Κύριε διευθυντά,
διάβασα µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη συνέντευξη του συναδέλφου ∆ρα ∆ηµήτρη Βολουδάκη γεωπόνου µε ειδίκευση στην Κλιµατική Αλλαγή και στη Γεωργία στη δηµοσιογράφο της έγκριτης εφηµερίδας σας Βασιλική Τωµαδάκη στις 6-2-2026 µε τίτλο « Με την αναγεννητική γεωργία νέα µοντέλα καλλιέργειας».
Στην πρώτη ερώτηση για την Αναγεννητική γεωργία (Regenerative agriculture) «Αρχικά, ξεκινώντας από τα πολύ βασικά για κάποιον που δεν ξέρει, τι είναι η αναγεννητική γεωργία; διαφέρει από τη συµβατική ή τη βιολογική καλλιέργεια»; Και η απάντηση. «Επί της ουσίας, η αναγεννητική γεωργία είναι µία διαδικασία, γεωργικής, παραγωγής, µε την οποία, προσπαθούµε, όχι µόνο να µην εξαντλήσουµε τους φυσικούς πόρους, αλλά µέσα από αυτή την παραγωγική διαδικασία να τους ενισχύσουµε, να τους αναγεννήσουµε. Και δίνουµε µεγαλύτερη έµφαση στο έδαφος». Και πιο κάτω «Με ρωτήσατε πριν αν η βιολογική γεωργία είναι το ίδιο µε την αναγεννητική. Η βιολογική γεωργία, µπορεί να είναι µέρος της αναγεννητικής γεωργίας, όσον αφορά το έδαφος. Στη βιολογική γεωργία δεν χρησιµοποιούµε καθόλου, αγροχηµικά, έτσι; Στην αναγεννητική γεωργία, κοµµάτι της βιολογικής γεωργίας µπορεί να είναι µέρος της. Με την έννοια δηλαδή ότι η αποφυγή αγροχηµικών, συµβάλλει στην διατήρηση της υγείας του εδάφους. Στην Κρήτη και στα Χανιά ειδικότερα, είναι πολύ σηµαντικό να συνειδητοποιήσουν οι παραγωγοί ότι πρώτα από όλα πρέπει να διατηρήσουµε αγροτική γη.
Αν είναι δυνατόν!!! Η οικολογική ή βιολογική ή οργανική γεωργία το αγροτοδιατροφικό σύστηµα που βασίζεται στις αρχές της οικολογικότητας, οικονοµικότητας και κοινωνικότητας της αειφόρου ή βιώσιµης ανάπτυξης να αποτελεί µερος µιας διαδικασίας µε επιθετικό προσδιορισµό «Αναγεννητική». Όσα θετικά χαρακτηριστικά και όσες οικολογικές πρακτικές και δεξιοτεχνίες αναφέρει ο συνάδελφος για το αναγεννητικό µοντέλο εφαρµόζονται από την οικολογική γεωργία. Η οικολογική γεωργία µελετάει την ποιοτική και ποσοτική παρουσία ωφέλιµων και παθογόνων στη µη ριζοσφαιρική, στη ριζοσφαιρική και στη ριζοπλανική πεδόσφαιρα (εδαφόσφαιρα). Εντεύθεν αναπτύχτηκαν και οι συµβιωτικές µυκόρριζες και η φυσικοβιολογική τεχνική της ηλιοθέρµανσης του εδάφους.
Για την ιστορία στις αρχές της δεκαετίας του 1980, το Ινστιτούτο Rodale άρχισε να χρησιµοποιεί τον όρο «αναγεννητική γεωργία». Ωστόσο, το ινστιτούτο σταµάτησε να χρησιµοποιεί τον όρο στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και εµφανιζόταν µόνο σποραδικά το 2005 και το 2008, µέχρι που δηµοσίευσε µια λευκή βίβλο το 2014, µε τίτλο «Αναγεννητική Βιολογική Γεωργία και Κλιµατική Αλλαγή». Η περίληψη της εργασίας αναφέρει: «θα µπορούσαµε να αποµονώσουµε περισσότερο από το 100% των τρεχουσών ετήσιων εκποµπών CO2 µε µια µετάβαση σε κοινές και φθηνές πρακτικές βιολογικής διαχείρισης, τις οποίες ονοµάζουµε «αναγεννητική βιολογική γεωργία». Το 2002, ο Storm Cunningham κατέγραψε την έναρξη αυτού που ονόµασε «αποκαταστατική γεωργία». Ερευνητές στο Πανεπιστήµιο Wageningen δηµιούργησαν µια βάση δεδοµένων µε 279 ερευνητικά άρθρα για την αναγεννητική γεωργία.
Η ανάλυσή τους σε αυτήν τη βάση δεδοµένων διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που χρησιµοποιούν τον όρο αναγεννητική γεωργία χρησιµοποιούσαν διαφορετικές αρχές για να καθοδηγήσουν τις προσπάθειες Οι 4 πιο συνεπείς αρχές διαπιστώθηκαν ότι είναι η ενίσχυση και βελτίωση της υγείας του εδάφους, η βελτιστοποίηση της διαχείρισης των πόρων, η ανακούφιση της κλιµατικής αλλαγής και η βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιµότητας του νερού.
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία
δρ Βαγγέλης Α. Μπούρµπος
γεωπόνος ερευνητής,
φυτοπαθολόγος οικοτοξικολόγος
