» Από τα ακίνητα και τη βιοµηχανία έως την ενέργεια και την τεχνολογία – ποιες είναι οι επιπτώσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ
Η κινεζική οικονοµία, που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως η ατµοµηχανή της παγκόσµιας ανάπτυξης, δείχνει να χάνει σταθερά δυναµική. Σύµφωνα µε πρόσφατη έκθεση της αµερικανικής δεξαµενής σκέψης Rhodium Group, η πραγµατική αύξηση του ΑΕΠ της Κίνας το 2025 εκτιµάται µόλις στο 2,5 έως 3%, περίπου στο µισό του επίσηµου στόχου που αναµένεται να ανακοινώσει το Πεκίνο.
Η επιβράδυνση αυτή δεν αποτελεί απλώς µια συγκυριακή κάµψη, αλλά αντανακλά βαθιές διαρθρωτικές αδυναµίες, µε σηµαντικές επιπτώσεις για την Ευρώπη, τις Ηνωµένες Πολιτείες και το παγκόσµιο οικονοµικό σύστηµα.
Είναι δε ένα αξιοπρόσεκτο γεγονός το ότι η επιβράδυνση αυτή δηµιουργεί νέα δεδοµένα σε πολλούς τοµείς του παγκόσµιου εµπορίου. Αν µη τι άλλο η δοκιµασία επεκτείνεται σε παγκόσµιο επίπεδο µετά την σαρωτική επέλαση στην αγορά ανταγωνιστικά φτηνών προϊόντων από την χώρα αυτή εδώ και πολλά χρόνια.
Ακίνητα και κατασκευές: το τέλος ενός µοντέλου
Ο τοµέας των ακινήτων υπήρξε για χρόνια ο βασικός µοχλός της κινεζικής ανάπτυξης, συµβάλλοντας άµεσα και έµµεσα σε ένα µεγάλο µέρος του ΑΕΠ. Σήµερα, όµως, η κρίση στον κλάδο –µε πτώση των επενδύσεων σχεδόν κατά 16%– λειτουργεί ως βαρίδι για ολόκληρη την οικονοµία.
Η κατάρρευση µεγάλων οµίλων, η υπερπροσφορά κατοικιών και η πτώση των τιµών έχουν πλήξει την εµπιστοσύνη νοικοκυριών και επενδυτών.
Για την Ευρώπη, αυτό µεταφράζεται σε µειωµένη ζήτηση για κατασκευαστικά µηχανήµατα, βιοµηχανικά υλικά και εξοπλισµό, ενώ για τις ΗΠΑ περιορίζονται οι ευκαιρίες επενδύσεων και συνεργασιών σε µεγάλα έργα υποδοµής.
Βιοµηχανία και µεταποίηση: εξαγωγική πίεση και ανταγωνισµός
Η υποτονική εσωτερική ζήτηση ωθεί τις κινεζικές βιοµηχανίες να στραφούν ακόµη περισσότερο στις εξαγωγές. Το αποτέλεσµα είναι η διοχέτευση φθηνών κινεζικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές, εντείνοντας τον ανταγωνισµό.
Στην Ευρώπη, αυτό δηµιουργεί έντονες πιέσεις σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιοµηχανία, τα µηχανήµατα και η χαλυβουργία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση φοβάται ένα νέο κύµα «εισαγόµενου αποπληθωρισµού» και εξετάζει προστατευτικά µέτρα, ιδίως απέναντι στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήµατα.
Στις ΗΠΑ, το φαινόµενο ενισχύει τη ρητορική περί αθέµιτου ανταγωνισµού και δικαιολογεί πολιτικές περιορισµού των κινεζικών εισαγωγών, στο πλαίσιο του ευρύτερου γεωοικονοµικού ανταγωνισµού Ουάσινγκτον–Πεκίνου.
Ενέργεια και πρώτες ύλες: χαµηλότερη ζήτηση, παγκόσµιες αναταράξεις
Η επιβράδυνση της κινεζικής οικονοµίας µειώνει τη ζήτηση για ενέργεια και πρώτες ύλες, επηρεάζοντας τις παγκόσµιες τιµές. Χώρες που βασίζονται στις εξαγωγές προς την Κίνα, όπως παραγωγοί µετάλλων και ενεργειακών πόρων, βλέπουν τα έσοδά τους να πιέζονται.
Για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, η εξέλιξη αυτή έχει διττό χαρακτήρα: από τη µία πλευρά συγκρατεί το κόστος ενέργειας, από την άλλη όµως αποδυναµώνει την παγκόσµια ανάπτυξη και αυξάνει την αβεβαιότητα στις αγορές.
Τεχνολογία και πράσινη µετάβαση: στρατηγικές συγκρούσεις
Στον τοµέα της τεχνολογίας και της πράσινης ενέργειας, η Κίνα επιχειρεί να αντισταθµίσει την εσωτερική επιβράδυνση µε µαζικές επενδύσεις και εξαγωγές. Η ισχυρή παρουσία της σε µπαταρίες, φωτοβολταϊκά και ηλεκτρικά οχήµατα δηµιουργεί ανησυχία στη ∆ύση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάµεσα στην ανάγκη για φθηνές πράσινες τεχνολογίες και την προστασία της εγχώριας βιοµηχανίας. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, επιλέγουν µια πιο συγκρουσιακή προσέγγιση, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγή µέσω επιδοτήσεων και περιορισµών στην κινεζική τεχνολογία.
Χρηµατοπιστωτικός τοµέας και αγορές
Η αβεβαιότητα γύρω από την πραγµατική κατάσταση της κινεζικής οικονοµίας επηρεάζει και τις διεθνείς χρηµατοπιστωτικές αγορές. Οι επενδυτές παρακολουθούν µε ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς µια παρατεταµένη επιβράδυνση στην Κίνα µπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις αγορές µετοχών, οµολόγων και νοµισµάτων.
Ένας νέος παγκόσµιος συσχετισµός
Αναλυτές προειδοποιούν ότι µια Κίνα µε ανάπτυξη κοντά στο 2% δεν µπορεί πλέον να στηρίξει την παγκόσµια οικονοµία όπως στο παρελθόν. Για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, το στοίχηµα είναι η προσαρµογή σε έναν κόσµο πολλαπλών κέντρων ανάπτυξης, όπου η εξάρτηση από την Κίνα µειώνεται, αλλά η γεωοικονοµική αλληλεξάρτηση παραµένει.
Το ερώτηµα δεν είναι πλέον αν η κινεζική οικονοµία επιβραδύνεται, αλλά πώς η ∆ύση θα διαχειριστεί τις συνέπειες µιας νέας, πιο αδύναµης Κίνας, σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξηµένου ανταγωνισµού και αβεβαιότητας.
