Η διεθνής αναγνώριση της εξέχουσας οικουµενικής αξίας των Μινωικών Αρχαιολογικών χώρων και η καταχώρησή τους στον Κατάλογο Παγκόσµιας Κληρονοµιάς της UNESCO, που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο των εργασιών της 47ης συνόδου της Επιτροπής Παγκόσµιας Κληρονοµιάς, οφείλει να αποτελέσει την απαρχή για περαιτέρω προβολή του πρώτου Ευρωπαϊκού πολιτισµού.
Υπάρχει πλέον γενική απαίτηση για ένα νέο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Ηράκλειο, εφάµιλλο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ακρόπολης και του νέου Μουσείο στην Giza του Καΐρου. Και τα δύο αποτελούν παραδείγµατα προς µίµηση, προκειµένου να αναδειχθούν και να τιµηθούν η ιστορία µας και τα εξαιρετικά κειµήλια του πρώτου Ευρωπαϊκού πολιτισµού. Την ανάγκη για τη δηµιουργία του Μουσείου της Ακρόπολης διατύπωσε πρώτος ο Κωνσταντίνος Καραµανλής το Σεπτέµβριο 1976, οριοθετώντας και το χώρο στον οποίο τελικά κτίστηκε το νέο Μουσείο. Στην συνέχεια διεξήχθησαν δύο αρχιτεκτονικοί διαγωνισµοί το 1976 και το 1979. Το 1989 η Μελίνα Μερκούρη, που ως Υπουργός Πολιτισµού ταύτισε την πολιτική της µε τη διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, διενήργησε νέο διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισµό. Τα αποτελέσµατα του διαγωνισµού ακυρώθηκαν µετά την αποκάλυψη µιας µεγάλης οικιστικής περιοχής στο οικόπεδο Μακρυγιάννη, που χρονολογείται από τους προϊστορικούς ως τους βυζαντινούς χρόνους. ΄Έπρεπε, πλέον, η ανασκαφή να ενταχθεί µέσα στο νέο Μουσείο, πράγµα που τελικά έγινε.
Το Μουσείο της Ακρόπολης στην οδό Μακρυγιάννη θεµελιώθηκε το 2003. Ολοκληρώθηκε, εγκαινιάστηκε µεγαλοπρεπώς στις 20 Ιουνίου 2009 από τον Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας Κάρολο Παπούλια, παρουσία του Προέδρου της (Ευρωπαϊκής Ένωσης) ΕΕ και πλήθους ξένων ηγετών (Εικ. 1) και άνοιξε για το κοινό στις 21 Ιουνίου 2009.
Ο τότε υπουργός Πολιτισµού Αντώνης Σαµαράς, σε µια συµβολική κίνηση, που µεταδόθηκε σε ολόκληρον τον κόσµο, τοποθέτησε σε µετόπη του Παρθενώνα θραύσµα µαρµάρου, που επεστράφηκε από το Μουσείο του Βατικανού. Η κίνηση αυτή συµβόλισε το πάγιο Ελληνικό αίτηµα για επανένωση των µαρµάρων του Παρθενώνα.
Το Μουσείο της Ακρόπολης καταλαµβάνει έκταση 25.000 m2 µε εκθεσιακούς χώρους 14.000 m2 και αρχικό κόστος 130 εκατοµ. €. Αντίστοιχα, το νέο Αιγυπτιακό Μουσείο του Καΐρου, βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της Giza στην περιοχή των Πυραµίδων σε έκταση 500 στρεµ., σε µικρότερο υψόµετρο, ώστε οι Πυραµίδες να φαίνονται από διάφορα σηµεία ακόµη και του εσωτερικού χώρου του. Οι Πυραµίδες, τάφοι για τους Αρχαίους βασιλιάδες και τις βασίλισσες των Φαραώ, ανεγέρθηκαν πριν 4500 χρόνια, δηλαδή την εποχή του Μινωικού πολιτισµού.
Αυτό το Μουσείο έχει µήκος 800 m, και καλύπτεται µε ηµιδιαφανές αλάβαστρο, που δηµιουργεί ένα εξαιρετικό αισθητικό αποτέλεσµα ειδικά όταν πέφτει επάνω του το ηλιακό φως. Το πελώριο κτίριο, αν το δεις από ψηλά έχει σχήµα λοξού τριγώνου µε την πρόσοψη σχεδιασµένη επίσης µε τη µορφή τριγώνων, ώστε να αντανακλά 3 συµβολικά τις Πυραµίδες (Εικ. 2).
Είναι έργο αξίας ενός δισεκατοµ. $, που κατασκευαζόταν για περισσότερο από µια δεκαετία και άνοιξε πρόσφατα µε περισσότερους από 4.000 επισκέπτες ηµερησίως.
Σε συµφωνία µε τα παραπάνω, η θέση του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου οφείλει να είναι πλησίον του αρχαιολογικού χώρου της Κνωσσού, µε τον οποίο θα αποτελέσει το Μινωϊκό Αρχαιολογικό Πάρκο, όπως και παλαιότερα είχα αρθρογραφήσει (Αγγελάκης, 2023). Το µέγεθος του Μουσείου οφείλει να είναι αντάξιο της αρχαιολογικής αξίας του περιεχοµένου του και ισοδύναµο αυτών της Ακρόπολης και της Giza. Αυτή η προοπτική διευκολύνεται από τις τεράστιες διαθέσιµες δηµόσιες εκτάσεις πέριξ του αρχαιολογικού χώρου (Καραβάνσεράι και µικρή και µεγάλη Κνωσσός), που βρίσκονται στη διάθεση της Πολιτείας για αυτό τον σκοπό.
Επίσης, δίδουν τη δυνατότητα ενός, επί τέλους, επαρκούς και µακροχρόνιου σχεδιασµού, που θα ακολουθεί το διεθνές γίγνεσθαι σε παρόµοιες περιπτώσεις, όπως στην Περσέπολη στο Ιράν, το Xian στην Κίνα και αλλού. Είναι επιτακτική η απαίτηση για ένα νέο σύγχρονο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, που 4 ασφαλώς τυγχάνει γενικής στήριξης και θα καλύψει ένα πασιφανές τεράστιο κενό για το Ηράκλειο και την Κρήτη!
*Ο Ανδρέας Ν. Αγγελάκης είναι επίτιµο µέλος και ∆ιακεκριµένο Fellow του Παγκόσµιου Οργανισµού Νερού (IWA).
Βιβλιογραφία: Αγγελάκης, Α. Ν. (2023). Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Χανιώτικα Νέα, Χανιά Κρήτης, 21/04.2023, https://www.haniotikanea. gr/archaiologiko-moyseio-irakleioy/
