Την Κυριακή 15 Μαρτίου στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» στις 8 μ.μ. θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στα Χανιά η καντάτα για χορωδία, ορχήστρα, σολίστες και αφηγητή, «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο». Η µουσική σύνθεση ανήκει στον Γιάννη Μεντζελόπουλο, ενώ οι στίχοι είναι των ποιητών Κωστή Παλαµά, Γεωργίου Στρατήγη, Ιωάννη Κωνσταντινίδη και Μιλτιάδη Μαλακάκη. Ένα έργο εµπνευσµένο από τον µεγάλο Κρητικό πολιτικό και αφιερωµένο σε εκείνον που ταξιδεύει το κοινό µουσικοποιητικά στην πολιτική του διαδροµή αλλά και την εποχή του.
Λίγο πριν την παρουσίαση του έργου, οι «∆ιαδροµές» συνοµίλησαν µε τον συνθέτη, µαέστρο και µουσικοπαιδαγωγό Γιάννη Μεντζελόπουλο για το πως γεννήθηκε η «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο», τη δύναµη της ποιητικής πένας, αλλά και την ανάγκη να αξιοποιηθεί περισσότερο το καλλιτεχνικό δυναµικό της Κρήτης.
Τι είναι αυτό που θα ακούσει ο κόσµος που θα βρεθεί την Κυριακή στο Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» για την «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο»;
Είναι µία συρραφή, θα µπορούσαµε να πούµε, ποιηµάτων, που γράφτηκαν από σπουδαίους ποιητές για τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Είναι ποιήµατα των Κωστή Παλαµά, Γιώργου Στρατήγη, Ιωάννη Κωνσταντινίδη και Μιλτιάδη Μαλακάση. Τα ποιήµατά τους έχουν µπει σε µια χρονολογική σειρά, έχουν «ντυθεί» µε µουσική και συνιστούν το έργο «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο». Το έργο αποδίδουν τρεις σολίστες, δύο σοπράνο κι ένας βαρύτονος. Υπάρχει αφηγητής και χορωδία από περίπου πενήντα άτοµα καθώς και εικοσαµελής ορχήστρα. Ειδικότερα η χορωδία είναι µία σύµπραξη από µέλη της Χορωδίας Χανίων και της Χορωδίας Chorus ’87, του Συνδέσµου ∆ιάδοσης Καλών Τεχνών Ρεθύµνου. Επίσης, η ορχήστρα είναι νεοσύστατη και ελπίζουµε να έχει µέλλον. Απαρτίζεται από καθηγητές µουσικής από όλη την Κρήτη. Όλοι µουσικοί, τραγουδιστές, χορωδοί, είναι όλοι από την Κρήτη.
Πώς γεννήθηκε αλήθεια η «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο»;
Στο πρώτο µέρος του προγράµµατος της συναυλίας θα αποδοθεί ο «Κρητικός χορός» του Νίκου Σκαλκώτα, που θα είναι ορχηστρικό µέρος. Στο δεύτερο µέρος θα ακουστεί η «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο» και το τελευταίο µέρος περιλαµβάνει το εµβατήριο («Ύµνο») του Μανώλη Καλοµοίρη. Το συγκεκριµένο εµβατήριο το τραγουδούσε η χορωδία σε κάθε επέτειο για τον Βενιζέλο. Έτσι όταν έπεσαν στα χέρια µου αυτά τα ποιήµατα σκέφτηκα να γράψω την «Ωδή για τον Ελευθέριο Βενιζέλο». ∆ηλαδή ένα πιο µεγάλο έργο που να περιλαµβάνει και τις διάφορες φάσεις της ιστορίας αυτού του µεγάλου ανδρός. Έτσι προέκυψε.
Εξακολουθεί ο Βενιζέλος να εµπνέει σηµερινούς δηµιουργούς; Γιατί πολιτικούς ακούµε συχνά να αναφέρονται στο Βενιζέλο, άλλο αν ακολουθούν την πορεία του, τα βήµατα ή τα διδάγµατα του. Αλλά έναν καλλιτέχνη;
Πιστεύω πως ναι. Και µου δίνεται η ευκαιρία από το βήµα σας να πω κι ένα πολύ µεγάλο ευχαριστώ από καρδιάς προς τον αείµνηστο πλέον Νίκο Παπαδάκη, (γενικό διευθυντή του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»), που πρώτος αυτός αγκάλιασε αυτό το έργο και ενήργησε πριν από χρόνια ώστε να παιχτεί εκτός Κρήτης, όπως και προς τον άξιο συνεχιστή του κ. Γιώργο Κουκουράκη.
Με αφορµή τη σηµερινή µας κουβέντα θέλω επίσης να πω ότι θα πρέπει να γίνονται από τους φορείς, ∆ήµους, Περιφέρεια κ.λπ. τέτοιες αναθέσεις και για διάφορα άλλα γεγονότα. Για µένα είναι πολύ τιµητικό που αυτό το έργο παίχτηκε, ηχογραφήθηκε και τώρα είναι στις προθήκες του Ιδρύµατος «Ελευθέριος Βενιζέλος». Κάτι ανάλογο θα µπορούσε να γίνει για την ποίηση, το θέατρο κ.λπ.
Πράγµατι η «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο» πρωτοπαρουσιάστηκε το 2007 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και το 2017 παίχτηκε ξανά στο Μέτσοβο σε µια επετειακή εκδήλωση για τα 105 χρόνια από την απελευθέρωσή του.
Ναι. Στην Αθήνα που έγινε η συναυλία ήταν για την εκστρατεία για την αναστήλωση της οικίας του Ελευθέρου Βενιζέλου (που σήµερα λειτουργεί ως Οικία – Μουσείο). Στο Μέτσοβο µας καλέσανε από τον ∆ήµο Μετσόβου και είχε συµπράξει η Ορχήστρα των Ιωαννιτών.
Είχε ενδιαφέρον το στοιχείο που αναφέρατε νωρίτερα, ότι όλοι οι συντελεστές της µουσικής παράστασης που θα παρουσιαστεί είναι από την Κρήτη. Η Κρήτη διαθέτει µια αρκετά µεγάλη δεξαµενή ποιοτικού καλλιτεχνικού δυναµικού και στη µουσική. Έτσι δεν είναι;
Ναι, έτσι είναι. Και µε την ευκαιρία της κουβέντας µας να πω ότι αυτή τη νεοσύστατη Ορχήστρα Aeolian, καλό θα είναι οι διάφοροι φορείς, όχι µόνο των Χανίων αλλά και των άλλων νοµών, να τη λάβουν υπόψη τους. Είναι µια εικοσαµελής ορχήστρα, που µπορεί να µεγαλώσει, από καθηγητές που δουλεύουν στην Κρήτη, στα Χανιά, στο Ρέθυµνο και στο Ηράκλειο. Γιατί να γίνεται µετάκληση µιας ορχήστρας από την Αθήνα και για µην χρησιµοποιηθεί αυτό το ντόπιο δυναµικό; Όχι ότι είναι κακό να έρχεται µια ορχήστρα, αλλά ας σκύψουµε και στους καθηγητές που υπάρχουν εδώ.
∆ίνετε αυτό το στίγµα της συνεργασίας και της αξιοποίησης του ντόπιου δυναµικού και µέσα από τη συνεργασία µε τους Ρεθυµνιώτες χορωδούς. Κι αυτή η σύµπραξη έχει ενδιαφέρον.
Ναι, η µισή χορωδία, ας το πούµε έτσι, είναι από τα Χανιά και οι άλλοι µισοί από το Ρέθυµνο. Γι’ αυτό και τη ∆ευτέρα (16 Μαρτίου) θα παρουσιαστεί το έργο στο Ωδείο Ρεθύµνης, στην αίθουσα «Παντελής Πρεβελάκης».
Εσάς, τι σας συγκινεί περισσότερο στην προσωπικότητα του Βενιζέλου;
Η ευρύτητα του πνεύµατος του και η διορατικότητά του. Πράγµατα που είπε έγιναν µετά από χρόνια.
Έχει ενδιαφέρον ότι ανατρέχετε στην ποίηση για να συµπληρωθεί το έργο από τη µεριά του λόγου. Ποίηση σηµαντικών ποιητών, µιας παλαιότερης γενιάς, οι οποίοι, όµως, ήταν πιο κοντά στο περιβάλλον και την εποχή του Βενιζέλου, αλλά και στα γεγονότα που σηµάδεψαν εκείνη την εποχή. Σε αυτούς τους ποιητές υπάρχει αυτό το οραµατικό στοιχείο, η πίστη σε κάτι καλύτερο, σε µια ελπίδα. Σήµερα νοµίζω η εποχή µας διαφέρει πολύ.
Ναι, ας ανατρέξουµε σε αυτούς, στους µεγάλους διανοητές και να προβληµατιστούµε και να κάνουµε και το δικό µας παρόν καλύτερο αλλά και για τους νεότερους που θα έρθουν.
Από τους ποιητές που έχετε συµπεριλάβει στο έργο ποιον ξεχωρίζετε;
Όλοι είναι σηµαντικοί, αλλά µάλλον θα ξεχωρίσω τον Κωνσταντίνο Παλαµά που µε συγκινεί περισσότερο, χωρίς να υστερούν οι υπόλοιποι. Είναι τόσο µεστός ο λόγος του, τόσο µεγάλη η καλλιτεχνική του ποιητική υπόσταση.
Πιστεύετε ότι ο λόγος του Παλαµά µπορεί να µιλήσει σε ένα σηµερινό νέο; Σας ρωτάω επειδή έχετε και την ιδιότητα του µουσικοδιδάσκαλου.
Πιστεύω ναι, ειδικά το ποίηµα που λέει για την Κρήτη, αν το διαβάσει οποιοσδήποτε κρητικός νιώθει µια συγκίνηση. Πως κατορθώνει να ενώνει το παρελθόν µε το παρόν και να δίνει µια προοπτική για το µέλλον, πόσο εύστοχα µιλάει για την Κρήτη! Πρόκειται για µια µεγάλη ποιητική πένα.
* Ολόκληρη η συνέντευξη στο podcast των «Χανιώτικων Νέων» «∆ιαδροµές στην τέχνη».
Η συναυλία
Το µουσικό έργο «Ωδή στον Ελευθέριο Βενιζέλο» του Γιάννη Μεντζελόπουλου παρουσιάζεται την Κυριακή 15 Μαρτίου, στις 20:00 µ.µ., στο Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» στα Χανιά.
Η συναυλία διοργανώνεται από το Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», στο πλαίσιο των δράσεών του για την επέτειο των 90 ετών από τον θάνατο του µεγάλου πολιτικού.
Το έργο, σε ποίηση Κωστή Παλαµά, Γεωργίου Στρατήγη, Ιωάννη Κωνσταντινίδη και Μιλτιάδη Μαλακάση, αναδεικνύει την αποφασιστική συµβολή του Βενιζέλου στη διαµόρφωση του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2007 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και το 2017 στο Μέτσοβο σε εκδήλωση για την επέτειο των 105 ετών από την απελευθέρωσή του. Αξίζει να σηµειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που θα παρουσιαστεί ολοκληρωµένο στα Χανιά.
Συµπράττουν η Ορχήστρα Aeolian, η Χορωδία Χανίων, η Chorus ’87 (Σύνδεσµος ∆ιάδοσης Καλών Τεχνών Ρεθύµνου) και οι σολίστ Νίκη Χαζιράκη (σοπράνο), ∆έσποινα ∆ρακάκη (σοπράνο) και Γιάννης Κόλλιας (βαρύτονος) υπό τη διεύθυνση του Γιάννη Μεντζελόπουλου. Αφηγητής είναι ο Λεωνίδας Μανωλικάκης.
Θα προηγηθεί οµιλία από τον Κωνσταντίνο Φουρναράκη, προϊστάµενο του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, µε θέµα «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στη Λογοτεχνία και τη Μουσική».
Η εκδήλωση πραγµατοποιείται µε την υποστήριξη του ∆ήµου Χανίων. Χορηγός: ΑΝΕΚ LINES.
∆ωρεάν δελτία εισόδου διατίθενται από το Εθνικό Ίδρυµα «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» (Πλ. Έλενας Βενιζέλου, Χαλέπα) και το Μεγάλο Αρσενάλι (Πλ. Κατεχάκη) από 9:00 π.µ. έως 15:00 µ.µ.
Τη ∆ευτέρα 16 Μαρτίου, στις 20:00 µ.µ., το έργο θα παρουσιαστεί στο Ωδείο Ρεθύµνου σε συνδιοργάνωση του Ιδρύµατος µε τον ∆ήµο Ρεθύµνου και τον Σύλλογο ∆ιαδόσεως Καλών Τεχνών Ρεθύµνου (είσοδος ελεύθερη).
