Σάββατο, 13 Αυγούστου, 2022

Η επανάσταση του 1897 μέσα από εικόνες της εποχής

Τον Ιανουάριο του 1897 συγκλονίζουν την Κρήτη οι πυρπολήσεις των πόλεων (Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο) και οι φόνοι χριστιανών από μουσουλμάνους. Ιδιαίτερα στα Χανιά, ο μουσουλμανικός όχλος, με τη βοήθεια του τακτικού οθωμανικού στρατού, λεηλάτησε καταστήματα, προέβη σε σφαγές και πυρπόλησε τη χριστιανική συνοικία των Χανίων.

Οι αιματηρές συγκρούσεις χριστιανών και μουσουλμάνων και η πυρπόληση της χριστιανικής συνοικίας των Χανίων οδήγησαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο στην απόφαση να λάβει μέρος στην επανάσταση. Άλλωστε αυτή τη φορά και η ελληνική κυβέρνηση ήταν με το μέρος των επαναστατών, γεγονός που έλαβε υπόψη του ο Βενιζέλος, ο οποίος πλέον εγκατέλειψε τη μετριοπαθή διαχείριση του Κρητικού ζητήματος και σταδιακά έγινε ένας από τους ηγέτες των επαναστατών. Στις 24 Ιανουαρίου του 1897, κι ενώ τα Χανιά είχαν παραδοθεί στις φλόγες, περίπου 100 επαναστάτες συγκεντρώθηκαν στο Ακρωτήρι, αποφασισμένοι να διεκδικήσουν με κάθε μέσο την ένωση. Μεταξύ αυτών και ο Βενιζέλος που, μετά τα πρώτα γεγονότα, ξεχωρίζει και αναδεικνύεται σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων.

Στη συνέχεια, στο Ακρωτήρι προστέθηκαν και άλλοι επαναστάτες, που, με την ενθάρρυνση της ελληνικής κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη, κήρυξαν την ένωση με την Ελλάδα. Τις επόμενες μέρες η κυβέρνηση της Ελλάδας, έστειλε στρατό στην Κρήτη, παρά τη θέληση των Δυνάμεων, οι οποίες έθεσαν τη μεγαλόνησο υπό την προστασία τους.
Στο μεταξύ, οι επαναστάτες είχαν προωθηθεί στις θέσεις Φρούδια και Προφήτης Ηλίας στο Ακρωτήρι, για να βρίσκονται πιο κοντά στα Χανιά. Οι Μεγάλες Δυνάμεις, για να αποτρέψουν τη σύγκρουση, δημιούργησαν ουδέτερη ζώνη μεταξύ Κρητικών και Τούρκων.
Η οθωμανική διοίκηση, όμως, προκάλεσε εντέχνως συμπλοκή με τους επαναστάτες, τους οποίους παρέσυραν υποχωρώντας οι Τούρκοι στην ουδέτερη ζώνη.

Οι ναύαρχοι του αγκυροβολημένου στον κόλπο των Χανίων στόλου των Δυνάμεων απαίτησαν να αποσυρθούν οι επαναστάτες στις προηγούμενες θέσεις τους, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν. Στις 9 Φεβρουαρίου 1897, στις 3:30 μετά το μεσημέρι, ο Ιταλός Κανεβάρο, επικεφαλής των ναυάρχων, διέταξε τον βομβαρδισμό του Επαναστατικού Στρατοπέδου.
Μια οβίδα έσπασε τον ιστό της υψωμένης ελληνικής σημαίας και τότε ο πολεμιστής Σπύρος Καγιαλεδάκης, με αυτοθυσία, εν μέσω πυρών, την ύψωσε ξανά. Το γεγονός του βομβαρδισμού προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση και διεθνείς αντιδράσεις. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις έγιναν διαδηλώσεις και ασκήθηκε οξύτατη κριτική για τη στάση των Δυνάμεων.

Το επεισόδιο της σημαίας εμψύχωσε τον μαχόμενο κρητικό λαό και έγινε ακατάλυτο σύμβολο της κρητικής ελευθερίας. Ο Βενιζέλος συνέταξε έντονη διαμαρτυρία προς τους ναυάρχους, που την υπέγραψαν όλοι οι οπλαρχηγοί, διακηρύσσοντας την αποφασιστικότητα των επαναστατών να συνεχίσουν τον αγώνα τους.

Τον Απρίλιο του 1897 ξέσπασε ελληνοτουρκικός πόλεμος, εξαιτίας του Κρητικού ζητήματος, την πορεία του οποίου επηρέασε, όπως ήταν φυσικό, η ήττα της Ελλάδας. Οι επαναστάτες ήταν πλέον εκ των πραγμάτων υποχρεωμένοι να αποδεχθούν την αυτονομία που προσέφεραν οι Μεγάλες Δυνάμεις.

Τα γεγονότα επισπεύσθηκαν έπειτα από τις σφαγές στις οποίες προέβησαν οι Τούρκοι στο Ηράκλειο, τον Αύγουστο του 1898. Οι Μεγάλες Δυνάμεις παρενέβησαν δυναμικά και υποχρέωσαν την Τουρκία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κρήτη, ενώ παράλληλα παραχώρησαν αυτονομία.

Η εξέγερση του 1897 ανέδειξε τις ηγετικές και διπλωματικές αρετές του Βενιζέλου. Το 1898, σε ηλικία 34 ετών, είχε περιβληθεί μια αρχηγική αίγλη και ήταν απ’ τα κεντρικά πρόσωπα της Κρητικής πολιτικής σκηνής. Κατά τη διάρκεια της Κρητικής Πολιτείας, ο Βενιζέλος συνέβαλε από το ξεκίνημά της στη διαμόρφωση των θεσμών και του Συντάγματός της, ως Σύμβουλος (Υπουργός) επί της Δικαιοσύνης.

Τα τεκμήρια (εικαστικό υλικό και Τύπος της εποχής) προέρχονται από το αρχείο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος».


Ακολουθήστε τα Χανιώτικα Νέα στο Google News στο Facebook και στο Twitter.

Δημοφιλή άρθρα

Ουρές ταλαιπωρίας σε δρόμους του Καστελίου

Ουρές ταλαιπωρίας στο Καστέλι Κισσάμου, καθώς η "εκρηξη" επισκεψιμότητας τους καλοκαιρινούς μήνες και ιδιαίτερα τον Αύγουστο επιδεινώνει το πρόβλημα που παρατηρείται διαχρονικά. Ντόπιοι κι...

Υπερφυσικά… φαινόμενα στα Χανιά

Μέρες της Παναγιάς και πολλοί είναι αυτοί που προσδοκούν θαύματα που θα κάνουν τη ζωή μας καλύτερη. Κατά πως φαίνεται, σε θαύμα ή μάλλον σε...

Τουρίστες… βούτηξαν στα νερά του ενετικού λιμανιού των Χανίων (φωτ.)

Τις βουτιές τους στο ενετικό λιμάνι των Χανίων αποφάσισε να απολαύσει μια παρέα τουριστών το βράδυ της Τετάρτης! Όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες μια παρέα...

Στο νοσοκομείο μετά από επίθεση σκύλων στη Γαύδο

Στο νοσοκομείο Χανίων μεταφέρθηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής, μία γυναίκα η οποία δέχθηκε επίθεση από δύο Ροτβάιλερ, στη Γαύδο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η 39χρονη γυναίκα...

Χανια: Ριζίτικα στο Ενετικό Λιμάνι

  Με ριζίτικα αντήχησε το Ενετικό Λιμάνι το βράδυ της Τρίτης στα πλαίσια της “Παραδοσιακής στράτας”. Μέλη της “Ομοσπονδίας Συλλόγων και Φορέων Ριζίτικου Τραγουδιού” ξεκίνησαν από...

Τα Χανιά δεν «έβγαλαν» Σουμπερίτες

Ιστορικό ντοκιμαντέρ που έχει προβληθεί κατ’ επανάληψη από την Cosmote tv και αναφέρεται στη ζωή και δράση ενός από τους ευάριθμους και ηρωικούς καπεταναίους...

3 Comments

  1. Τα ονόματα των ορθίων της επάνω σειράς, στην φωτογραφία του πρώτου εκτελεστικού, μετά την επανάσταση του 1897, είναι με λάθος σειρά. Πρώτος εκ αριστερών προς τα δεξια (πάνω από τον Ελευθέριο Βενιζέλο) είναι ο Εφέτης και κηρύξας την Επανάσταση Εμμανουήλ Γ. Ζαχαράκης, Παππούς του γνωστού Αρχιτέκτονος Εμμανουήλ Κ. Ζαχαράκη, ακολουθούντες οι Αντώνιος Χατζηδάκης και Γεώργιος Μυλωνογιάννης.

Αφήστε ένα σχόλιο

Please enter your comment!
Please enter your name here

Εντός εκτός και επί τα αυτά

Μικρές αγγελίες

aggelies

Βήμα στον αναγνώστη

Στείλτε μας φωτό και video ή κάντε μία καταγγελία

Συμπληρώστε τη φόρμα

Ειδήσεις

Σχόλια

Συνεργασίες

Διαδρομές

Podcasts

Επιστολές

Χρήσιμα