Παρασκευή, 19 Αυγούστου, 2022

Η καντάδα στα Χανιά τον 20ό αιώνα

Η καντάδα, ως μουσικό είδος, έρχεται στη νεότερη Ελλάδα από τα Επτάνησα (επτανησιακή καντάδα, λαϊκή μορφή) τον 19ο αιώνα, ακμάζει στην Αθήνα (αθηναϊκή καντάδα, «τραγούδια του κρασιού», λόγια μορφή εμπνευσμένη από του ποιητές της εποχής, π.χ. Γ. Δροσίνης) στις αρχές του 20ού αιώνα και εξαπλώνεται σε ολόκληρη τη χώρα.

Υπάρχουν δυο βασικά είδη καντάδας, η ερωτική και της παρέας. (βλ. Α. Αλιγιζάκης, Όπερες, Μαντολινάτες & Καντάδες, Βαλς & Συρτός στα παλιά Χανιά για την ιστορία της καντάδας από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα)
Η πρώτη γραπτή ένδειξη για την παρουσία ερωτικής καντάδας στα Χανιά αναφέρεται στον τοπικό Τύπο  (εφημ. Νέα Έρευνα) στις 15/11/1913, όπου ο αρθρογράφος επαινεί την συναυλία της Μαντολινάτας του «Συνδέσμου των Φιλομούσων» με μαέστρο τον Αlfonso Di Maio, ενώ ταυτόχρονα καυτηριάζει τους κανταδόρους του δρόμου: «[…]ήτις (εννοεί η μουσική) άλλοτε περιεφέρετο εις τας οδούς από τον ερωτευμένον αμανετζήν […] αφού τα φάλτσα της δεν υπέκυπτον εις μουσικά ώτα και έτσι εις των στραβών τη χώρα βασίλευαν οι αλλήθωροι».
Η επόμενη περιγραφή ερωτικής καντάδας γίνεται στις 14/9/1914 (εφημ. Νέα Εφημερίς): «Άλλο πάλιν τούτο. Τις ημέρες αυτές οι διάφοροι κανταδόροι το έχουν παρακάμει. Κυριολεκτικώς δεν αφήνουν κανέναν να κοιμηθεί[…]να σου κόβουν τον ύπνον σου και να σου αγριοφωνάζουν επί ώρας ολόκληρους κάτω από το παράθυρον σου[…]».
Δεν είναι διόλου απίθανο το «νυχτερινό μπάνιο» του καλλίφωνου χανιώτη έμπορου Κώστα Λαμπάκη να ήταν το αποτέλεσμα της ερωτικής καντάδας που έκανε στον Τοπανά σε συγγένισσα των αδελφών Κριάρη, όπως αναφέρει ο Μίνως Νικολακάκης. Πιθανές ερμηνείες για την αρνητική στάση των Χανιωτών απέναντι στην καντάδα είναι ίσως η προτίμηση για το ριζίτικο, καθώς και η αυστηρότητα των ηθών της ντόπιας κοινωνίας της εποχής.
Πιο ασφαλής, σύμφωνα με τον Νικολακάκη, ήταν η καντάδα της παρέας που έκαναν οι αδελφοί Χώληδες (ο Γιώργος ήταν βαρύτονος) στην ταβέρνα του Δανιά, πίσω από την Τριμάρτυρη, με τον πρίμο Γιώργο Σκουλάκη, τον μπάσο Ευκλείδη Πρώιμο (ποιητή, συγγραφέα) και τον σεκόντο Αντώνη Σιγιολτζάκη (Δ/ντη Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου).
Στις 10/10/1929 (εφημ. Κήρυξ ) η εμφάνιση ερωτευμένων κανταδόρων στη Χαλέπα καταλήγει στη παρέμβαση της Χωροφυλακής, ενώ το 1934 οι κανταδόροι στο Κουμ Καπί δέχονται αρνητική κριτική (εφημ. Κήρυξ  29/8/1934). Αντίθετα, το 1933 στη Νέα Χώρα οι καντάδες με βιολί, μαντολίνο, και κιθάρα είναι ευπρόσδεκτες, κάποιες, μάλιστα, γίνονται και επί πληρωμή με τη συνδρομή της εβραϊκής μπάντας των «Καμόντι».
Η καντάδα ακμάζει στα Χανιά κατά την μεταπολεμική περίοδο και οφείλεται στο γεγονός ότι η χανιώτικη κοινωνία έρχεται σε επαφή με την καντάδα χάρη στην Μαντολινάτα και Χορωδία του Βενιζέλειου Ωδείου, με μαέστρο τον Μιχάλη Βλαζάκη. Έτσι, τις δεκαετίες 1950 και 1960 γίνονταν πολλές ερωτικές καντάδες από τους μαθητές της Μαντολινάτας (κι όχι μόνο), καθώς και δημόσιες περιπατητικές καντάδες στους δρόμους της πόλης με τη συνοδεία κιθάρων και μαντολίνων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το μουσικό ρεπερτόριο, σε κάθε χρονική περίοδο, περιλάμβανε τραγούδια της μόδας. Αυτές τις δεκαετίες οι κανταδόροι προτιμούσαν Τάκη Σογιούλ, Τόνη Μαρούδα, κ.ά., καθώς και τραγούδια από την επτανησιακή και αθηναϊκή καντάδα. Ο κανταδόρος που διακρίθηκε εκείνη την εποχή ήταν ο Νίκος Γεωργίου (Παντέλος). (βλ. Α. Αλιγιζάκης, Όπερες…ό.π.)
Η δικτατορία διακόπτει τις καντάδες, οι οποίες σβήνουν οριστικά περίπου το 1967. Τη δεκαετία του 1970 η κρητική κοινωνία έχει αλλάξει, καθώς δυτικοποιείται και αστικοποιείται, με αποτέλεσμα  τη σιγή αυτής της ρομαντικής μουσικής έκφρασης συναισθημάτων.


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Εφυγε από τη ζωή ο Γ. Βίγλης

Εφυγε από τη ζωή ένας αγαπητός άνθρωπος που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή στη βραδινή διασκέδαση. Ο θάνατος του Γιώργου Βίγλη προκάλεσε θλίψη σε όλους όσοι...

Mια επένδυση… με ιστορία στο Λαφονήσι

Η είδηση της αγοράς της “Ελαφόνησος Α.Ε.” από μια τοπική ξενοδοχειακή επιχείρηση συζητήθηκε έντονα την περασμένη εβδομάδα. Το μεγαλύτερος μέρος της “Ελαφόνησος Α.Ε.” άνηκε σε...

Γερμανός επισκέπτεται 32 χρόνια την Κίσσαμο

Είναι ο Γερμανός που ερωτεύτηκε την Κίσσαμο και αγαπήθηκε από τους ντόπιους, καθώς την επισκέπτεται συνεχώς εδώ και 32χρόνια· πολλές φορές μάλιστα 2 και...

Κρητικά πανηγύρια

Πολλά είναι τα παραδοσιακά κρητικά πανηγύρια που πραγματοποιούνται αυτές τις μέρες στα Χανιά, τραβώντας το ενδιαφέρον ντόπιων και επισκεπτών των Χανίων στην ενδοχώρα του...

Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Χανίων: Λευκή Νύχτα για τις Πολυεθνικές, μαύρη για τους εργαζόμενους

Το Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων στα Χανιά εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία αντιτίθεται στην επερχόμενη Λευκή Νύχτα του Εμπορικού Συλλόγου, όπου τα καταστήματα στις 30...

Η επίσκεψη του Μάθιου ΜαΚόναχι στην Κρήτη και το άρμεγμα της κατσίκας

Ο χολιγουντιανός σταρ βρέθηκε στην Άρβη μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά του Διακοπές και στην Κρήτη, επέλεξε να κάνει το φετινό καλοκαίρι ο...

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα