Από τον κατοχικό Τύπο έως την τεχνητή νοημοσύνη, πώς τα μέσα επικοινωνίας επηρεάζουν τον τρόπο που θυμόμαστε, αφηγούμαστε και κατανοούμε την Ιστορία, και κυρίως, πώς αντιλαμβανόμαστε το παρόν; Μπορεί η ενημέρωση να αντισταθεί στην προπαγάνδα;
Το Φεστιβάλ Ημέρες Ιστορίας επιχειρεί να φωτίσει τις όψεις αυτής της διαχρονικής σύγκρουσης μέσα από την εκδήλωση «Ενημέρωση ή προπαγάνδα: Τα όπλα των ΜΜΕ στη διαμόρφωση της Ιστορίας που (ξανα)γράφεται», το Σάββατο 29 Νοεμβρίου στις 19:00, στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης στα Χανιά, με είσοδο ελεύθερη.
Η εκδήλωση περιλαμβάνει θεματικές εισηγήσεις και διαδραστική συζήτηση με τη συμμετοχή επιστημόνων, δημοσιογράφων και ερευνητών που προσεγγίζουν το φαινόμενο της πληροφόρησης και της προπαγάνδας από διαφορετικές οπτικές – ιστορική, κοινωνιολογική και τεχνολογική.
Θεματικές εισηγήσεις:
• Γιώργος Σαχίνης, Δημοσιογράφος (ΚΡΗΤΗ TV)
«Δημοσιογραφία στην υπηρεσία των λαών ή θεραπαινίδα των εξουσιών; Μια μακρά Ιστορία από τους “εμφανείς εχθρούς” του παρελθόντος στο “αόρατο” πανοπτικό των εξουσιών.»
Από τους «εμφανείς εχθρούς» του παρελθόντος στο «αόρατο» πανοπτικό των σύγχρονων μηχανισμών ελέγχου, ο δημοσιογράφος Γιώργος Σαχίνης εξετάζει τη διαχρονική μάχη ανάμεσα στην ενημέρωση και τη χειραγώγηση, από τη Μάχη της Κρήτης ως την εποχή των δεδομένων και των αλγορίθμων.
• Γιάννης Σκαλιδάκης, Διδάσκων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
«Τάξη και προπαγάνδα: Ελληνικές, γερμανικές και ιταλικές εφημερίδες στην κατεχόμενη Κρήτη (1941–1945)»
Μια ιστορική ανάλυση του κατοχικού Τύπου και της λειτουργίας του ως εργαλείο ελέγχου, νοοτροπιών και ιδεολογίας στα χρόνια της Κατοχής.
• Παρασκευάς Περάκης, Δημοσιογράφος, Διευθυντής «Χανιώτικα νέα»
«Αναζητώντας την είδηση: Προκλήσεις για τα ΜΜΕ στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης»
Από τα deepfakes έως την αλγοριθμική διάδοση της πληροφορίας, εξετάζονται οι νέες ηθικές, δημοσιογραφικές και κοινωνικές προκλήσεις που διαμορφώνουν την ενημέρωση του αύριο.
• Μηνάς Σαματάς, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
«Αλγοριθμικός φασισμός, παραπληροφόρηση και προπαγάνδα»
Ο καθηγητής αναλύει τη μετάβαση από τον αυταρχισμό του 20ού αιώνα στη «σιωπηλή» εξουσία των αλγορίθμων, που διαμορφώνουν αντιλήψεις και στάσεις μέσα από την παρακολούθηση και τη στοχευμένη παραπληροφόρηση.
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Γιώργος Σαχίνης.
Η εκδήλωση εντάσσεται στον φετινό θεματικό κύκλο του Φεστιβάλ Ημέρες Ιστορίας (25–29 Νοεμβρίου 2025), που εστιάζει στις «Αφηγηματικές Όψεις της Ιστορίας», τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο η Ιστορία διαμορφώνεται, αναπλάθεται και (ξανα)γράφεται μέσα από τα ΜΜΕ, την τέχνη και τη συλλογική μνήμη.
Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με διαδραστική συζήτηση με το κοινό, δίνοντας χώρο για ερωτήσεις, απόψεις και ανταλλαγή εμπειριών γύρω από την ευθύνη της ενημέρωσης στον σύγχρονο κόσμο. Η παρουσία δημοσιογράφων και ανθρώπων των ΜΜΕ θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο διάλογος αυτός αφορά και τους ίδιους: εκείνους που, κάθε μέρα, καλούνται να διακρίνουν την είδηση από την αφήγηση, και την αλήθεια από την προπαγάνδα.
Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα της ημέρας:
Σάββατο 29 Νοεμβρίου | Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης
18:00 Oμιλία: Η Φωτογραφία στον Πόλεμο
Ένα ταξίδι στο χρόνο γύρω από πρόσωπα και γεγονότα της Γερμανο-ιταλικής κατοχής στην Κρήτη. Μέσα από σπάνιο φωτογραφικό υλικό (216 φωτογραφίες), θα παρουσιαστούν αυθεντικές αλλά και παραποιημένες εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν ως μέσο προπαγάνδας.
Επιμέλεια – παρουσίαση: Κωνσταντίνος Μαμαλάκης | Εθνολόγος, ιστορικός ερευνητής
19:00 Διαδραστική συζήτηση: Ενημέρωση ή προπαγάνδα: Τα όπλα των ΜΜΕ στη διαμόρφωση της Ιστορίας που (ξανα)γράφεται
Θεματικές εισηγήσεις:
• Δημοσιογραφία στην υπηρεσία των λαών ή θεραπαινίδα των εξουσιών; Μια μακρά Ιστορία από τους “εμφανείς εχθρούς” του παρελθόντος στο “αόρατο” πανοπτικό των εξουσιών. Γιώργος Σαχίνης | Δημοσιογράφος KPHTH TV
• Προπαγάνδα και κατοχικός Τύπος στην Κρήτη. Γιάννης Σκαλιδάκης | Διδάσκων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
• Αναζητώντας την είδηση: Προκλήσεις για τα ΜΜΕ στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Παρασκευάς Περάκης | Δημοσιογράφος, δ/ντης «Χανιώτικα νέα»
• Αλγοριθμικός φασισμός, παραπληροφόρηση και προπαγάνδα. Μηνάς Σαματάς | Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Γιώργος Σαχίνης.
