εσωτερικής του τάξης, µε την εν δυνάµει κίνηση στις συναρπαστικές χρωµατικές λεπτές αποχρώσεις των έργων της, είναι βέβαιο ότι νιώθουµε κοινό αισθαντικό ρίγος να µας διαπερνά…
Τα έργα της Βάσως Μυλωνογιάννη σηµατοδοτούν την ήρεµη ευγενική της προσωπικότητα, που σε αυτή την έκθεση όσο και αν θεωρούσαµε ότι τη γνωρίζουµε, µας χαρίζουν γενναιόδωρα πολλαπλές διερευνητικές και διεισδυτικές διαδροµές της εικαστικής της έκφρασης µε αφοσίωση και ευλάβεια από εκείνη στις έκλειστες σηµασίες τους. Η Βάσω Μυλωνογιάννη συνθέτει µε την αµεσότητα και την καθαρότητα του ώριµου ψυχικά & πνευµατικά βλέµµατος της, τη συνεχή πνευµατική αναζήτηση τη δική της, αλλά και των δηµιουργών µε τους οποίους συνεργάστηκε και φιλοξένησε στον χώρο της. Μας αποκαλύπτει µια πολυαισθητηριακή εκφραστική διέξοδο αυτονόητη, αλλά τόσο βαθιά και συνειδητοποιηµένη. ∆ιηγήσεις οπτικές, χωρίς επιτήδευση, γνήσιες µε τις συναναφορές τους και τις συσχετίσεις τους φιλοξενούνται σε φυσικό κάδρο… Μια λωρίδα ξύλου που εκτείνεται παράλληλα για να συµπορευτεί και να ενδυναµώσει το ταξίδι στην επιφάνεια του χαρτιού ή του καµβά αιχµαλωτίζοντας την ίδια πολύτροπη θαυµάσια επιθυµία για συνάντηση µε τον άλλο, τον άγνωστο και τον φίλο, τον ίδιο και τον διαφορετικό, τον εαυτό µας και το εσωτερικό του.
Η ζωγραφική της δεν σταµατά στην επιφάνεια, αλλά «αγκαλιάζει» το ξύλο, δίνοντας την αίσθηση ότι η εικαστική έκφραση είναι ζωτικό κοµµάτι της πραγµατικότητας που συνεχίζεται στο χώρο. Η χρήση ακατέργαστου ή ελαφρά επεξεργασµένου ξύλου προσδίδει µια ακατανίκητη ειλικρίνεια στο έργο Μετατρέπει το ξύλο από ένα «δοµικό στοιχείο» σε ένα ποιητικό µέσο. Η επιλογή να κλείσει αυτόν τον κύκλο του δικού της χώρου τέχνης µε µια τόσο «χειροπιαστή» και υλική ενότητα, συµβολίζει την επιστροφή στις ρίζες (το ξύλο και τη γη) και την πλήρη ελευθερία από τους κανόνες της δισδιάστατης ζωγραφικής. O διάλογος µαζί της παρακάτω είναι όχι µονάχα λυτρωτικός για µένα, αλλά και ιδιαίτερα τιµητικός και είµαι ευγνώµων για τον χρόνο που µου αφιέρωσε και τη ζεστή της φιλοξενία:
1.Ποια θεωρείτε ως χαρακτηριστικά προστιθέµενης αξίας για τον ρόλο της τέχνης στην κοινότητα, τα οποία διαµόρφωσε και ανέδειξε ο χώρος τέχνης σας όλα αυτά τα χρόνια; Γιατί ;
Για σαράντα χρόνια βοηθήσαµε να έρθουν κοντά στο κοινό εικαστικά έργα διακεκριµένων ελλήνων δηµιουργών αλλά και εικαστικών καταγόµενων από τον τόπο µας και αυτό αποτελούσε κάθε φορά αφορµή για διάλογο, αναζήτηση, εµπειρία σε θέµατα πολιτισµού και ποιότητας ζωής. Η τέχνη θέτει ερωτήµατα και βοηθά να κατανοούµε τον κόσµο γύρω µας, τον εαυτό µας.
Ο χώρος υπήρξε τόπος συνάντησης και γέφυρα επικοινωνίας µεταξύ του σύγχρονου εικαστικού κόσµου, του κοινού και των τοπικών φορέων.
Η προστιθέµενη αξία των χώρων τέχνης είναι ακριβώς η δηµιουργία καθηµερινής σχέσης µε την τέχνη και τους ίδιους τους δηµιουργούς της ώστε το κοινό να αισθανθεί ότι αυτή δεν είναι κάτι µακρινό και δυσνόητο, αλλά προσβάσιµη εµπειρία. Εµπειρία αµφίδροµη καθώς την αποζητούν και οι ίδιοι οι δηµιουργοί γιατί και για εκείνους είναι πολύ σηµαντικός αυτός ο διάλογος µε το κοινό , τους βοηθά να εξελίσσονται και να προχωρούν την δουλειά τους.
2. Υπηρετήσατε µε µεγάλη ευθύνη και ευαισθητοποίηση τη διαµεσολάβηση της εικαστικής τέχνης υπηρετώντας ταυτόχρονα και τον ρόλο της δηµιουργού, αλλά και της µητέρας. Η παρούσα έκθεση σας, σηµατοδοτεί την ολοκλήρωση ενός σπουδαίου κύκλου. Πώς νιώθετε; Πώς σκέφτεστε την προοπτική της συνέχειας του ;
Κοιτάζοντας πίσω βλέπω µία διαδροµή πολλών χρόνων γεµάτη ευθύνες και χαρές αλληλένδετες µε την οικογένεια, την µητρότητα. Υπήρξαν δύσκολες ώρες αλλά δεν θα αµφισβητήσω ποτέ την αξία της διαδροµής αυτής και τον ρόλο της στην διαµόρφωσή µου ως υπεύθυνου πολίτη.
Το γεγονός ότι τώρα κλείνει ένας κύκλος το εκλαµβάνω ως µία εσωτερική µετάβαση σε µία άλλη φάση όπου η ζωγραφική πράξη συνεχίζει και εξελίσσεται µε περισσότερη ελευθερία και ηρεµία.
3. Αν σας ζητούσα να µοιραστείτε στιγµές που έµειναν ανεξίτηλες από αυτή τη διαδροµή, ποιες θα µπορούσατε να αναφέρετε;
Ήταν πολλές οι εµπειρίες µου ιδιαίτερα τις ηµέρες των εγκαινίων όπου στον χώρο µαζεύονταν πολύς κόσµος.
Θυµάµαι σε µία αναδροµική έκθεση του Χρίστου Καρά, όταν µια φίλη είπε στον ζωγράφο ότι φεύγει από την έκθεση αυτή πολύ δυστυχισµένη γιατί δεν µπορεί να αποκτήσει ένα έργο. Ο ζωγράφος προθυµότατος της λέει: «διαλέξτε όποιο έργο θέλετε και κλέψτε το. Εγώ θα κάνω ότι δεν σας βλέπω».
Μεγάλη η λαχτάρα για ένα αυθεντικό έργο τέχνης αλλά και µεγάλη η επιθυµία του καλλιτέχνη να απλώνονται τα έργα του σε ανθρώπους που τα αγαπούν και δεν τα βλέπουν µόνο σας χρηµατιστηριακή αξία.
4. Η θάλασσα και η µοναχική φιγούρα στο απέραντο µπλε αποτελούν αγαπηµένο σας θέµα. Υπάρχει κάποιος συµβολισµός; Τι µηνύµατα ενεργοποιεί για εσάς η αναδροµική σας έκθεση;
Το θέµα «θάλασσα» είναι ένα από τα πιο αγαπηµένα µου ίσως γιατί είναι κάτι βιωµατικό –όπως η σχέση µου µε το υγρό στοιχείο και η βύθισή µου σε αυτό. Η µοναχική φιγούρα στα έργα µου ίσως εκφράζει την σιωπηλή στιγµή µιας εσωτερικής συνάντησης.
Από τους θεατές παίρνω πολλές και διαφορετικές αναγνώσεις: µοναξιά, γαλήνη, προσµονή. Η πολλαπλή αυτή ανάγνωση είναι για µένα το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ζωγραφικής πράξης.
5. Πιστεύετε ότι η πόλη κρατήθηκε σε εγρήγορση µέσα από τις ευκαιρίες θέασης που προσφέρατε;
Πάντα µία εστία τέχνης λειτουργεί ως ένας πυρήνας προβληµατισµού και νοήµατος. Θεωρώ ότι πολλές µικρές προσπάθειες οικοδοµούν και δηµιουργούν τον πολιτιστικό παλµό της πόλης.
6. Ποιες θεωρείτε ότι θα έπρεπε να είναι οι υποχρεώσεις και η αποστολή ενός χώρου τέχνης στο κέντρο µιας πόλης;
Ένας χώρος τέχνης, πρέπει να προβάλει τα εικαστικά έργα µε φροντίδα και σεβασµό και να υπηρετεί τον πολιτισµό της πόλης µε ευθύνη και συνέπεια.
Τα έργα τέχνης πρέπει να συλλέγονται µε προσοχή, εµπειρία και να έχουν την ποιότητα και την σφραγίδα της ταυτότητας του δηµιουργού τους.
Ο χώρος τέχνης πρέπει να ενηµερώνει τον θεατή για την αισθητική πρωτίστως αξία των έργων και να εξασφαλίζει την γνησιότητα τους.
Παράλληλα να δηµιουργεί ευκαιρίες εκπαίδευσης και γνωριµίας µε την τέχνη για διαφορετικές ηλικίες. Ένας τέτοιος χώρος πρέπει να καλλιεργεί τον ανοικτό διάλογο µε την κοινωνία και να δίνει χώρο στην έκφραση και την δηµιουργία.
Στο ΑRT Book της έκθεσης «Αφυπνίσεις Μνήµης» οι δηµιουργίες της πληµµυρίζουν κυριολεκτικά τις σελίδες και κατακλύζουν µε τα αγαπηµένα της χρώµατα την πρόσληψη του αναγνώστη. Μαζί µε τα ξεχωριστά κείµενα των κκ Χάρη Καµπουρίδη και Κωνσταντίνου Πρώιµου που εµπλουτίζουν τον κατάλογο, µε ενδεικτικές επιλογές δύο αποσπασµάτων τους ολοκληρώνεται η αναφορά µου στην προσφορά της καταξιωµένης ζωγράφου στον χώρο των εικαστικών τεχνών, στην αισθητική καλλιέργεια των ανθρώπων του τόπου και ευρύτερα στην κοινότητα:
«Mε ταλέντο πείρα στα εκφραστικά εργαλεία και αγάπη για τη δύναµη του χρώµατος η Μυλωνογιάννη ολοκληρώνει αυτά τα τοπία που αποτελούν όχι µόνο ώριµα προϊόντα του χρωστήρα της, αλλά και κατάθεση της προσωπικής συγκινησιακής σχέσης µε το φυσικό χώρο και τις περιπέτειες που επιφυλάσσει το βλέµµα», επισηµαίνει ο Χάρης Καµπουρίδης , Κριτικός Τέχνης και Σηµειολόγος
«Ο θεατής παίρνει τη θέση του ζωγράφου , βλέπει δηλαδή το τοπίο από µακριά από µια απόσταση τέτοια που κάνει τις λουόµενες φιγούρες να φαίνονται µικροσκοπικές ενδείξεις της κλίµακας της ανθρώπινης παρουσίας στο χώρο. Η Μυλωνογιάννη έχει έναν ανάλαφρο αλλά και αποφασιστικό τρόπο να χειρίζεται το χρώµα και το νερό. ∆ίνει την εντύπωση ότι αποτυπώνει τη σκέψη της µε πλήρως ελεγχόµενο αυτοσχεδιασµό χωρίς να χάνεται η χάρη της ροής και αξιοποιώντας θετικά τον ρόλο του τυχαίου που τόσο µεγάλη σηµασία έχει στην υδατογραφία» αναφέρει ο ∆ρ Κωνσταντίνος Β. Πρώιµος, ∆ιδάσκων στο ΕΑΠ και Κριτικός Τέχνης
Η ολοκλήρωση αυτής της διαδροµής συνδέθηκε και µε την βοήθεια προς τον συνάνθρωπο , καθώς η έκθεση είχε και φιλανθρωπικό χαρακτήρα, ενισχύοντας την ιδέα ότι η τέχνη της (και η ύλη της) ανήκει σε όλους. Τα έσοδα διατέθηκαν στο Τµήµα “Βοήθεια – Νοσηλεία στο σπίτι – Ηµερήσιας Φροντίδας” του παραρτήµατος ΑµεΑ Χανίων του Κ.Κ.Π.Π.Κ.
Σας ευχαριστούµε θερµά κ. Μυλωνογιάννη για τον σεβασµό και την αξιακή παρακαταθήκη που προσφέρατε στην τοπική κοινότητα µε υψηλές και συνεπείς αισθητικές παραµέτρους και ποιότητες στην επικοινωνία της σύγχρονης εικαστικής έκφρασης. Η τέχνη δεν εγκλωβίζεται στον χρόνο και στον χώρο…. Καλή και δηµιουργική συνέχεια στην προσωπική σας εσωτερική αναζήτηση και ανάδυση!
*Η Μαρία Α. ∆ρακάκη είναι Επιµελήτρια του Μουσείου
Σχολικής Ζωής ∆ήµου Χανίων µε ειδίκευση
στην πολιτιστική διαχείριση και πολιτισµική επικοινωνία.
**Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν ευγενικά για τις ανάγκες του αφιερώµατος από το αρχείο της δηµιουργού.
Οι λήψεις έγιναν από τον φωτογράφο Σαββα Πιπερίδη.
Χανιά | “Αφυπνίσεις Μνήµης και… Αλληλεγγύης”: Ατοµική έκθεση ζωγραφικής της Βάσως Μυλωνογιάννη | Video + Photos | zarpanews.gr
https://selidodeiktes.greek-language.gr/lemmas/1400/1248
Πολυµεσικός οδηγός για τη λογοτεχνία και την ανάγνωση
Πηγές
Μυλωνογιάννη, Β. (2026), Ζωγραφική [Κατάλογος έκθεσης]. Αίθουσα Τέχνης Β. Μυλωνογιάννη, Χανιά. Ψηφιακή Πλατφόρµα ΙΣΕΤ.
Χανιώτικα Νέα. (2026, 31 Ιανουαρίου). Τα ζωγραφικά έργα της Βάσως Μυλωνογιάννη: Η επανασύνδεση κτιστού και ακτίστου µέσα από το χρώµα. Χανιώτικα Νέα. Χανιώτικα Νέα.
Zarpanews. (2026, 31 Ιανουαρίου). Χανιά: «Αφυπνίσεις Μνήµης και… Αλληλεγγύης» στην Αίθουσα Β. Μυλωνογιάννη. Zarpanews. Zarpanews.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
Μυλωνογιάννη Βάσω | ∆ηµοτική Πινακοθήκη Χανίων
Εικονική περιήγηση | ∆ηµοτική Πινακοθήκη Χανίων=
