Δευτέρα, 15 Αυγούστου, 2022

Νίκος Ξυλούρης: Το ουράνιο τόξο της κρητικής μουσικής

Τα “Χανιώτικα Νέα” στις 9/2/1980 έγραψαν: «Πέθανε χθες ο τραγουδιστής της Κρητικής Λεβεντιάς. Ο Ν. Ξυλούρης κηδεύεται σήμερα στην Αθήνα». Η εφημερίδα αναφέρεται στη νόσο του και την καλλιτεχνική του πορεία. Τι ήταν, όμως, ο Nίκος Ξυλούρης για την Κρήτη;
Η Κρήτη έκλαψε τρεις φορές τον 20ο αιώνα: 18/31936 τον Ελευθέριο Βενιζέλο, 26/10/1957 τον Νίκο Καζαντζάκη και 8/2/1980 τον Νίκο Ξυλούρη. Μαζί με τη Μεγαλόνησο έκλαψε και ολόκληρη η Ελλάδα, αλλά η μάνα Κρήτη πόνεσε περισσότερο για τα δικά της παιδιά. Ειδικά ο χαμός του Νίκου Ξυλούρη σε νέα ηλικία, 44 ετών, στην ακμή της καριέρας του εκτόξευσε τη μορφή και τον μύθο του στην αιωνιότητα. Σαράντα χρόνια μετά το θάνατό του το έργο του και η συμβολή του στην κρητική και την ελληνική μουσική αποτιμήθηκε και εκτιμήθηκε ακόμα περισσότερο. Η επιτυχημένη προσωνυμία «Αρχάγγελος» της Κρήτης από την Τζένη Καρέζη ακολούθησε τη σεμνή, δωρική, όμορφη και γνήσια κρητική μορφή του Ψαρονίκου. Λόγια δεν είπε πολλά, καθώς ότι είχε να πει το τραγούδησε. Η μουσική του πορεία, λίγο-πολύ γνωστή σε όλους. Έμαθε τα πρώτα πατήματα της λύρας στο χωριό του τα Ανώγεια και 17 ετών (1953) πήγε στο Ηράκλειο. Το 1958 έκανε την πρώτη ηχογράφηση «Μια μαυροφόρα που περνά» και το 1966 κέρδισε το πρώτο βραβείο στο φολκλορικό διαγωνισμό του Σαν Ρέμο στην Ιταλία, παίζοντας συρτάκι με τη λύρα. Το 1969 καταξιώθηκε ως ερμηνευτής με την “Ανυφαντού” και ξεκίνησε συνεργασία στην Αθήνα με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Σταύρο Ξαρχάκο, κ.ά. Σταθμός στις συνεργασίες του ήταν το θεατρικό έργο του Κώστα Καζάκου και της Τζένης Καρέζη «Το μεγάλο μας τσίρκο», στο οποίο ερμήνευσε τα τραγούδια σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου.
Συμμετείχε στην εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973 και το «Πότε θα κάνει ξαστεριά», με τη δική του μοναδική φωνή, τραγουδήθηκε μαζί με τον εθνικό ύμνο.
Ο μουσικοσυνθέτης Χρήστος Λεοντής περιέγραψε με τα σημαντικότερα και ουσιαστικότερα λόγια τον Νίκο Ξυλούρη: «Ο Νίκος ήταν και παραμένει σύμβολο της κρητικής ομορφιάς, της αντρειάς, της ηρωικής έκφρασης. Για τη γενιά μας ήταν το όραμα της ελευθερίας στις δύσκολες ώρες της δικτατορίας. Για όλους τους Έλληνες όπου γης.
Hταν Κρητικός με τη φωνή που διαμορφώθηκε στους χρόνους του Βυζαντίου, που πορεύθηκε στις στράτες του Ερωτόκριτου και έφθασε ως τις μέρες μας, για να θυμίζει τη συνέχεια του γένους και τη δύναμη της φυλής… Aφησε την εικόνα του Αρχάγγελου, που η φωνή του ενώνει τον Θεό με τον άνθρωπο».
Η εκδημία του στις 8/2/1980 άφησε ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην κρητική και την ελληνική μουσική σκηνή. Η απουσία του σαράντα χρόνια μετά είναι πιο έντονη από ποτέ.

 


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Κρητικά πανηγύρια

Πολλά είναι τα παραδοσιακά κρητικά πανηγύρια που πραγματοποιούνται αυτές τις μέρες στα Χανιά, τραβώντας το ενδιαφέρον ντόπιων και επισκεπτών των Χανίων στην ενδοχώρα του...

Σύλληψη 37χρονου για ενδοοικογενειακή βία στην Κίσσαμο

Στην σύλληψη ενός 37χρονου άντρα για ενδοοικογενειακή βία προχώρησαν αστυνομικοί της Κισσάμου το βράδυ του Σαββάτου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η 25χρονη έγκυος σύζυγος του συλληφθέντα...

Το Ι.Χ. κατέληξε… στον τοίχο!

Πάνω σε εξωτερικό τοιχείο κατοικίας στην οδό Νικηφόρου Φωκά στο Κουμ Καπί έπεσε ΙΧ αυτοκίνητο τις πρωινές ώρες της Κυριακής λίγο πριν τις 6. Από...

Αυξημένη επισκεψιμότητα στην ενδοχώρα των Χανίων

» Τονωτική ένεση για την οικονομία της υπαίθρου “Ζωή” στην ενδοχώρα δίνουν χιλιάδες Ελληνες αλλά και ξένοι επισκέπτες που κατακλύζουν τα χωριά του νομού Χανίων....

Εκκλησίες, μοναστήρια και εξωκλήσια αφιερωμένα στην Κοίμηση της Θεοτόκου στα Χανιά

Ο Αύγουστος είναι ο τελευταίος μήνας του Καλοκαιριού και αφιερώνεται στην Παναγία με τις δέουσες δοξασίες ως μια από τις μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης. Σε...

Υπερφυσικά… φαινόμενα στα Χανιά

Μέρες της Παναγιάς και πολλοί είναι αυτοί που προσδοκούν θαύματα που θα κάνουν τη ζωή μας καλύτερη. Κατά πως φαίνεται, σε θαύμα ή μάλλον σε...

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα