Η µνήµη δεν διατηρείται από µόνη της· χτίζεται µέσα από πράξεις, λέξεις και συναντήσεις που ενώνουν τόπους και γενιές. Όταν µαθητές από τη Μακεδονία στρέφουν το βλέµµα τους στην Κρήτη και σε ένα µικρό χωριό των Χανίων που έγινε σύµβολο θυσίας και αξιοπρέπειας, τότε η Ιστορία παύει να είναι απλώς παρελθόν και µετατρέπεται σε ζωντανή εµπειρία.
Η πρωτοβουλία του Γενικού Λυκείου Ορµύλιας να αναµετρηθεί µε τη µνήµη του Κοντοµαρίου συγκροτεί µια ουσιαστική γέφυρα µνήµης, όπου η εκπαίδευση, η βιωµατική γνώση και ο σεβασµός στους νεκρούς συναντιούνται, προετοιµάζοντας τον αναγνώστη για ένα οδοιπορικό ιστορικής συνείδησης, συλλογικής ευθύνης και βαθιάς ανθρώπινης συγκίνησης.
ΤΙΜΗ ΣΤΟ ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ
Ο ιερέας στο Κοντοµαρί ∆ηµήτριος Κατσιαδάκης, µοιράζεται µαζί µας όσα έγιναν τον περασµένο Οκτώβρη.
Γράφει ξεκινώντας µε το σηµείωµα της συντακτικής οµάδας «∆ηµοσιογράφοι εν ∆ράσει» του Γενικού ∆υκείου Ορµύλιας Χαλκιδικής: «Μια γέφυρα µνήµης από τη Μακεδονία στην Κρήτη: οι µαθητές του Γενικού Λυκείου Ορµύλιας τίµησαν τους ήρωες του Κοντοµαρίου, κρατώντας ζωντανό το µήνυµα του ΟΧΙ και της Ελευθερίας».
Και συνεχίζει ο παπά ∆ηµήτρης:
«Με ιδιαίτερη συγκίνηση πραγµατοποιήθηκε τη ∆ευτέρα 27 Οκτωβρίου 2025 στο Γενικό Λύκειο Ορµύλιας Χαλκιδικής το αφιέρωµα «Μετά το ΟΧΙ – Το Κοντοµαρί και οι φλόγες της µνήµης», εµπνευσµένο από τα τραγικά γεγονότα της 2ας Ιουνίου 1941 στο Κοντοµαρί Χανίων.
Μέσα από τις αφηγήσεις και τα λόγια των µαθητών, αναβίωσε η µνήµη της πρώτης µαζικής εκτέλεσης αµάχων στην κατεχόµενη Ευρώπη. Είκοσι τρεις άοπλοι άνδρες του χωριού εκτελέστηκαν από τα γερµανικά στρατεύµατα κατοχής, ως αντίποινα για τη συµµετοχή των Κοντοµαριανών στη Μάχη της Κρήτης. Οι ιστορικές φωτογραφίες του Γερµανού στρατιωτικού φωτογράφου Franz-Peter Weixler αποτύπωσαν τη φρίκη αλλά και τη γενναιότητα ενός λαού που δε λύγισε.
Η ιδέα του αφιερώµατος γεννήθηκε έπειτα από την εκπαιδευτική επίσκεψη των µαθητών – τριων της Γ’ τάξης και των συνοδών καθηγητών τους (Κωνσταντίνου Μεριβάνη, Ιωακείµ Στεργιούδη και Μαρίας Καραµπατάκη) τον ∆εκέµβριο 2024 στην Κρήτη, όπου είχαν τη χαρά να συναντήσουν τον ιερέα του χωριού, πατέρα ∆ηµήτριο Κατσιαδάκη. Ο πατήρ ∆ηµήτριος δώρισε στον διευθυντή του σχολείου, κ. Μεριβάνη, το λεύκωµα «ΜΝΗΜΕΣ – Η ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ – 2/6/1941 – ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ ΚΡΗΤΗΣ», πολύτιµο τεκµήριο για τα γεγονότα εκείνης της ηµέρας.
Το εξώφυλλο του λευκώµατος απέδωσε µε σεµνότητα και δύναµη ο µαθητής της Β’ τάξης, Γεώργιος Θαλασσάς, αποτυπώνοντας σκιτσογραφικά την ιστορική βαρύτητα του γεγονότος.
Η εκδήλωση οργανώθηκε µε µεράκι και σεβασµό στην Ιστορία από τον µαθητή της Α’ τάξης Μάριο Μανουσαρίδη, τις µαθήτριες Ιωάννα Ζησοπούλου και Αναστασία Κυροµίτη (Α’ τάξη), Φυλλένια Γκαρλή και Ιουλίτα Τάσση (Β’ τάξη), καθώς και τις µαθήτριες Αναστασία Ατσαλάκη, Παναγιώτα Κρεώτα, Αργυρώ Κουστούδα, Ευγενία Νικολάου και Μαρία Παλλίδου (Γ’ τάξη) µε την καθοδήγηση της φιλολόγου Μαρίας Καραµπατάκη.
Το µήνυµα που κυριάρχησε στην εκδήλωση ήταν σαφές και διαχρονικό:
«∆εν ξεχνάµε. Όσο θυµόµαστε, αυτοί οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν.
Όσο τιµούµε τη µνήµη τους, η Ελλάδα συνεχίζει να λέει ΟΧΙ — ΟΧΙ στον φασισµό, ΟΧΙ στη λήθη, ΟΧΙ στην υποταγή».
Η εκδήλωση δεν αποτέλεσε απλώς µια αναδροµή στο παρελθόν, αλλά ένα µάθηµα ψυχής και ευθύνης για τη νέα γενιά. Υπενθύµισε πως η Ιστορία δεν είναι µακρινή – είναι καθρέφτης του παρόντος και οδηγός για το µέλλον. Γιατί το ΌΧΙ του 1940 δεν ειπώθηκε µόνον τότε· πρέπει να ακούγεται ξανά και ξανά, κάθε φορά που η ελευθερία και άνθρωπος απειλούνται.
Μαθητική εκδροµή λυκείου
Ορµύλια Χαλκιδικής
∆ίψα για γνώση, µνήµης και τιµής Εκτελεσθέντων Κοντοµαρί
∆εκέµβριος 2024 η εκδροµή των µαθητών – µαθητριών του λυκείου απ’ τα Ορµύλια Χαλκιδικής στην Κρήτη, έκανε την τελευταία στάση στην πόλη µας τα Χανιά. Η γνωριµία µε οικογένεια της περιοχής έδωσε την δυνατότητα της επικοινωνίας – συνάντησης κατά την εδώ ολιγόωρη παρουσία τους.
Καλωσόρισµα λοιπών µαθητών, καθηγητών, µια ζεστή αγκαλιά και ευχές για πρόοδο, προκοπή όλων. Στις λίγες ώρες συνάντησης είχαν την επιθυµία να µάθουν για τον τόπο µας, έτσι είχα την ευκαιρία να µεταφέρω στα παιδιά και τους καθηγητές για την ενορία µας και φυσικά το γεγονός της εκτελέσεως.
∆ώσαµε φωτογραφικό υλικό της ενορίας, των ναών, κειµηλίων και φυσικά ένα µικρό τετράδιο ιστορίας και µνήµης για την εκτέλεση στις 2-6–1941. Με µεγάλη χαρά και συγκίνηση πήραν τα δώρα τα καλορίζικα του τόπου µας µε την υπόσχεση να κρατήσουµε επικοινωνία.
Αποχαιρετώντας τους είπαµε τα κάλαντα των εορτών Χριστουγέννων µε διαφορετικά λόγια.
Κάλαντα
– Καλήν εσπέραν στα παιδιά και στους καθηγητές σας
– Χριστού τη Θεία Γέννηση να πούµε στο σχολειό σας
– Με το καλό να φθάσετε ξανά στο σπιτικό σας
– Την Ευλογία του Θεού πάντοτε στο πλευρό σας
– Να µην ξεχνάµε αδελφοί πάντοτε το Σταυρό µας.
– Από της Κρήτης τα Χανιά πολλές ευχές να λέµε
– Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Άγια Θεοφάνεια
µεσ’ στην καρδιά σας να σκιρτά θεία υπερηφάνεια…
Αρχές Οκτωβρίου 2025 δέχθηκα επικοινωνία από τους καθηγητές του Λυκείου στα Ορµύλια για να δηµιουργήσουν βιωµατική εργασία εµπειρία και λόγω της επερχόµενης Εθνικής επετείου 28ης Οκτωβρίου για να τιµήσουν τους εκτελεσθέντες στο Κοντοµαρί.
Έχω την χαρά να σας παρουσιάσω αυτά που έστειλαν απ’ την σχολική εκδήλωση για την επέτειο του 1940 και όπως έζησαν και µετέδωσαν οι µαθητές µας το ιστορικό γεγονός της εκτελέσεως 2 Ιουνίου 1941.
Μετέφεραν ζωντανά συναισθήµατα, µε σεβασµό στο γνήσιο, αυθεντικό και παραδοσιακό πατροπαράδοτο τρόπο µετάδοσης της µνήµης των δραµατικών γεγονότων.
Θερµά ευχαριστούµε και επαινούµε κάθε προσπάθεια τιµής, µνήµης, διάσωσης».
