Ένας ένας µας εγκαταλείπουν οι τελευταίοι παραδοσιακοί αγγειοπλάστες της Κρήτης. Πρώτος έσυρε τον χορό των αναχωρητών ο Ευάγγελος Τζουγανάκης στην Καρωτή, γιος αγγειοπλάστη κι ο ίδιος, µε τέχνη που είχε αποκορωνιώτικες ρίζες. Τον ακολούθησε µια σπουδαία µορφή στη µελέτη της παραδοσιακής αγγειοπλαστικής, ο Χριστόφορος Σκλαβενίτης, πολιτογραφηµένος Χανιώτης εκείνος. Τη σειρά πήρε κατόπιν ο πολύ γνωστός µας Μαργαριτσανός Μανόλης Συραγόπουλος και τον ακολούθησε ο πλάστης των µεγαλύτερων αγγείων της Κρήτης Νίκος Καυγαλάκης, Μαργαριτσανός κι αυτός. Ήρθε όµως προχτές και η σειρά του Μανόλη Καλλέργη.
Είχε γεννηθεί το έτος 1947 στις Μαργαρίτες, όπου έζησε και δραστηριοποιήθηκε µέχρι σχετικά πρόσφατα. Χωρίς να κατάγεται από οικογένεια αγγειοπλαστών, είχε αρχίσει εννιάχρονος να παρακολουθεί τους µαστόρους του χωριού του. Τελειώνοντας το δηµοτικό σχολείο, την περίοδο 1958-1960 µαθήτευσε δίπλα στον Κωστή Σκαλίδη και στη συνέχεια δίπλα στους Κωστή Πιθαρούλιο, Μανόλη Ντινάκη και Αντώνη Μαστοράκη.
Την πρώτη του καµινιά έψησε σε ηλικία δεκατεσσάρων χρόνων. Το 1967 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία και, επιστρέφοντας, πήρε δεκαοκτάµηνη υποτροφία από τον ΕΟΜΜΕΧ, µαθητεύοντας δίπλα στην µεγάλη Ελληνίδα κεραµίστρια Ελένη Βερναδάκη. Μ’ αυτή την έννοια ο Μανόλης Καλλέργης δεν ήταν ένας απλός αγγειοπλάστης αλλά ένας καλλιτέχνης κεραµίστας.
Το 1972 άνοιξε δικό του εργαστήριο και παρήγαγε παραδοσιακές και δικές του φόρµες, µε µαργαριτσανό αλλά και καλλιτεχνικό πηλό. Υπήρξε κατασκευαστής µικρών αγγείων, τα οποία διακοσµούσε µε πλοκό.
Ο Μανόλης Καλλέργης υπήρξε ταυτόχρονα και δάσκαλος. Κοντά του µαθήτευσαν ο Νίκος Μοάτσος και ο Κωστής Γεραρχάκης, ενώ συµµετείχε ενεργά στα «Μαγαρικά 2007» που διεξήχθησαν στις Μαργαρίτες.
Αναπαύθηκε στο χωριό καταγωγής και τόπο δραστηριοποίησής του για µια ολόκληρη ζωή. Τον συνοδεύει η πιο κατάλληλη για έναν αγγειοπλάστη ευχή: το βιβλικό «Χοῦς εἶ καί εἰς χοῦν ἀπελεύσει».
Προσωπικά µπόρεσα να του αφιερώσω λίγες γραµµές το 2012 στο βιβλίο µου «Η παραδοσιακή αγγειοπλαστική στο Ρέθυµνο κατά τον 20ό αιώνα. Ιστορία, εργαστήρια, τεχνίτες, προϊόντα». Τον πρότεινα επίσης, µαζί µε συγχωριανούς του αγγειοπλάστες, και τον βραβεύσαµε το 2012 στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύµνου σε µια σεµνή τελετή. Είµαι βέβαιος ότι το χώµα που θα τον σκεπάσει και που τόσο πολύ δούλεψε στη ζωή του θα είναι ελαφρό και θωπευτικό γι’ αυτόν.
