Για το µεγαλύτερο µέρος της ανθρώπινης ιστορίας, τα όρια µεταξύ επιστήµης και µαγείας δεν ήταν ξεκάθαρα. Οι αλχηµιστές προσπαθούσαν να µετατρέψουν τον µόλυβδο σε χρυσό, οι σαµάνοι γιάτρευαν µε βοτάνια, ορισµένες γυναίκες, που τις θεωρούσαν µάγισσες µάθαιναν από τις προκατόχους τους να ξεγεννούν άλλες γυναίκες, να αντιµετωπίζουν τους πυρετούς και τις ασθένειες που µάστιζαν τους σύγχρονούς τους. Και όλους αυτούς, στην πλειοψηφία τους, τους χλεύαζαν και τους φοβούνταν, τους κρατούσαν αποµονωµένους από τις κοινωνίες, κάποιες φορές τους θανάτωναν φρικτά, τους λιθοβολούσαν ή τους έκαιγαν ζωντανούς επειδή τολµούσαν να τα βάλουν µε δυνάµεις ακατανόητες για τους υπόλοιπους ανθρώπους.
Κι όµως, όλα αυτά που έκαναν αλχηµιστές, σαµάνοι και µάγισσες στην πορεία µετονοµάστηκε «τεχνολογία» και «επιστήµη». Σήµερα καλούµε αόρατους βοηθούς που υπακούν στη φωνή µας, κοιτάµε λαµπερές οθόνες για να µάθουµε τι συµβαίνει στον κόσµο και ξαναγράφουµε τον κώδικα της ζωής όπως κάποτε οι µάγοι χάραζαν ιερά φυλακτά σε πέτρες.
Οι συσκευές που χρησιµοποιούµε στα µάτια των αρχαίων θα έµοιαζαν σίγουρα µαγεία. Από την άλλη, η σύγχρονη επιστήµη δεν έχει καταφέρει να εξαφανίσει τον µυστικισµό. Σήµερα, οι Ιστορίες από τον Κόσµο ψάχνουν και σας παρουσιάζουν πραγµατικές τεχνολογίες αιχµής που θυµίζουν αρχαία ξόρκια, τελετουργίες και µύθους. Τελικά τι είναι µαγεία και τι επιστήµη? Και ποια η διαχωριστική γραµµή τους?
Οµιλούντα είδωλα της Αρχαίας Αιγύπτου, ο Siri και η Alexa
Φανταστείτε ότι µπαίνετε σε έναν ναό και ακούτε ένα άγαλµα να σας µιλά. Αυτό δεν χρειαζόταν να το φανταστούν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, καθώς αποτελούσε µια παγιωµένη καθηµερινότητα. Στους ναούς των Αιγυπτίων συχνά τα αγάλµατα των θεοτήτων µιλούσαν στους πιστούς, δίνοντας απαντήσεις στα ερωτήµατά τους. Το κόλπο φυσικά ήταν ανθρώπινο, και όχι θεϊκό: ιερείς κρύβονταν µέσα σε κοίλους θαλάµους ή χρησιµοποιούσαν σωλήνες για να κάνουν να φαίνεται πως τα είδωλα µιλούν. Κάποιοι ναοί στο Καρνάκ και το Μέµφις µάλιστα, είχαν κρυµµένα µονοπάτια για να κρύβονται οι ιερείς και να ακούγονται σαν από ενισχυτές, καθιστώντας το αποτέλεσµα ακόµα πιο πειστικό. Σήµερα, ο Siri, η Alexa και ο Βοηθός της Google ακούν, ερµηνεύουν και απαντούν ό,τι σας απασχολεί. Είναι πανταχού παρόντες, ασώµατοι και -σχεδόν- πάντα έγκυροι. Οι άνθρωποι συνοµιλούν µαζί τους, τους εξοµολογούνται καταστάσεις, ρωτούν ακόµα και για τα προσωπικά τους, κάποιες φορές ξεσπούν επάνω τους…. Μπορεί οι µηχανισµοί να διαφέρουν -αλγόριθµοι αντί για κρυµµένους ιερείς – όµως η ψυχολογία είναι παρόµοια. Ένα άψυχο αντικείµενο µοιάζει ζωντανό και γνωρίζει τα πάντα. Οι σηµερινοί φωνητικοί βοηθοί είναι απλώς τα οµιλούντα είδωλα της ψηφιακής εποχής: ίδια λογική, πιο «λουστραρισµένη» εκδοχή.. Και όπως οι αρχαίοι, έχουµε την ψευδαίσθηση πως κάποιος ακούει και απαντά.
∆ιαβάστε περισσότερα εδώ: www.britannica.com/topic/ancient-Egyptian-religion/The-Gods
Τα µαντεία των αρχαίων και οι κβαντικοί υπολογιστές
Στον αρχαίο κόσµο, όταν κάποιος ήθελε να µάθει τα µελλούµενα, πήγαινε σε µαντείο. Στα µαντεία των ∆ελφών και της ∆ωδώνης, οι ιέρειες µασούσαν φύλλα δάφνης εισέπνεαν ιερούς ατµούς και µουρµούριζαν απαντήσεις που έµοιαζαν µπλεγµένα αινίγµατα. Η αλήθεια ήταν εκεί, αλλά παράλληλα καλά κρυµµένη. Και η µοίρα εξαρτιόταν πάντα από το πώς ερµήνευε τον χρησµό εκείνος που ρωτούσε. Σήµερα, τα σύγχρονα µαντεία βουίζουν ήσυχα σε ψυχρά εργαστήρια. Οι κβαντικοί υπολογιστές επεξεργάζονται πληροφορίες µε αληθή και ψευδή αποτελέσµατα ταυτόχρονα, µέχρι αυτά να µελετηθούν και να µετρηθούν περαιτέρω. Ακόµα και οι φυσικοί παραδέχονται ότι η συµπεριφορά των qubits µοιάζει «µυστικιστική», επειδή αψηφά την εµπειρία για το πώς θα έπρεπε να συµπεριφέρεται η ύλη. Όπως ακριβώς οι µπερδεµένοι χρησµοί του µαντείου, τα κβαντικά αποτελέσµατα µπορούν να αλλάξουν τον κόσµο – αν αποκρυπτογραφηθούν σωστά. Ήδη, πρωτότυπα από την IBM και την Google µπορούν να προσοµοιώσουν µόρια που οι κλασικοί υπολογιστές δεν µπορούν να µοντελοποιήσουν. Μπορεί να έχουµε αντικαταστήσει τα φύλλα δάφνης, όµως το αποτέλεσµα είναι παρόµοιο: όσοι ψάχνουν την αλήθεια πλέον περιµένουν την αποκάλυψη από τεχνολογικούς «θεούς» που µιλούν σε µια γλώσσα διφορούµενη και στρυφνή.
∆ιαβάστε επίσης: www.britannica.com/topic/oracle-religion
Ο χορός της βροχής και τα πειράµατα ελέγχου του καιρού
Αν κοιτάξουµε στην ιστορία, φαίνεται πως οι περισσότεροι πολιτισµοί είχαν τους βροχοποιούς τους. Αφρικανοί σαµάνοι, κινέζοι χορευτές των σύννεφων… οι άνθρωποι προσπαθούσαν πάντα να επιβληθούν στη φύση και να πείσουν τους ουρανούς να υπακούσουν στις επιθυµίες τους: κατά περίπτωση να βρέξει, να σταµατήσει η ξηρασία, να παύσουν οι καταιγίδες. Έλεγχος του καιρού σήµαινε ουσιαστικά θεϊκή δύναµη. Σήµερα, η επιστήµη συνεχίζει από εκεί που σταµάτησαν οι τελετουργίες. Η σπορά νεφών – η εκτόξευση ιωδιούχου αργύρου στα σύννεφα για την πρόκληση βροχοπτώσεων – χρησιµοποιείται ήδη από τη δεκαετία του 1940. Στις µέρες µας, περισσότερες από πενήντα χώρες χρησιµοποιούν τεχνικές ικανές να επηρεάσουν τις βροχοπτώσεις σε µεγάλες περιοχές κατά τη διάρκεια σηµαντικών γεγονότων όπως οι Ολυµπιακοί Αγώνες. Επιπλέον, επιχειρείται τεχνητή παραγωγή κεραυνών και πειραµατικός µετριασµός των τυφώνων. Μπορεί πια να µην χρειάζεται να χορέψουµε τον χορό της βροχής, ωστόσο drones «σπέρνουν» καταιγίδες. Στην πραγµατικότητα το µόνο που άλλαξε από την αρχαιότητα, είναι τα εργαλεία · η αλαζονεία να τιθασευτεί ο καιρός παραµένει ίδια και ακλόνητη. Φαίνεται πως η ανθρωπότητα εξακολουθεί να πιστεύει ότι µπορεί να τα βάλει -χωρίς τιµωρία– µε την ίδια τη φύση.
∆ιαβάστε επίσης: https://nalibali.org/stories/the-rainmaker
Φρανκενστάιν και τεχνητή νοηµοσύνη
Σχεδόν σε κάθε µυθολογία, υπάρχει µια προειδοποιητική ιστορία που αφορά την ίδια πάντα ανθρώπινη αλαζονεία. Να δηµιουργήσουµε ζωή κατ’ εικόνα µας. Να γίνουµε ίδιοι µε τους θεούς. Ο Φρανκενστάιν επιχείρησε να νικήσει τον θάνατο φτιάχνοντας ένα πλάσµα από συρραφές ανθρώπων. Από ποιο κοµµάτι άραγε το ζοφερό δηµιούργηµά του «κληρονόµησε» την ψυχή του? Σήµερα στο όνοµα της καινοτοµίας η Τεχνητή Νοηµοσύνη επιχειρεί να αντικαταστήσει το µυαλό των ανθρώπων. Να γίνει ο υπερτέλειος εγκέφαλος που γνωρίζει αυτοστιγµή τα πάντα. Ένα εργαλείο που κατέχει τη γνώση. Κυβερνήσεις, εργαστήρια και εταιρείες αγωνίζονται να κατασκευάσουν το απόλυτο. Ήδη, η τεχνητή νοηµοσύνη είναι ανάµεσά µας. Είµαστε οι νέοι µάγοι, που δηµιουργούµε έναν εγκέφαλο από καθαρά µαθηµατικά, προσευχόµενοι κρυφά να µας υπηρετεί – και να µην µας υποδουλώσει? Οι αρχαίοι έκαναν λόγο για ύβρη. Για την αλαζονεία που είχε ως αποτέλεσµα τη δίκαιη, αλλά αυστηρότατη τιµωρία. ∆ιάγουµε το τελευταίο κεφάλαιο της ανθρώπινης ιστορίας µε την προσπάθεια δηµιουργίας απόλυτου AI? Αν ανατρέξουµε στην ιστορία, στους µύθους και τα παραµύθια, κάθε παλιό βιβλίο ξορκιών είχε την προειδοποίησή του: αυτό που επιχειρείται να δηµιουργηθεί δεν µπορεί πάντα να ελέγχεται – κάποια στιγµή ξεφεύγει. Τι ακριβώς θα συµβεί όταν το AI, η δική µας δηµιουργία, «ανοίξει τα µάτια της» και µας αντικρύσει?
∆ιαβάστε επίσης: www.coursera.org/articles/types-of-ai
