Πολλές χώρες, ακόµη και η διαφωνούσα Ισπανία έσπευσαν ως όφειλαν να στείλουν και τη δική τους παρουσία στην Κύπρο, µετά το χτύπηµα κατά της βρετανικής βάσης στο νησί. Μετά την έναρξη που ξεκίνησε ως όφειλε από την Ελλάδα! Έλαµψε δια της απουσίας της η λαλίστατη κατά τα άλλα Γερµανία, η οποία τελικά έστειλε µια φρεγάτα, φοβούµενη µήπως τυχόν και κακοκάρδιζε την Τουρκία. Η Γερµανία προς την εφαρµογή πολιτικής εκτός συµφέροντος Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χαρακτηριστικό επεισόδιο είναι το γερµανικό αίτηµα άµεσης εφαρµογής της Συµφωνίας MERCOSUR Μήπως είναι καιρός να ξαναδούµε την συµφωνία αυτή από πιο κοντά; Ας δούµε τα τελευταία δρώµενα!
Η δεξαµενή σκέψης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δηµοσίευσε πρόσφατα ανακοίνωση σχετικά µε το ∆ικαστικό έλεγχο διεθνών συµφωνιών από το ∆ικαστήριο της ΕΕ1. Πρόκειται για µια ενέργεια η οποία τοποθετεί το θέµα από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε δικαστική διερεύνηση
Το πρόβληµα είναι ότι πλειάδα κρατών µελών έχουν εκφράσει αρνητική προσέγγιση στη συµφωνία αυτή, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που θα αντιµετωπίσουν αρκετοί κλάδοι του γεωργικού και κτηνοτροφικού τοµέα. Μεταξύ άλλων η επικινδυνότητα αφορά τη χρήση απαγορευµένων µεθόδων και ενδιάµεσων πρώτων υλών παραγωγής που αυξάνουν σηµαντικά τους κινδύνους και τις επιπτώσεις της υγείας των Ευρωπαίων καταναλωτών.
Με αφορµή λοιπόν τη δηµοσίευση αυτή είναι δυνατόν να φτάσουµε σε σωστότερα αποτελέσµατα για τη συµφωνία ΕΕ-MERCOSUR, τη γερµανική στάση και τη δικαστική διέξοδο που αποζήτησαν οι ευρωβουλευτές.
Η δηµοσίευση δεν αφορά αποκλειστικά τη MERCOSUR, αλλά αποκτά άµεση πολιτική σηµασία επειδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ζητήσει από το ∆ικαστήριο της ΕΕ να εξετάσει αν οι συµφωνίες ΕΕ-MERCOSUR είναι συµβατές µε τις Συνθήκες. Ο δικαστικός έλεγχος τέτοιων διεθνών συµφωνιών µπορεί να ασκηθεί µε τρεις οδούς:
• αίτηση γνωµοδότησης πριν από την οριστική σύναψη,
• προσφυγή ακύρωσης κατά απόφασης του Συµβουλίου και
• προδικαστικό ερώτηµα από εθνικό δικαστήριο.
Εξηγεί επίσης ότι η προσωρινή εφαρµογή µπορεί να αποφασισθεί πριν από την τελική κύρωση, κάτι που είναι κοµβικό σηµείο στην υπόθεση MERCOSUR.
Η βασικότερη κριτική αφορά τον κίνδυνο άνισου ανταγωνισµού εις βάρος των ευρωπαίων αγροτών και κτηνοτρόφων. Το πρακτορείο Reuters, η έγκριτη γαλλική Le Monde και άλλα ευρωπαϊκά µέσα περιγράφουν επανειληµµένα τον φόβο ότι η συµφωνία θα αυξήσει τις εισαγωγές φθηνότερων προϊόντων από τη Νότια Αµερική, ιδίως βοείου κρέατος και άλλων ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, τα οποία παράγονται µε χαµηλότερο κόστος και υπό διαφορετικούς κανόνες. ∆εν είναι τυχαίο ότι το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε υποστηρίξει ειδικό κανονισµό διασφαλίσεων για «ευαίσθητα» προϊόντα, ακριβώς επειδή αναγνώριζε τον κίνδυνο ζηµίας για τους παραγωγούς της ΕΕ.
Η δεύτερη κριτική συνδέεται µε τα πρότυπα υγείας, ασφάλειας τροφίµων και χρήσης ουσιών που είναι απαγορευµένες στην ΕΕ. Στον δηµόσιο διάλογο το σηµείο αυτό εµφανίζεται ως το πιο πολιτικά εκρηκτικό.
Η τρίτη κριτική αφορά τις περιβαλλοντικές και κλιµατικές συνέπειες. Οι επικριτές της συµφωνίας φοβούνται ενίσχυση της αποψίλωσης, ιδίως στον Αµαζόνιο, αύξηση των εκποµπών από τη διεύρυνση του διατλαντικού εµπορίου και περαιτέρω πίεση προς ένα αγροτικό µοντέλο χαµηλότερων περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Στον ευρωπαϊκό τύπο αυτό το επιχείρηµα δεν προβάλλεται µόνο από περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και ως στοιχείο ευρύτερης αντίφασης: η ΕΕ επιβάλλει αυστηρούς κανόνες στους δικούς της παραγωγούς, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει την αγορά της σε προϊόντα που θεωρούνται παραγµένα υπό πιο χαλαρές συνθήκες.
Τέλος, η τέταρτη κριτική (περισσότερο θεσµική), δείχνει ότι η Επιτροπή και το Συµβούλιο επιχείρησαν να εφαρµόσουν πολιτικά τη συµφωνία ταχύτερα από την κοινοβουλευτική και δικαστική επεξεργασία της. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε στις 21 Ιανουαρίου 2026 να ζητήσει γνωµοδότηση του ∆ικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (∆ΕΕ) για τη συµβατότητα της συµφωνίας µε τις Συνθήκες. Παρά ταύτα, η προσωρινή εφαρµογή της συµφωνίας προωθήθηκε χωρίς να αναµένεται το τελικό «ναι» του Κοινοβουλίου, γεγονός που παρουσιάστηκε ως πρόβληµα δηµοκρατικής νοµιµοποίησης και θεσµικής ισορροπίας.
Σηµειώνουµε ότι η δικαστική διερεύνηση που επιζητεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει πραγµατική ισχύ αν η αίτηση γνωµοδότησης βάσει του άρθρου 218 ΣΛΕΕ: οδηγήσει το ∆ικαστήριο να δώσει αρνητική γνώµη. Στην περίπτωση αυτή η συµφωνία δεν µπορεί να τεθεί σε ισχύ παρά µόνο αν τροποποιηθεί.
Η Γερµανία, ως κράτος µέλος ιεραρχεί διαφορετικά τα συµφέροντά της από τον προβληµατισµό που δηµιουργεί η συµφωνία της MERCOSUR. Η γερµανική οικονοµία έχει πολύ ισχυρότερη εξαγωγική βιοµηχανική βάση από ό,τι αγροτική. Έτσι, το ρεπορτάζ αναφέρει ότι η γεωργία στη Γερµανία αντιστοιχούσε µόλις στο 0,8% του ΑΕΠ το 2024, και έτσι οι προειδοποιήσεις των αγροτικών οργανώσεων είχαν µικρότερη πολιτική απήχηση. Με απλά λόγια: στο Βερολίνο το πολιτικό και οικονοµικό βάρος της αυτοκινητοβιοµηχανίας, της µηχανολογίας και της χηµικής βιοµηχανίας είναι πολύ µεγαλύτερο από το βάρος της γεωργίας.
Η γερµανική θέση, εποµένως, εδράζεται σε µια γεωοικονοµική λογική: η Συµφωνία MERCOSUR νοείται στο Βερολίνο ως συµφωνία ανταγωνιστικότητας και στρατηγικής αυτονοµίας για τη βιοµηχανική Ευρώπη. Αυτό όµως σηµαίνει ότι το κόστος για αγροτικές περιφέρειες άλλων κρατών-µελών θεωρείται δευτερεύον σε σχέση µε τα οφέλη για τις γερµανικές εξαγωγές.
Το ουσιαστικό συµπέρασµα είναι ότι η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι συµβολική. Μπορεί να καθυστερήσει αποφασιστικά την τελική κύρωση, να εξαναγκάσει θεσµική επανεξέταση της νοµικής βάσης και της διάσπασης της συµφωνίας σε επιµέρους νοµικά εργαλεία, και στην ακραία περίπτωση να οδηγήσει σε ανάγκη αναδιαπραγµάτευσης. Καιρός είναι οι υπέρµαχοι της εφαρµογής να δουν ξεκάθαρα το ευρωπαϊκό καλό από τη συµφωνία αυτή, και όχι µόνο τα κρατικά τους συµφέροντα.
- https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2026/785660/EPRS_BRI(2026)785660_EN.pdf
