∆ύσκολη η απάντηση. Για κάποιους είναι µόδα, για άλλους εσωτερική ανάγκη ή αγώνας για επιβίωση.
Γεγονός είναι ότι ενεργή ενασχόληση µας µε µια δηµιουργική τέχνη-ασχολία, µας βοηθάει σε µακροζωία-καλοζωία. Κάθε δηµιουργική ενασχόληση µας ηρεµεί, και αποτρέπει την άνοια και την κατάθλιψη. ∆εν είναι τυχαίο που ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO) υποστηρίζει σχετικές έρευνες από το 2019.
Στο σηµείωµα παραθέτω στοιχεία που ενισχύουν την άποψη ότι η δηµιουργικότητα είναι ο τρόπος πολλών να ξεφύγουν από το φθαρτό της ρουτίνας.
Οι έρευνες
Ερευνητές (University College London), µελετήσαν τις επιπτώσεις των Καλών Τεχνών στην υγεία. Ρώτησαν 12.000 άτοµα σχετικά µε την ενασχόληση τους µε τις Καλές Τέχνες, δηλαδή πόσο συχνά έπαιζαν µουσικά όργανα, επισκέπτονταν µουσεία, χόρευαν, διάβαζαν ποίηση, έπαιζαν σε θεατρική παράσταση ή ζωγράφιζαν. Ανακάλυψαν ότι όσοι ασχολούνταν µε πολιτιστικές δραστηριότητες ανέπτυσσαν κατάθλιψη– τα επόµενα 10 χρόνια- σε µικρότερο ποσοστό από εκείνους που δεν το έκαναν…
Ερευνητές (Πανεπιστήµιο Bergen, 2019) ανακάλυψαν ότι η µουσική επηρεάζει τις σκέψεις µας.
Οι συµµετέχοντες άκουγαν ηρωική ή θλιβερή µουσική. Τα αποτελέσµατα ήταν εντυπωσιακά: η εµψυχωτική µουσική πυροδότησε ενεργητικές, εποικοδοµητικές σκέψεις, ενώ η θλιβερή µουσική προκάλεσε πιο ήρεµες αντιδράσεις.
Τα οφέλη
Η ενασχόληση µας µε τις Καλές Τέχνες είναι ωφέλιµες για την σωµατική και ψυχική µας υγεία. Επίσης, αποτρέπει την κατάθλιψη, µας βοηθάει να ζούµε περισσότερο, µπορεί να µειώσει την αρτηριακή πίεση, να µειώσει τις κρίσεις πανικού.
Τέλος, µπορεί αναζωογονήσει σε ένα βαθµό δραστηριότητες στα άτοµα που οδεύουν προς την άνοια.
Γενικά, τα επιβλαβή επίπεδα κορτιζόλης που προκαλούνται από το στρες µειώνονται, ενώ το επίπεδο ντοπαµίνης αυξάνεται, βελτιώνοντας τη µνήµη µας. Αυτό έγινε µε 50 εθελοντές που εξέτασαν πίνακες των Βαν Γκογκ και Γκωγκέν. Οι ευεργετικές σωµατικές αντιδράσεις των εθελοντών ήταν αισθητά µεγαλύτερες όταν εξέτασαν τα πρωτότυπα έργα από ό,τι όταν εξέτασαν αντίγραφα σε περιβάλλον εκτός γκαλερί.
∆ηµιουργικότητα στην πράξη
Τι κάνουµε για να εµπλακούµε µε τις Καλές Τέχνες; Κατ’ αρχήν αποµακρύνουµε το κινητό µας τηλέφωνο. Ακυρώνουµε κάθε άλλη πηγή παρεµβολών. Ο λόγος; ∆εν είµαστε όλοι εκπαιδευµένοι να εστιάζουµε την προσοχή µας, ούτε για 20 λεπτά.
Ακούµε µουσικά κοµµάτια σωστά. Το ERT-ECHO έχει µεγάλη επιλογή, για παράδειγµα τώρα ακούω τζαζ.
Συµµετέχουµε σε θεατρική παράσταση. Ευτυχώς, έχουµε ευκαιρίες στα Χανιά.
Σχεδιάζουµε ή ζωγραφίζουµε τοπία της περιοχής µας.
Στεκόµαστε µπροστά από µια εικόνα, αφίσα, ζωγραφικό πίνακα για την δούµε σωστά.
Κάνουµε µαθήµατα πηλού στον Βερέκυνθο, όπως φίλος νέος συνταξιούχος.
Θεωρείται ότι δεν γινόµαστε πιο δηµιουργικοί απλά βλέποντας σχετικά ντοκιµαντέρ ή παρακολουθώντας διαλέξεις, αν και είναι ένα σηµείο που απαιτεί περισσότερη έρευνα.
∆ηµιουργικότητα σε δύσκολους καιρούς
Η ζωή σε αβέβαιους καιρούς δεν σηµαίνει έλευση δεινών. Απλά αγνοούµε τι θα ακολουθήσει…
Αν χρησιµοποιήσουµε ιστορικό πρίσµα, θα διαπιστώσουµε ότι πολλά σηµεία θετικής προόδου εµφανίστηκαν σε δύσκολους καιρούς.
Ο λόγος; Όταν γνώριµα άγκιστρα στο περιβάλλον µας φαίνονται ασταθή, παλιές ιδέες απορρίπτονται και νέες επικρατούν. Παραδείγµατα…
Το µέτρο της ψήφου των γυναικών υιοθετήθηκε σε δύσκολες περιόδους.
Η ανερχόµενη στάθµη της θάλασσας αναγκάζει νησιώτες του Ειρηνικού να εγκαταλείπουν τα νησιά τους. Όµως, επίµονοι δηµιουργικοί νησιώτες µένουν και πρωτοπορούν σε στρατηγικές προσαρµογής. Συνδυάζουν παραδοσιακές πρακτικές µε καινοτοµίες που υποστηρίζονται από επιστηµονικά δεδοµένα. Συγκεκριµένα, για την αποκατάσταση των µαγκρόβιων παράκτιων δασών, και για νέες µεθόδους γεωργίας κατάλληλες για µεταβαλλόµενο έδαφος και ασταθή καιρό.
Η λειψυδρία αναγκάζει τους Ισραηλινούς να εφευρίσκουν συνεχώς µεθόδους πως να εντοπίζουν ασήµαντες διαρροές πόσιµου νερού και νερών αποχέτευσης. Πριν χρόνια, ενηµέρωσαν και τη δική µας ∆.Ε.Υ.Α.Χ.
Στη χώρα µας κατατέθηκαν 1100 αιτήσεις ευρεσιτεχνίας το 2025. Αριθµός ρεκόρ.
Εκατοντάδες εκπαιδευτικοί παρουσιάζουν προγράµµατα που προάγουν την δηµιουργικότητα στα Συνέδρια του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστηµών στο Ηράκλειο.
Συµπερασµατικά
Η δηµιουργικότητα αναδύεται όταν γνώριµα άγκιστρα γίνονται ανεπαρκή. Τότε, παλιές ιδέες απορρίπτονται και νέες επικρατούν.
Η ενασχόληση µας µε τις Καλές Τέχνες είναι ωφέλιµες για την σωµατική και ψυχική µας υγεία.
Η δηµιουργικότητα είναι ο τρόπος να ξεφύγουµε από το φθαρτό της ρουτίνας. Ευτυχώς οι ευκαιρίες σε πολλά πεδία είναι άφθονες.
Εµπλεκόµαστε σε ότι έκφανση της δηµιουργικότητας µας ελκύει µε πάθος, επιµονή, χωρίς όρια και περιθώρια.
*Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία του «Μαθαίνω εύκολα», «Θυµάµαι εύκολα», «Μελετώ αποτελεσµατικά», και «Τα καλοζώιτά µας χρόνια» ,διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ.
