Ο διδάκτωρ ιστορίας Σταύρος Παναγιωτίδης και ο εικονογράφος Αντώνης Βαβαγιάννης- γνωστός στο κοινό ως Κουραφέλκυθρος- παρουσιάζουν µύθους, παρεξηγήσεις και άβολα σκίτσα από την ελληνική ιστορία προς αποκατάσταση της αλήθειας. Το κόµικς «Μυθοκόµιξ, δεν είναι καν Ιστορία» κυκλοφόρησε τον ∆εκέµβριο του 2025 από τις εκδόσεις «Κέδρος».
ΙΣΤΟΡΙΑ: ΜΥΘΟΣ
Ή ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Το «Μυθοκόµιξ» έρχεται µε χιουµοριστικό τρόπο να ρίξει φως σε όλες εκείνες τις σελίδες ιστορίας που εσκεµµένα ή µη διδαχθήκαµε εσφαλµένα και ακόµη και σήµερα αναπαράγωνται ως αληθινές. «Σε µία χώρα µε τεράστια πολιτιστική κληρονοµιά και πλειάδα αφηγηµάτων ανά τους αιώνες, η σηµερινή ελληνική κοινωνία κουβαλά µέσα της πολλές παρεξηγήσεις και παρανοήσεις για την Ιστορία της», σηµειώνει ο ∆ρ. Αρχαιολογίας, Θεόδωρος Παπακώστας στον πρόλογο του κόµικς. Είναι όµως αναγκαία, συνεχίζει, η αποκατάσταση της αλήθειας, αφού η ιστορία είµαστε εµείς.
Το «Μυθοκόµιξ» αποτελεί µια ευτυχή σύµπραξη λόγου και εικόνας που δίνει αυτή την ευκαιρία στους αναγνώστες, µικρούς και µεγάλους: τη συνάντηση µε την αλήθεια. Συνιστά, επίσης, ιδανικό παιδαγωγικό βοήθηµα και για τη διδασκαλία της ιστορίας σε µικρούς µαθητές. Όταν µάλιστα αυτό γίνεται µε τρόπο ευφάνταστο, τότε το να µαθαίνουµε την ιστορική αλήθεια µπορεί να γίνει και ψυχαγωγικό.
Όπως διαπιστώνει ο Θεόδωρας Παπακώστας: «αυτό το ταξίδι της αναπλήρωσης των εσφαλµένων µε τα αληθινά µπορεί να γίνει πολύ συναρπαστικό. Πόσο µάλλον όταν γίνεται µε έναν φρέσκο τρόπο, χωρίς στείρα ακαδηµαϊκή γλώσσα που µόνο οι ειδικοί επιστήµονες καταλαβαίνουν, και µέσω της ένατης τέχνης που τόσο αγαπάµε µικροί και µεγάλοι».
ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΚΟΣΜΟ
Μια γνωστή ιστορία που συνηθίζουµε να πιστεύουµε, από την οποία προήλθε και η γνωστή ρήση «στον Καιάδα…» είναι ότι οι Σπαρτιάτες πετούσαν στον γκρεµό του Καιάδα τα παιδιά µε αναπηρίες. Αυτή η ιστορία µοιάζει περισσότερο µε µύθο, «αφού στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν και πραγµατοποιήθηκαν ανασκαφές στην περιοχή αποκαλύφθηκε πως οι ανθρώπινοι σκελετοί που βρέθηκαν δεν ανήκαν σε παιδιά αλλά σε ενήλικες άντρες και σε ορισµένες γυναίκες, πολλοί από τους οποίους έφεραν ίχνη από αλυσίδες».
Αντίστοιχα, πόσες φορές δεν έχουµε επαναλάβει γελώντας τη φράση: «όταν εµείς βλέπαµε θέατρο οι άλλοι έτρωγαν βελανίδια»… θέλοντας να υπερηφανευτούµε για την καταγωγή µας και την υπεροχή της αρχαίας ελληνικής αρχαιότητας σε επιστήµες και φιλοσοφία. Όµως, και πάλι υποπέφτουµε σε λάθη! «Η γραφή, ο τροχός, η ναυσιπλοΐα, το εµπόριο, τα µαθηµατικά, η αστρονοµία, οι πρώτες ιατρικές πράξεις- γενικά ο πολιτισµός- δεν ξεκίνησαν στις αρχαίες ελληνικές πόλεις. Όλα αυτά πρωτοεµφανίστηκαν στη Μεσοποτοµία. Τα εφηύραν οι Σουµέριοι, ένας σπουδαίος λαός της περιοχής, πολύ πριν από την εποχή της αρχαίας ελληνικής ακµής».
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ’21
Η έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης στις 25 Μαρτίου 1821 φαίνεται πως αποτελεί ακόµη µία αφήγηση που δεν είναι αληθινή. «Το 1838 η κυβέρνηση του Βαυαρού βασιλιά Όθωνα όρισε τη µέρα αυτή ως επίσηµη µέρα εορτασµού της Επανάστασης, για να τη συνδέσει συµβολικά µε το χαρµόσυνο µήνυµα του Ευαγγελισµού της Θεοτόκου. Η Επανάσταση είχε ήδη ξεκινήσει από τον Φεβρουάριο…».
O µύθος του Κρυφού Σχολειού αν και από εκείνους που είναι ευρέως γνωστοί συνεχίζει να έχει µέχρι και σήµερα ρίζες. Τελικά το Κρυφό Σχολειό γιατί είναι µύθος; Όπως εξηγεί ο Σταύρος Παναγιωτίδης «στον ελληνόφωνο χώρο λειτουργούσαν πολλά σχολεία, τα οποία είχαν ιδρυθεί και χρηµατοδοτούνταν κυρίως από Έλληνες εµπόρους. Φανερά, φανερότατα!». Οι Οθωµανοί δεν απαγόρευσαν ποτέ τη µόρφωση στους αλλόθρησκους, απεναντίας αδιαφορούσαν για το θέµα. Στις περισσότερες, βέβαια, περιοχές δεν υπήρχαν σχολεία- γι΄αυτό αναλάµβαναν την εκπαίδευση των παιδιών οι ιερείς και πιθανώς αυτό να γινόταν τη νύχτα- όχι όµως επειδή γινόταν κρυφά, αλλά επειδή την ηµέρα οι άνθρωποι και τα παιδιά τους δούλευαν στα χωράφια.
ΜΥΘΟΙ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Η φράση «οι ήρωες πολεµούν σαν Έλληνες» που αποδίδεται στον Τσόρτσιλ δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από µία παρανόηση. «Το 1941 ένας Έλληνας δηµοσιογράφος ανέφερε στην αγγλική εφηµερίδα Manchester Guardian πως αυτή η φράση είχε ακουστεί εκείνες τις µέρες στην Αγγλία, χωρίς να αποδοθεί σε συγκεκριµένο πρόσωπο. Από εκεί την έµαθαν στην Ελλάδα, και οι εφηµερίδες της εποχής την αναπαρήγαγαν». Ωστόσο, η φράση δεν ειπώθηκε από τον Τσόρτσιλ- πιθανώς από έναν υπουργό του, αλλά και αυτό µε επιφύλαξη.
=
Γραμμοσκιάσεις… Κυριάκος Μακρής
