Η λειτουργία των… χωριών των µέσων κοινωνικής δικτύωσης (φαινόµενο νεοφυλετισµού της µετανεωτερικότητας), ως «στεγανών έντασης», είναι ένα από τα κυρίαρχα θέµατα της εποχής µας. Πολλοί ξαφνιάζονται, ίσως όψιµα, µε τη δύναµη που έχουν αποκτήσει τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης, για την ακρίβεια οι οµάδες που αξιοποιούν τον τρόπο λειτουργίας τους, αλλά και το πώς οι -κατά Έκο- «λεγεώνες ηλιθίων» έχουν καταφέρει να µονοπωλούν τη σύγχρονη αγορά. Κρατούν τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης τα ακροατήριά τους παγιδευµένα στον φόβο και στον θυµό ή ενίοτε τους δίνουν µια πρώτης τάξεως ευκαιρία να εκτονώσουν εκεί τα συναισθήµατά τους, αποσυµπιέζοντας την ένταση;
Αυτή τη στιγµή τα social media υποφέρουν από οχλαγωγία, ενώ οι περισσότερες προσπάθειες για να εξηγηθούν τα φαινόµενα γύρω από αυτά (βλ. hate speech/λόγος µίσους, cancel culture/κουλτούρας ακύρωσης, character assassination/δολοφονία χαρακτήρα), γίνονται στη λογική του επίκαιρου θέµατος (trending topic) και όχι της ανάγκης να αντιµετωπιστούν ουσιαστικά. Αρκετοί αναγνώρισαν για πρώτη φορά µε τρόµο τη ριζοσπαστικοποίηση, ως διαδικασία που επιτείνεται από τον τρόπο λειτουργίας των κοινωνικών µέσων, ότι όσα γίνονται on-line έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην πραγµατική ζωή.
Τι µπορεί, όµως, να αλλάξει; Και πώς µπορεί να αλλάξει, ώστε να γεφυρωθεί αυτό το χάσµα µεταξύ της δυνατότητας που έχουν τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης να κινητοποιήσουν τον κόσµο και της αδυναµίας τους, από την άλλη, να εγγυηθούν την διατήρηση ενός δηµόσιου διαλόγου που έχει νόηµα; Εδώ θα πρέπει να κινηθούµε µε κάποιες βασικές παραδοχές. Η πρώτη είναι ότι τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι παρά µια τεχνολογία, η οποία δεν πρέπει να δαιµονοποιείται, αλλά ούτε και αποθεώνεται. Η δεύτερη είναι ότι ο εποικισµός τους από τους τεχνολογικούς κολοσσούς, αναφερόµενους και ως Big-Tech, οι οποίοι λειτουργούν µε εµπορικούς όρους, έχει δηµιουργήσει συνθήκες µιας σύγχρονης εκδοχής του Πανοπτικού, όπου τα προσωπικά δεδοµένα όλων καταγράφονται και αξιοποιούνται.
Ως εκ τούτου, οι Big-Tech έχουν πολλές φορές απασχολήσει για θέµατα µονοπωλιακών πρακτικών, παραβίασης της ελευθερίας του λόγου και άλλα σχετικά ζητήµατα. Το ερώτηµα, ωστόσο είναι, µπορούν να αντιµετωπίζονται ως απλές ιδιωτικές επιχειρήσεις, την ώρα που όσα συµβαίνουν εντός τους παράγουν σηµαντικά αποτελέσµατα για τη λειτουργία της δηµοκρατίας;
