«Η παρέα είναι καταφύγιο στις στενοχώριες και πολλαπλασιαστής στις χαρές µας. Συνίσταται από µικρή οµάδα έµπιστων φίλων, που όµως ξεπερνάει την οικογενειακή αναγκαιότητα! (1) ∆εν αναζητεί κανείς σ’ αυτήν βαθυστόχαστες σκέψεις, αν και δεν αποκλείονται. Το απλό, το γλυκόπικρο ή πειρακτικό χιούµορ είναι το αλατοπίπερό της. ∆εν πληγώνεται και δεν πληγώνει κανείς… Μια παρέα συναθροίζεται για να διασκεδάσει ή να σχεδιάσει κάτι από κοινού. Κι αυτή είναι η βαθύτερη αξία της, επειδή κάνει πιο υποφερτή τη ζωή µας…».
∆ΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ωραιότερος τρόπος επικοινωνίας από του να βρεθείς µε πέντε έξι “γκαρδιακούς” φίλους σ΄ένα σπίτι ή αλλού, µε οποιαδήποτε πρόφαση (“έτσι, για ένα κρασί, βρε αδερφέ!”). Τέτοιες συναντήσεις, σήµερα σπανίζουν, επειδή η βιωτή κατάντησε σισύφειος αγώνας, µε την ακρίβεια των πάντων. Εξάλλου, τόσο η ελληνική οικονοµική κρίση, όσο και η πανδηµία (Covid-19), µας αποµόνωσαν για χρόνια στερώντας µας τις παρέες, αν δεν τις αποδεκάτισαν κιόλας!
ΘΕΣ η καθηµερινότητα, θες η απογοήτευση από τη διεθνή άγρια κατάσταση, µάθαµε να κλεινόµαστε στον εαυτό µας. Όµως, στο βάθος, παραµένει αλώβητη η π ί σ τ η στην αξία της παρέας, ειδικά εκείνης που προέρχεται από τα παιδικά ή τα εφηβικά χρόνια. Τότε που η συνάντηση µε τον “άλλο” δεν είχε κανόνες ή καθοδήγηση, αλλά ήταν άµεση, αυτόβουλη, αυθόρµητη. Ή, πάλι, επειδή είχαµε κοινές συλλογικές µνήµες (2), δρούσαµε και από κοινού. Σαν ένα µπουκέτο πολύχρωµων πανσέδων, µε το ίδιο όµως πρόσωπο, το ίδιο modus vivendi …
Ποιος λησµονεί (σε στίχους Ηλία Λυµπερόπουλου και µουσική Γ. Μουζάκη) το χιλιοτραγουδηµένο από το ντουέτο Κορώνης-Φίλανδρος και άλλους τραγουδιστές, εξαιρετικά απεικονιστικό µιας εποχής, “παρεϊστικο” ασµάτιο;
“Όµορφη που ήτανε η παλιοπαρέα µας/µε τα καυγαδάκια µας και µε τα ωραία µας,
καλαµπούρι, αλητεία, κατοστάρι/κανταδίτσα στο κορίτσι µε φεγγάρι,
τσακωµοί και φασαρίες κάπου κάπου/και τα βράδια ραντεβού στου Φιλοπάππου.
Ρεφραιν: Την παλιοπαρέα τη γλεντούσαµε/όµορφα κι ωραία τα περνούσαµε,
όµορφα κι ωραία τα περνούσαµε,/την παλιοπαρέα τη γλεντούσαµε.
Όµορφη που ήτανε η παλιοπαρέα µας/µε τα καυγαδάκια µας και µε τα ωραία µας,
ο Γιαννάκης µε τη Ρούλα να µαλλώνει,/ο Σωκράτης θηλυκό να µη σταυρώνει,
ο Αντρέας πάντα στεναχωρηµένος/κι ο Μιχάλης διαρκώς ερωτευµένος.
Ρεφραιν (…)
Όµορφη που ήτανε η παλιοπαρέα µας/µε τα καυγαδάκια µας και µε τα ωραία µας, µε τη Μαίρη γρι γρι γρι ο Θοδωράκης/και µπουκάλα συνεχώς ο Βαγγελάκης,
ο Νικόλας σαν ελέφαντας να τρώει/και ο Γιώργος να µας κάνει, όλο, το γόη…”
Η ΠΑΡΕΑ είναι κοινωνική ανάγκη, επειδή η µοναξιά, όσο κι αν πολλοί υποστηρίζουν το αντίθετο, δεν υποφέρεται. Είµαστε όντα που αγαπούν τη συντροφικότητα. Μόνο ο Θεός είναι µ ό ν ο ς. Εξάλλου, τί άλλο σηµαίνει κοινωνικότητα, αν όχι διεύρυνση γνωριµιών, άπλωµα ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων; Το να διαγράφεις από τη ζωή πρόσωπα (εκτός από αυτά που σου φέρθηκαν “σκάρτα”), είναι µάλλον θέµα εγωϊσµού ή θυµού- κάτι που δύσκολα εισχωρεί σε µια αρραγή συναισθηµατικά συντροφιά. Αυτό που χαρακτηρίζει τη µικρή οµάδα φίλων, είναι η ελευθερία δράσεως, η ανάγκη συναντήσεων (“έτσι, για να τα πούµε…”), το ευφρόσυνο περιβάλλον, η άφοβη ανταλλαγή απόψεων και αναµνήσεων, τα κοινά ενδιαφέροντα και τραγούδια. Η καρδιά σου ανοίγει, εύκολα έρχεται το δάκρυ ή το γέλιο, αλλά και η αυτοσχέδια µαντινάδα. Αυτά δεν υπάρχουν σε άλλες κοινωνικές οµάδες.
Η ΕΝΤΑΞΗ σε κάποιο µικρό κύκλο, σηµαίνει αποδοχή του αξιακού συστήµατός του. Είναι θέµα προσωπικής, ελεύθερης επιλογής και ευθύνης το µε ποιους, εφόσον κάθε µέλος διαθέτει την ίδια αξιακή κλίµακα και νοοτροπία. Φιλία και αλληλεγγύη είναι τα κυρίαρχα στοιχεία. Στην παρέα επιτρέπεται η υπέρβαση συµβατικοτήτων καθώς και η ελεύθερη έκφραση (ελευθεροστοµία), πέρα από “καθωσπρεπισµούς”. Τα µέλη λειτουργούν από κοινού ή και µόνα τους, χωρίς εξωτερικούς καταναγκασµούς και κανόνες. Και δεν είναι σπάνιο, όταν προγραµµατίσει κάτι η οµάδα, να µ ε γ α λ ο υ ρ γ ή σ ε ι. Έτσι, όπως τόσο όµορφα τα λέει ο ∆ιονύσης Σαββόπουλος, στο “Ας κρατήσουν οι χοροί” (3):
“Ας κρατήσουν οι χοροί /και θα βρούµε αλλιώτικα
στέκια επαρχιώτικα βρε/ ώσπου η σύναξις αυτή
σαν χωριό αυτόνοµο /να ξεδιπλωθεί
Mέχρι τα ουράνια σώµατα/ µε ποµπούς και µε κεραίες
φτιάχνουν οι Έλληνες κυκλώµατα /κι ιστορία οι παρέες
Kάνει ο Γιώργος την αρχή/είµαστε δεν είµαστε τίποτα
δεν είµαστε βρε/κι ο Γιαννάκης τραγουδεί
άµα είναι όλα άγραφα/κάτι θα βγει (…)
O ουρανός είναι φωτιές /ανεµοµαζώµατα σπίθες
και κυκλώµατα βρε /και παρέες λαµπερές
το καθρεφτισµά τους /στις ακρογιαλιές
Kι είτε µε τις αρχαιότητες/είτε µε ορθοδοξία
των Eλλήνων οι κοινότητες/φτιάχνουν άλλο γαλαξία …”
ΤΑ ΜΕΛΗ µιας παρέας αποτελούν κοινότητα. Είναι ισότιµα, ο «αρχηγός ή ο πρόεδρος» είναι της στιγµής, υπάρχει σεβασµός στις απόψεις του άλλου, έστω και µε διαφωνίες -ειδικά στα κοµµατικά- οι οποίες όµως δεν οδηγούν στη διάλυση της φιλίας. Η ανάγκη του καλαµπουριού κυριρχεί, το σχόλιο αλληλοδιαδέχεται το ένα το άλλο και ο αυτοσαρκασµός είναι απελευθερωτικός. Εδώ, αδυναµίες και πάθη εκφράζονται ελεύθερα, ξεφεύγουν από εγωϊστικές συµπεριφορές και θυµούς, συγχωρούνται, διορθώνονται µε την ειρωνία, την επισήµανση ή απλά την κατανόηση.
ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ προσφεύγουν σε ολιγοµελείς παρέες απογοητευµένοι από την αποτυχία των µεγάλων κοινωνικών οµάδων (συνδικαλισµός, ποδόσφαιρο, πολιτικά κόµµατα, πολιτιστικές οµάδες) όπου η φιλοδοξία, το ψέµµα, η διάψευση, η αναρρίχιση, ο φανατισµός, οι πισώπλατες µαχαιριές, οι παρεξηγήσεις κ.λπ. υποβόσκουν και… εξοντώνουν!
Η ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ εποχή µας του διαίρει και βασίλευε (πάς µη µεθ΄ηµών, καθ΄ηµών, οι καλοί και οι κακοί, οι ανθρωπιστές και οι τροµοκράτες, οι συµπράξεις κρατών σε «προθύµους συµµάχους», «φίλους» κ.λπ.), οδηγούν τους απλούς ανθρώπους στη µοναδικά οχυρωµένη και κατοχυρωµένη οµάδα ελευθερίας, την π α ρ έ α. Τη µικροοµάδα που προσφέρει παρηγορητική κι απελευθερωτική δύναµη στα µέλη της.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
-(1) «Οι φίλοι είναι ο τρόπος του Θεού να ζητήσει συγγνώµη για τους συγγενείς που µας έδωσε» (Ανώνυµος)
-(2) Οι λαµπρές παιδοπολίτικες παρέες παραµένου ακλόνητες, έστω κι αν πέρασαν δεκαετίες επί δεκαετιών. Ένα θαύµα των παιδοπόλεων που εξυµνείται στο βιβλίο του Στ.Γ. Κλώρη, “Τα παιδοπολίτικα, από την απώλεια στην καταλλαγή”, σ. 126-130
-(3) Στίχοι και Μουσικήι: ∆ιονύσης Σαββόπουλος (1983)
Υ.Γ. Και πάλι πριν λίγες µέρες, η µεγαλύτερη ελληνόφωνη στην Αυστραλία εφηµερίδα “Νέος Κόσµος” (https://neoskosmos.com/el/2026/02/03/dialogue/opinion/peri-chronou-kai-fthoras), µας έκανε την τιµή, δια του “Σκεπτογράµµατος” του γνωστού νεοελληνιστή φιλολόγου Θωµά Γ. Ηλιοπούλου, να αναδηµοσιεύσει και σχολιάσει το µικρό δοκίµιό µας “Περί χρόνου και Φθοράς” (Χ.ν., 26-1-2026).Τον ευχαριστούµε!
