Κάθε εξωτερική σύγχυση αντανακλάται και στο εσωτερικό της ψυχής µας· ειδικότερα στην (οποιαδήποτε) π ί σ τ η µας…
ΣΤΗΝ καθαρή της µορφή, η χριστιανική πίστη είναι η εσωτερική βεβαιότητα για κάτι που δεν αποδεικνύεται µε την κοινή λογική, αλλά µόνο µε εκείνη της καρδιάς (1)… Τί όµως, είναι η π ί σ τ η; Τη βρίσκουµε σε ιδεολογίες (πολιτική), σε οµάδες (αθλητικές, κοινωνικές), ή σε διακεκριµένες προσωπικότητες (λογοτεχνία, θέατρο, επιστήµη, τραγούδι)… Πιο απλά, πίστη είναι η απόλυτη ε µ π ι σ τ ο σ ύ ν η και αφοσίωση σε µια αξία (ανθρώπινη), ένα ιδανικό (ιδεολογία) , µια ανώτερη δύναµη (Θείο), ένα πρόσωπο.
ΕΙ∆ΙΚΑ, η χριστιανική πίστη ωθεί τον άνθρωπο να κάνει ένα «άλµα» πάνω από το χάος της αβεβαιότητας και του θανάτου (2), προσφέροντάς του ένα δικό της τρόπο ζωής.
Αποτελεί έναν σπουδαίο µηχανισµό επιβίωσης δίνοντας ν ό η µ α στη σύντοµη ζωή µας.
… ΓΡΑΦΑΜΕ σχετικά µε τη χριστιανική πίστη, πριν 33 χρόνια στα “Χανιώτικα νέα” (απόσπασµα) (3): “Κάποιος φιλόσοφος υποστήριξε πως η πίστις του ανθρώπου δεν είναι τίποτε άλλο παρά “η κατάσταση της ψυχής που έχει ρίξει άγκυρα!” ∆εν ξέρω πόσους βολεύει αυτή η εκδοχή. Αντίθετα, νοµίζω πως η πίστη σε κάτι το υπερβατό, το Θείο, θα πρέπει µάλλον να ‘ναι µαρτύριο συνεχούς αναζήτησης, αγωνίας και ανησυχίας. Γιατί στον κόσµο µας, µε τόσες καταρρεύσεις και απογοητεύσεις, πόσο µπορείς να εφησυχάζεις και να περιχαρακώνεσαι σε “γαλήνια λιµάνια”, όταν οι άνεµοι του πολέµου γύρω σου λυσσοµανούν και οι οιµωγές των “νεκρών” χριστιανών ή µουσουλµάνων στην Βοσνία (1993) ηχούν καθηµερινά στα αυτιά σου;
Σε τί να πιστέψει ο άνθρωπος, αν δεν πιστεύει στην αέναη τελείωση του Ανθρώπου; Πόσο “πολιτισµό” έχουµε µέσα µας, όταν δεν µπορούµε να παραδεχθούµε ότι και ο ά λ λ ο ς µπορεί να έχει δίκαιο ή και δικαίωµα στην ύπαρξή του; (…) “
Η ΠΙΣΤΗ στον άνθρωπο σήµερα που η πνευµατική ανυδρία κυριαρχεί, έχει ανάγκη από εκείνη την υπέροχη µ υ σ τ ι κ ή επικοινωνία µας µε το Θ ε ί ο. ∆ηλαδή, από αυτό που λέµε π ρ ο σ ε υ χ ή· είτε αυτή είναι ένας στίχος της Κασσιανής ή του Απ. Παύλου, είτε ένας αυτοσχέδιος ψαλµός σε κάποιο ερηµοκλήσι. Έστω και µε κάποια πρωτόλεια προσευχή που να πηγάζει κατ’ ευθείαν από την καρδιά µας, όπως:
“Στο δροσερό απόηχο ενός εσπερινού/ακούω πάλι τα βήµατά Σου
Κι η ανάσα Σου, αύρα ανοιξιάτικη κι ελπίδα µυρωµένη
Κι ο λόγος Σου, γλυκασµός στο πρόσωπο της Φύσης…
Θύµισες ανεκλάλητες στο λυκόφως της ηµέρας
Φευγαλέος κι ο ήχος της καµπάνας/ Ανάµνηση γιορτής θανάτου και ζωής
Κι η Σταύρωσή Σου, επανάληψη /Μεγαλοπαρασκευής τελετουργίας…
Πάντα η Ανάστασή Σου χαρίζει ανάταση Ψυχής…”
ΠΩΣ, άραγεµ βοηθάει η πίστη τον άνθρωπο; Κατά την άποψή µας, σε κάθε σοβαρό πρόβληµα (απώλεια αγαπηµένων, ασθένειες, χειρουργικές επεµβάσεις, οικονοµικές δυσχέρειες κ.ά.), οι άγριες ερινύες/σκέψεις µας παραµερίζονται µε µια “εκ βαθέων” προσευχή µας. Ναι, η πίστη προσφέρει παρηγοριά και ελπίδα, όταν η πραγµατικότητα γύρω µας είναι αβάσταχτη.
∆ΕΝ ΕΠΙΤΡΠΟΥΜΕ στην πίστη να γίνει δ ό γ µ α. ∆ιότι κάθε δογµατισµός (θρησκευτικός, πολιτικός κ.λπ.) ενέχει την επιθυµία επιβολής του στους άλλους. Ο θρησκευτικός ειδικά, γεννά το “Θεόµορφο Μίσος” (Σταυροφορίες, δήθεν απειλές) που βλέπουµε και στους “σύγχρονους” πολέµους (Μέση Ανατολή): µε κάλυµα, τα ανύπαρκτα πυρηνικά, την ενέργεια ή τα µισητά καθεστώτα. Όταν η πίστη σε κάτι παύει να είναι α ν α ζ ή τ η σ η και γίνεται… απόλυτη αλήθεια (κοµµουνισµός, φασισµός, ναζισµός, ρατσισµός, ισλαµοφασισµός), σταµατά πια να υπηρετεί τον άνθρωπο και αρχίζει να υπηρετεί την ισχύ, την εξουσία. Με κάθε “όσιο”, ανόσιο και απαίσιο τρόπο… Τότε η πίστη γίνεται ανθρωποκτόνο «όπλο»: δεν αποτελεί πηγή αγάπης. Απλά καλύπτει υπό την σκέπην της συγκεκριµένες οµάδες “κρούσης” µιας ιδεολογίας. Με τέτοιες “εξουσίες” στα χέρια του, ο “πιστός” στερείται κριτικής σκέψης, επειδή ο κάθε δογµατισµός απαιτεί τυφλή υπακοή στις εντολές του. Με συνέπεια, το άτοµο να οδηγείται στην απώλεια της προσωπικής του ηθικής ε υ θ ύ ν η ς. Παράµετρος του δογµατισµού είναι και µια σειρά τελετουργιών και απαγορεύσεων στο άτοµο (Ιράν, Ισλάµ κ.λπ.). Ο θρησκευτικός δογµατισµός ουσιαστικά «σκοτώνει» το Θεό, για να δώσει δύναµη στους εκπροσώπους Του επί της γης. Αντίθετα, µια βαθιά πίστη, βοηθά στην τέλεση πράξεων άδολης αγάπης και ταπεινότητας. Ενώ, όταν η πίστη γίνεται σηµαία πολέµου, παύει πια να είναι πίστη και γίνεται άτεγκτη ιδεολογία.
ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ των “τεράτων” που ζούµε πολύ εύκολα η πίστη µπορεί, από υποκειµενική να γίνει αντικειµενική (δηλαδή να εργαλιοποιηθεί)… Όµως, το αυτεξούσιο µε το οποίο ο Θεός µάς προίκισε, έχει τη δύναµη, αν το θέλουµε, να κάνει κ ρ ι τ ι κ ό έλεγχο σε κάθε απόπειρα αποξένωσής µας από µια πραγµατική θρησκευτική πίστη.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ έχει αποδειχθεί πως δεν υπάρχει λαός, ούτε πολιτισµός χωρίς θρησκεία, πίστη και προσευχή-χαρακτηριστικά της αέναης υπαρξιακής αναζήτησης του ανθρώπου. Η πίστη στο υπερβατό (το θείο, το µεταφυσικό) αποτελεί βαθιά υπαρξιακή ανάγκη, διότι προσφέρει νόηµα, παρηγοριά απέναντι στον θάνατο και ένα σταθερό σηµείο αναφοράς. (3-4-2026)
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
-(1) Η κατά Απ. Παύλο πίστις: «Πίστις ἐστίν, ἐλπιζοµένων ὑπόστασις, πραγµάτων ἔλεγχος οὐ βλεποµένων» (Επιστολή προς Εβρ. 11:1) Και Blaise Pascal (“Pensees): “Le coeur a sa raison que la r a i s o n ne connait pas…” (=Η καρδιά έχει τη δική της λογική που η λ ο γ ι κ ή δεν αναγνωρίζει…)
-(2) Η ρήση “εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, µαταία ἡ πίστις ὑµῶν·”(Α’ Κορινθίους 15:17). Ο Απ. Παύλος αντιλαµβάνεται ότι ο Χριστιανισµός δεν είναι απλώς ένα σύστηµα ηθικών κανόνων, αλλά µια πίστη που βασίζεται σε ένα ιστορικό γεγονός. Αν η Ανάσταση δεν συνέβη, τότε ο Χριστός ηττήθηκε από τον θάνατο! Άρα δεν είναι Θεός και η υπόσχεσή Του για δική µας σωτηρία είναι µάταιη. Έτσι, χωρίς την Ανάσταση, η πίστη στερείται νοήµατος («µαταία η πίστις ηµών»). Αν ο κόσµος τελειώνει στον τάφο, τότε η χριστιανική ελπίδα είναι µια αυταπάτη. Ο Παύλος προτιµά να την απορρίψει πλήρως, παρά να την κρατήσει ως µια «ωραία ιδέα» χωρίς αντίκρισµα.
-(3) Στ.Γ. Κλώρης, Περι-διαβάζοντας, “…Ελπιζοµένων υπόστασις…”, Χ.ν., 16-4-1993,Μ. Παρασκευή
