Με µεγάλη χαρά απέκτησα το νέο βιβλίο του εκπαιδευτικού Γιάννη Τζεµανάκη, ο οποίος είναι µέλος του ∆ιοικητικού Συµβουλίου του Συλλόγου Επιστηµόνων Σελίνου. Το βιβλίο τιτλοφορείται «Εν ΤΣΙΣΚΙΑΝΑ – Ο τόπος, οι άνθρωποι, η ιστορία» και αποτελεί µια σηµαντική συµβολή στη µελέτη της τοπικής ιστορίας και παράδοσης.
Προηγούµενο έργο του συγγραφέα ήταν το βιβλίο «ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΤΥΧΟΥΣ (ΕΥΤΥΧΙΟΥ) στα Τσισκιανά Σελίνου», το οποίο αναφερόταν στον ναό του χωριού του, ένα από τα σηµαντικότερα προσκυνήµατα στον νοµό Χανίων.
Ξεφυλλίζοντας το νέο βιβλίο, ο αναγνώστης συναντά στις πρώτες σελίδες µια παρουσίαση της γεωγραφικής θέσης του χωριού Τσισκιανά, καθώς και αναφορά στην ετυµολογία του ονόµατός του. Παράλληλα γίνεται ιστορική επισκόπηση των διοικητικών µεταβολών των δήµων και κοινοτήτων της περιοχής του Σελίνου από το έτος 1866 έως σήµερα.
Στη συνέχεια παρουσιάζονται αναλυτικά τα τοπωνύµια του χωριού. Ο συγγραφέας έχει καταγράψει την ακριβή θέση τους σε ψηφιακούς χάρτες, ενώ επιχειρεί και την ερµηνεία των ονοµασιών τους, προσφέροντας πολύτιµες πληροφορίες για την ιστορία και τη γεωγραφία της περιοχής.
Ακολουθεί ένα εκτενές τµήµα µε πλούσιο λαογραφικό περιεχόµενο. Εκεί καταγράφονται ιστορίες από τα δύσκολα παλιά χρόνια του χωριού, στιγµές από την καθηµερινή ζωή και τη βιοπάλη των κατοίκων, αλλά και πτυχές της σχολικής ζωής. Παρουσιάζονται δραστηριότητες όπως το λιοµάζωµα, οι φάµπρικες, το όργωµα, η σπορά, το θέρος και το αλώνισµα. Επίσης γίνεται αναφορά στο ζύµωµα στο σπίτι, στα οικιακά σκεύη, στα γεωργικά εργαλεία, στις γιορτές και ιδιαίτερα στο πανηγύρι του Αγίου Ευτυχίου. Παράλληλα καταγράφονται µύθοι της περιοχής, τα κάλαντα και πλήθος άλλων παραδόσεων και δραστηριοτήτων.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από την ανάγνωση του βιβλίου είναι ότι πολλές από τις συνήθειες και τις δραστηριότητες που περιγράφονται για το παρελθόν των Τσισκιανών ήταν κοινές σχεδόν σε όλα τα χωριά της επαρχίας.
Ιδιαίτερη µνεία γίνεται και στα σηµαντικά αρχαιολογικά ευρήµατα που εντοπίστηκαν κατά τις ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή των Τσισκιανών. Το βιβλίο συνοδεύεται από πολλές φωτογραφίες αυτών των ευρηµάτων, προσφέροντας στον αναγνώστη µια ολοκληρωµένη εικόνα της αρχαιολογικής σηµασίας της περιοχής.
Παρουσιάζονται επίσης οι εκκλησίες του χωριού: ο ναός του Αγίου Ευτυχίου, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόµου, του Αγίου Ζωσιµά και Μαρίας της Αιγυπτίας, και της Ανάληψης. Για κάθε ναό δίνονται αναλυτικά στοιχεία, ενώ γίνεται αναφορά και στους Επισκόπους – Μητροπολίτες, ιερείς, επιτρόπους και ψάλτες που διακόνησαν στην περιοχή.
Σηµαντικό µέρος του βιβλίου αφιερώνεται στους αγώνες των κατοίκων του χωριού για την ελευθερία της Κρήτης. Ξεχωρίζει µια ιδιαίτερα τεκµηριωµένη µελέτη περίπου πενήντα σελίδων για τον συγχωριανό του συγγραφέα οπλαρχηγό Φραγκιά Τσισκάκη. Στη µελέτη αυτή παρουσιάζονται η καταγωγή, η δράση και η προσφορά του στους αγώνες για την απελευθέρωση της Κρήτης. Το έργο αυτό αποτελεί αποτέλεσµα πολύχρονης έρευνας σε αρχεία και µελέτης πλήθους βιβλίων και ιστορικών εγγράφων.
Ακολουθεί τεκµηριωµένη αναφορά και σε άλλους συγχωριανούς αγωνιστές, όπως τον Βασίλη Τσισκάκη, τον ∆ηµήτρη Ξανθουδάκη, καθώς και σε άλλους κατοίκους που έλαβαν µέρος στους αγώνες. Παρουσιάζονται ακόµη τιµητικά διπλώµατα που απονεµήθηκαν σε κατοίκους του χωριού -µεταξύ αυτών σε µέλη των οικογενειών Ξανθουδάκη, Τζεµανάκη και Τζανάκη- για τη συµµετοχή τους στις Κρητικές επαναστάσεις κατά των Τούρκων.
Το βιβλίο ολοκληρώνεται µε σύντοµη αναφορά στις οικογένειες του χωριού, καθώς και µε πλήθος φωτογραφιών των κατοίκων, πολλές από τις οποίες είναι ιδιαίτερα παλιές και ιστορικής αξίας. Τέλος, παρατίθεται εκτενής βιβλιογραφία που τεκµηριώνει την έρευνα και το περιεχόµενο του έργου.
Πρόκειται για ένα βιβλίο που διασώζει πολύτιµες µνήµες, φωτίζει την ιστορία ενός µικρού τόπου και συµβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση της τοπικής ιστορικής και λαογραφικής κληρονοµιάς.
*Πρόεδρος του Συλλόγου Επιστηµόνων Σελίνου
