Παρασκευή, 12 Αυγούστου, 2022

Μια βραδιά του ραμαζανιού στη Σπλάντζια κατά την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας

Η κοινότητα των μουσουλμάνων Χανιωτών, όπως είναι γνωστό, κατοικούσε στην περιοχή της Σπλάντζιας. Την περίοδο του ραμαζανιού μόλις σκοτείνιαζε γύρω από την ιστορική πλατεία άρχιζε το γλέντι των πιστών, οι οποίοι νήστευαν ολόκληρη την ημέρα. Μερικές ενδιαφέρουσες εικόνες από μια τέτοια βραδιά μας μεταφέρει με την πένα του ο δημοσιογράφος της εφημερίδας «Ελεύθερον Βήμα» με τίτλο «Από τα νύκτας του Ραμαζανιού. Γλυκά, τραγούδια και χοροί» στις 19/11/1905. Στο πρωτοσέλιδο άρθρο ο Χανιώτης χριστιανός αρθρογράφος ακολουθεί κάποιο μουσουλμάνο φίλο του και περιδιαβαίνει μαζί του στη Σπλάντζια.

Εκείνο που του κάνει εντύπωση είναι τα «[…]εξαιτίας του Ραμαζανίου ιδρυόμενα πρόχειρα μικροζαχαροπλαστεία[…]», τα οποία γεμίζουν από πεινασμένους πιστούς. Ο δημοσιογράφος και η παρέα του προτίμησαν ένα κανονικό ζαχαροπλαστείο: «[…]μετά μακρόν ευρισκόμεθα προ των ταψιών και των κιοσέδων εντός ζαχαροπλαστείου[…]Κουραμπιέδες, δυο πέντε, καταϊφι, μπακλαβαδάκια, μπουρεκάκια, ασουρέδες, μουχαλεμπιά, γαλακτομπούρεκα, τσουρέκια, χαλβάς και δέκα άλλα είδη[…] μας προσφέροντο πάμφθηνα. Και ξεύρετε γιατί είναι τόσο φθηνά, μας λέγει ο φίλος μας, διότι οι Οθωμανοί τα τρώγουν όχι ως γλυκίσματα μόνον, αλλ’ ως επίδειπνα και τρώγουν πολλά, δι’ αυτό πρέπει να είναι φθηνά».

Μετά το ζαχαροπλαστείο έχει σειρά το καφενείο, στο οποίο είχε στηθεί ένα κρητικό γλέντι: «[…]Από το ζαχαροπλαστείον αυτό μετέβημεν εις έν άλλον κέντρον, εδώ είναι καφενείον, και χορός κρητικός με λύρα, όπου χορεύουν σούστα, συρτό και πεντοζάλι οι εκ των επαρχιών νέοι Οθωμανοί επιδεικνύοντες την χάριν και την ευκαμψίαν του σώματός των προς τους ασθενικούς ομοθρήσκους Χανιώτες. Ο χορός χρησιμεύει και ως μέσον διασκεδάσεως και χωνεύσεως φαίνεται ταυτοχρόνως[…]διότι όχι μόνον οι Τουρκοκρήτες, αλλά και οι μαύροι και οι Βεγγάζιοι οι οποίοι έχουν γεννηθεί εις Κρήτην αποκλειστικώς κρητικούς χορούς χορεύουν, και τα δίστιχα τα οποία τραγουδούν συνοδεύοντες την λύραν και αυτά όχι μόνον εις ελληνικήν γλώσσαν είναι, αλλ’ είναι εντελώς ερωτικά, τα οποία έχουν εν χρήσει εις τα γλέντια και εις τας διασκεδάσεις των και οι Έλληνες Κρήτες».

Εδώ φαίνεται ότι τα βράδια έρχονταν στην πόλη πολλοί νέοι από τα γύρω χωριά για να διασκεδάσουν. Επίσης, ο κρητικός χορός με τη λύρα φανερώνει την κρητική ταυτότητα όχι μόνο των μουσουλμάνων Κρητών, αλλά και των μαύρων και των χαλικούτηδων που είχαν γεννηθεί στα Χανιά. Αυτή την ταυτότητα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, ενισχύει η ελληνική γλώσσα, την οποία μιλούσαν όλοι, ενώ οι μαντινάδες ήταν ακριβώς οι ίδιες που έλεγαν οι χριστιανοί Χανιώτες στα γλέντια τους. Στη συνέχεια, υπάρχει μια αναφορά στην καταγωγή των κρητικών χορών, συνδέοντας το μέλος και τον βηματισμό με τους αρχαιοελληνικούς χορούς. Συγκεκριμένα, ο συρτός προέρχεται από τον σπαρτιατικό γέρανο και το πεντοζάλι από την «κορυβαντική πρύλη», σύμφωνα με τον Λουκιανό.

Το άρθρο κλείνει με την πρόσκληση της παρέας στην «Αλατία», πιθανόν ένα κακόφημο καφέ σαντάν, όπου «[…]ακροώμενοι τα γλυκύφθογγα άσματα της αραβικής και να βλέπωσι με όμμα λάγνον και τακερόν τας προκλητικωτάτας κινήσεις των αποτελουσών την αλατίαν γυναικών, εν τη ορχήσι των[…]». Εκεί έπαιζαν και ζάρια, αλλά τελικά ο δημοσιογράφος δεν ακολούθησε την παρέα προτιμώντας να φύγει με τις όμορφες εικόνες του κρητικού χορού στο καφενείο.

 


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Τουρίστες… βούτηξαν στα νερά του ενετικού λιμανιού των Χανίων (φωτ.)

Τις βουτιές τους στο ενετικό λιμάνι των Χανίων αποφάσισε να απολαύσει μια παρέα τουριστών το βράδυ της Τετάρτης! Όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες μια παρέα...

Χανια: Ριζίτικα στο Ενετικό Λιμάνι

  Με ριζίτικα αντήχησε το Ενετικό Λιμάνι το βράδυ της Τρίτης στα πλαίσια της “Παραδοσιακής στράτας”. Μέλη της “Ομοσπονδίας Συλλόγων και Φορέων Ριζίτικου Τραγουδιού” ξεκίνησαν από...

Παρανομίες δίχως τέλος στα Τοπόλια

Nέα καταγγελία για παράνομες επιχωματώσεις ρυακιών στην ευρύτερη περιοχή των Τοπολίων, αυτή τη φορά στον Άι κυρ Γιάννη Κισσάμου από κατοίκους της περιοχής. Σε ανακοινώσεις...

Στο νοσοκομείο Χανίων παιδάκι 4 ετών που έπεσε από μεγάλο ύψος

Στο νοσοκομείο Χανίων μεταφέρθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης παιδάκι που έπεσε από μεγάλο ύψος ( από μπαλκόνι) στα Χανιά. Το αγοράκι 4 ετών υποβλήθηκε σε...

Τα Χανιά δεν «έβγαλαν» Σουμπερίτες

Ιστορικό ντοκιμαντέρ που έχει προβληθεί κατ’ επανάληψη από την Cosmote tv και αναφέρεται στη ζωή και δράση ενός από τους ευάριθμους και ηρωικούς καπεταναίους...

Αποκαλύπτεται ο ναός της Αρτέμιδος στην ακρόπολη των Φαλασάρνων

» Ξεκίνησε νέα αρχαιολογική ανασκαφή Έπιασε… δουλειά η αρχαιολογική σκαπάνη για την αποκάλυψη του ναού της Αρτέμιδος στην ακρόπολη των Φαλασάρνων! Η επίσημη τελετή...

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα