Μη βιαστείτε να στοιχηµατίστε. Θα εκπλαγείτε από την απάντηση που προκύπτει από πρόσφατη έρευνα που έγινε στην Ουαλία.
Συνάντησα ένα παλαίµαχο Σουδιανό αγρότη στην εξαιρετική εκδήλωση που έγινε στην Σούδα για την αναβίωση της απόσταξης ανθόνερου.
Ο αειθαλής Γρηγόρης Ατσαλάκης -είναι στη 10η δεκαετία του- δάνεισε το λαµπίκο του για τις ανάγκες της εκδήλωσης. Το µυστικό της µακροζωίας του; Όταν στα νιάτα του διορίστηκε εργατοτεχνίτης στο Ναύσταθµο δεν εγκατέλειψε τα χωράφια του. Συνέχισε να τα περιποιείται µε ένα ασίγαστο πάθος, µέχρι πριν λίγα χρόνια. Και φυσικά όχι µόνο κατανάλωνε την παραγωγή του, αλλά µοίραζε κι ένα µέρος της απλόχερα.
Στο σηµείωµα περιγράφω συνοπτικά αποτελέσµατα δύο ερευνών και µια Χανιώτικη εµπειρία, όλα αφορούν την κηπουρική, και τους κηπουρούς.
Η έρευνα – το αναπάντεχο
Πιθανότατα δε θεωρείτε το ξεβοτάνισµα ως άσκηση. Όµως, οι Ουαλοί ερευνητές που µέτρησαν την πρόσληψη οξυγόνου των κηπουρών διαπίστωσαν ότι το σκάψιµο, το ξεχορτάριασµα και το ξεβοτάνισµα βρίσκονται στην ίδια ζώνη µε το γρήγορο περπάτηµα και το τένις. Επίσης, διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι συνήθως ασχολούνται µε τον κήπο τους 40 λεπτά περισσότερο την εβδοµάδα από µια τυπική προπόνηση. Ο λόγος; Εκεί που ένας κηπουρός σκέφτεται να σταµατήσει, εντοπίζει κάτι που χρειάζεται τη φροντίδα του. Μπορεί να είναι τακτοποίηση, κλάδεµα, ή απλά αποµάκρυνση µερικών χοχλιών.
Τα οφέλη
Έρευνα που δηµοσιεύτηκε στο Scientific Reports διαπίστωσε ότι οι τακτικοί κηπουροί έχουν 43% λιγότερες πιθανότητες να αναφέρουν άγχος ή προβλήµατα υγείας. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι ενώσεις που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστηµα απελευθερώνονται από τα φυτά που καλλιεργούµε. Έτσι αν έχετε κήπο χέρσο προτιµήστε τον από το περπάτηµα. Ο εγκέφαλός των κηπουρών συντονίζει ενεργά τις σύνθετες εργασίες και τις ποικίλες αλλαγές που απαιτούνται σε ένα κήπο κάνοντας την κηπουρική πιο ωφέλιµη άσκηση. Φαίνεται ότι η συνέπεια, δηλαδή η καθηµερινή φροντίδα του κήπου µας, έχει την ίδια βαρύτητα µε την ένταση µιας άσκησης στο γυµναστήριο για την οικοδόµηση της φυσικής µας κατάστασης.
Τέλος, µε την κηπουρική ασκούνται και αναπτύσσονται όλες οι αισθήσεις µας κι αντίστοιχα δεξιότητες όπως παρατηρητικότητα και σύγκριση!
Η διατροφή ‘‘των κηπουρών’’
Είναι φυσικό οι κηπουροί-αγρότες να καταναλώνουν περισσότερες φυτικές τροφές. Κι έτσι έχουν ένα µη αναµενόµενο όφελος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση περισσότερων φυτών γενικά µειώνει τον κίνδυνο Αλτσχάιµερ, αφού οι φυτικές δίαιτες, πλούσιες σε επεξεργασµένα δηµητριακά και πρόσθετα σάκχαρα, αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Η έρευνα έδειξε ότι η µετάβαση σε µια υψηλής ποιότητας φυτική διατροφή, ακόµη και στη µέση ηλικία επηρεάζει σηµαντικά τη µακροπρόθεσµη υγεία του εγκεφάλου µας. Ας δούµε τα ευρήµατα:
Οι συµµετέχοντες που είχαν τις υψηλότερες βαθµολογίες στην υγιεινή φυτική διατροφή είχαν 7% χαµηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση µε εκείνους µε τις χαµηλότερες βαθµολογίες.
Όσοι έτρωγαν τις φυτικές τροφές (επεξεργασµένους υδατάνθρακες και σάκχαρα) είχαν 6% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Τα άτοµα που άλλαξαν τις συνήθειες τους σε διάστηµα µιας δεκαετίας, αν µεν αποµακρύνθηκαν από µια ανθυγιεινή διατροφή µείωσαν τον κίνδυνο άνοιας κατά 11%, αν αντίθετα υιοθέτησαν µια ανθυγιεινή διατροφή, τότε αύξησαν τον κίνδυνο άνοιας κατά 25%.
Στην έρευνα που διήρκησε 11 χρόνια για να διερευνήσει τη σχέση µεταξύ των φυτικών τροφών και της νόσου Αλτσχάιµερ συµµετείχαν 93.000 άτοµα Αφροαµερικανοι, Ιαπωνοαµερικανοι, Λατίνοι, ιθαγενείς Χαβανέζοι και λευκοί.
Το µυστικό των κηπουρών
Άφησα το καλύτερο στο τέλος. Πριν µέρες, επισκέφθηκα το καταπράσινο µποστάνι φίλου στα όρια της πόλης. Τι παρατήρησα;
Την αλλαγή στο πρόσωπο του. Είχε την ηρεµία ατόµου που είναι σε κατάσταση ελεγχόµενης χαλάρωσης – µια δική του νιρβάνα. Σαν να φύγανε ρυτίδες και έννοιες µε µιας. ∆εν πόναγε, κι ας σήκωνε βάρη.
Κι όταν κάθισε κάτω από ένα δένδρο για ένα τσιγάρο, ήταν ένα διάλειµµα απόλυτης ηρεµίας.
Κατάλαβα πως η σύνδεση του µε τη φύση ήταν µαγική, µια κατάσταση που παρατηρείται σε ψυχεδελικές καταστάσεις, χωρίς να εµπλέκονται φάρµακα. Είναι σαν καλλιεργεί-αναπτύσσει νέους νευρώνες µαζί µε τα φυτά του!
Συµπερασµατικά
Το σκάψιµο, το ξεχορτάριασµα και το ξεβοτάνισµα είναι ισοδύναµα µε το γρήγορο περπάτηµα και το τένις.
Η κατανάλωση περισσότερων φυτών µειώνει τον κίνδυνο Αλτσχάιµερ.
Οι φυτικές δίαιτες, πλούσιες σε επεξεργασµένα δηµητριακά και πρόσθετα σάκχαρα, αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας.
Οι διατροφικές βελτιώσεις που έγιναν στη µέση ηλικία – 59 έτη- και µετά, εξακολουθούν να προσφέρουν σηµαντικά προστατευτικά οφέλη για τον εγκέφαλο µας.
Οι διατροφολόγοι σας ενηµερώνουν ποια φυτά να επιλέγετε για την διατροφή σας.
Οι κηπουροί της 3ης –4ης ηλικίας µοιράζονται το µυστικό του φίλου Γρηγόρη του Σουδιανού κηπουρού-αγρότη που παρακολούθησε την εκδήλωση του ανθόνερου ευθυτενής και χαµογελαστός.
*Ο Κυρ. Βασιλομανωλάκης είναι Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία ‘Τα Καλοζώιτά µας χρόνια’, ‘Μαθαίνω εύκολα΄ ‘Θυµάµαι εύκολα’ ‘Μελετώ αποτελεσµατικά’ διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ και το Μουσείο Τυπογραφίας
