Ο φόνος του Αντώνη Μελιδόνη από τον Ρούσσο Βουρδουµπά
Αρχές του 1822, περίπου 2000 Έλληνες βρίσκονται οχυρωµένοι στα χωριά του Ρεθύµνου Μέρωνας, Νευσαµάρι, Μοναστηράκι και οι Τούρκοι απέναντι προς Φουρφουρά, Βυζάρι. Γίνεται µάχη µε 300 Τούρκους νεκρούς και οι Έλληνες είχαν 50 νεκρούς και 23 τραυµατίες.
Ο Τουρκικός στρατός και οι Κρήτες Μουσουλµάνοι είχαν τα εφόδια και τις τροφές τους στο τζαµί του Βαθιακού, όπου τα φύλαγαν 18 στρατιώτες και άλλοι ανεπαύοντο στα σπίτια του χωριού.
Ο Μελιδόνης (Αντώνιος ∆άνδολος-Ενετική ρίζα, από το χωριό Μελιδόνι Ρεθύµνης) νύχτα και χωρίς να ενηµερώσει το επαναστατικό στρατόπεδο και τον αρχηγό Ρ. Βουρδουµπά, µε 80 άνδρες κάνει επιδροµή, σφάζει τους 18 και άλλους, παίρνουν ό,τι µπορούσαν, καταστρέφουν τα υπόλοιπα και γυρίζουν στο στρατόπεδο όπου πανηγύριζαν.
Οι Βουρδουµπάς, Πρωτοπαπαδάκης και Μαυροθαλασσίτης διέµεναν σε οικία στο Μοναστηράκι όπου παρευρέθη και ο εκ Λάµπης Σακκόραφος.
Φώναξαν τον Μελιδόνη για να δώσει εξηγήσεις, το δια τι ενέργησε αυτοβούλως και εξέθεσε τους στρατιώτες σε κίνδυνο κ.λπ.
Τότε ο Μελιδόνης µε περιφρονητικό τρόπο και καυχώµενος επιδεικτικά απάντησε ότι αναφορά θα δίνει απευθείας µόνο στον Αφεντούλιεφ, ο οποίος όµως φρόντιζε να δηµιουργεί προβλήµατα και αντιζηλίες µεταξύ των οπλαρχηγών, µε τη διανοµή αξιωµάτων.
Τότε ο Βουρδουµπάς του απάντησε ότι υπάρχει ιεραρχία και ότι έχει ξαναπράξει τα ίδια στη υπόθεση του Μουζούρ Αγά – κεφάλι Γλιµίδ Αλή στο Ρέθυµνο, κλπ.
Η συζήτηση εκτραχύνθηκε και αντάλλαξαν φράσεις απρεπείς και ερεθιστικές διότι ήταν και οι δύο οξύθυµοι και ευέξαπτου χαρακτήρα. Όπως: «εσείς οι Σφακιανοί έχετε ψηλά τη µύτη κι εγώ θα σας τη χαµηλώσω…» κ.λπ.
Ο Μελιδόνης αγανακτισµένος έφυγε.
Ο Πρωτοπαπαδάκης έστειλε το Σακκόραφο να τον φέρει πίσω διά να τους συµφιλιώσει.
Μόλις όµως ο Μελιδόνης µπήκε στην οικία άρχισαν τα ίδια ενώ ο Μαυροθαλασσίτης προσπαθούσε να τους ενώσει τα χέρια να συµφιλιωθούν.
Τότε ο Μελιδόνης τράβηξε βίαια το χέρι του, έπιασε απειλητικά τη λαβή του µαχαιριού του και οπισθοχωρούσε λέγοντας:
«Με τέτοιον άτιµον και φθονερόν εγώ φιλίες δεν θέλω».
Το µοιραίο επήλθε…
Ο Μελιδόνης επιάσε µε τις δύο παλάµες εµπρός και πίσω το διαµπερές τραύµα, κατόπιν έπιασε µε τα δυό του χέρια τον τοίχο διά να στηριχθεί αλλά εσωριάσθει χάµω.
Στον τοίχο εφαίνοντο επί πολύ χρόνο τα αιµατωµένα ίχνη των χεριών του.
Ο Μελιδόνης ήταν Φιλικός, φλογερός πατριώτης, ανδρείος και µε στρατηγική ικανότητα, από την άλλη πλευρά ήταν υπερβολικά φιλόδοξος, επιδεικτικός, οξύθυµος και βρωµόστοµος, ή όπως το λένε οι ιστορικοί είχε «περισσήν ακράτειαν γλώσσης».
Ο δε Ρ. Βουρδουµπάς τότε ήτο ο ισχυρότερος άνδρας της Κρήτης, όχι µόνο σε κύρος, ανδρεία, δύναµη και επιρροή αλλά και εις τη νοηµοσύνη.
Ο ιστορικός επί λέξη γράφει :
«ΗΤΑΝ ΣΦΑΚΙΑΝΟΣ ΠΟΥ ∆ΕΝ ΕΧΩΡΑΤΕΥΕ, ΚΑΙ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΛΕΠΤΟΣ, ΕΠΙΤΗ∆ΕΙΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΟΣ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΙΡΓΑΖΕΤΟ ΜΑΖΙ ΤΟΥ Ή ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΑΖΕ».
Αποτέλεσµα ήταν η διάλυση του Ελληνικού στρατοπέδου και όταν το έµαθε από απέναντι ο Τουρκικός στρατός πυροβόλησαν τρείς φορές έξαλλοι από χαρά και αλαλάζοντας διά το θάνατο του Μελιδόνη.
Οι Τούρκοι µετά την αποχώρηση του Ελληνικού στρατού, πήγαν στο Μοναστηράκι και όπως συνήθιζαν, ξέθαψαν τον νεκρό, καθύβρισαν και ασέβησαν πάνω στο πτώµα.
Κάποιος προφανώς συγγενής του Μελιδόνη είχε συνθέσει σχετικό δηµοτικό άσµα:
«…Εκειδά που κουβέδιαζε κι ήταν αντρειωµένος,
αιφνίδια τον σφάξανε, άδικα τον καηµένο…
Ω, καπετάν Αντώνη µου, απού ‘σουν σα τη βιόλα,
γιάντα δεν τον εσκότωσες το Ρούσσο µε µπιστόλα…
Ω, καπετάν Αντώνη µου, όµορφο παλικάρι,
ανάθεµα στσοι Σφακιανούς όπου κρατεί κλωνάρι».
——————————–
Προς Θεού µη σκεφτεί κανείς να κρίνει τους ανθρώπους εκείνης της εποχής µε σηµερινά κριτήρια, όπως γράφω και στο βιβλίο µου ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ-ΦΟΝΙΚΑ ΒΕΝΤΕΤΕΣ, θα ήταν τεράστιο σφάλµα.
∆ιακόσα χρόνια πριν οι άνθρωποι σκέφτονταν διαφορετικά και ήταν πολύ σκληροί, καθ’ όσον ζούσαν σε ένα πολύ δύσκολο και άγριο περιβάλλον µε εντελώς διαφορετικές συνθήκες από τις σηµερινές, µε άλλη νοοτροπία, παιδεία ανύπαρχτη και κάτω από µια βάρβαρη τυραννία.
Ο Ρ. Βουρδουµπάς στη συνέχεια ψύχραιµα σκεπτόµενος το µετάνιωσε και πήγε δύο φορές στους Άγιους Τόπους, απ’ όπου προέρχεται και το «χατζής».
Σήµερα στην Σπλάτζια Χανίων οι οδοί Βουρδουµπά και Μελιδόνη ευρίσκονται πολύ κοντά…
Σηµ.: Από το βιβλίο µου «ΚΡΗΤΕΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ- ΙΧΝΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ»
