» Η φθίνουσα των µεγάλων, ο αποκλεισµός των συνταξιούχων και η ενιαία των µικρών!
Ενώ στην Ελλάδα τα φωτά και οι αγωνίες έχουν επικεντρωθεί στα τεκταινόµενα στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις συνακόλουθες καθυστερήσεις και περικοπές των ενισχύσεων της τρέχουσας περιόδου, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζονται µε εντατικό ρυθµο οι διεργασίες για τον ανασχεδιασµό της νέας ΚΑΠ 2028-35, οι όποιες φαίνεται ότι προβλέπουν τελείως διαφορετικά και µάλλον όχι τόσο ευχάριστα για µεγάλο µέρος των αγροτών
Σε προηγούµενα ΕΛΑΙΟΝΕΑ αναφερθήκαµε στην µείωση του γενικού προϋπολογισµού και ότι αυτό συνεπάγεται. Σήµερα θα αναφερθούµε σε µερικές άλλες αλλαγές οι όποιες φαίνεται να είναι πολύ σηµαντικές ιδιαιτέρα για τους ελαιοκαλλιεργητές.
Πρόκειται για την φθίνουσα εισοδηµατική ενίσχυση, την ενιαία ενίσχυση των µικρών, και τον αποκλεισµό των συνταξιούχων από ενισχύσεις.
Η φθίνουσα ενίσχυση των µεγάλων
Σύµφωνα µε το προσχέδιο που δηµοσιεύτηκε, η προβλεπόµενη µέση ενίσχυση ανά στρέµµα θα πρέπει να είναι 13-24 €/στρ. και θα διαφοροποιείται ανάλογα µε οµάδες γεωργών ή γεωγραφικές περιοχές
Ωστόσο το συνολικό ετήσιο ποσό ανά αγρότη θα είναι «φθίνον» και θα µειώνεται οσο αυξάνεται το ύψος της ενίσχυσης πάνω από 20.000 € µε την έξης κλιµάκωση.
(α) Μείωση 25%, για ενισχύσεις από 20.000 έως 50.000 ευρώ.
(β) Μείωση 50% για τα ποσά των ενισχύσεων από 50.000 έως 75.000 ευρώ.
(γ) Μείωση κατά 75% για τα ποσά των ενισχύσεων που υπερβαίνουν τις 75.000 ευρώ
Το συνολικό ποσό των ενισχύσεων βάσει εκτάσεων δεν θα υπερβαίνει το µέγιστο των 100.000 ευρώ ανά γεωργό ανά έτος.
Η πρόβλεψη αυτή (σ.σ.), αν βέβαια τελικά εφαρµοστεί, δείχνει να έχει κάποια σωστή βάση δεδοµένου ότι όπως συνήθως αναφέρεται ακόµη και σήµερα σε έγγραφα της ΕΕ , το 80% των ενισχύσεων λαµβάνεται από το 20% των µεγάλων κτηµατιών οι όποιο δεν είναι βέβαιο ότι παράγουν ανάλογο ποσοστό της παραγωγής!
Οι περικοπές των συνταξιούχων
Συµφωνα µε το προσχέδιο της ΕΕ, τα κράτη-µέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν το αργότερο έως το 2032 ότι οι γεωργοί που συνταξιοδοτούνται δεν θα λαµβάνουν πλέον αγροτικές ενισχύσεις.
Το µετρό αυτό για όλες τις χώρες και ιδιαιτέρα την Ελλάδα όπου οι αγρότες µεγάλης ηλικίας αποτελούν υψηλό ποσοστό (σύµφωνα µε έκθεση της ΕΕ το 58% των αγροτών είναι άνω των 55% ετών) είναι φανερό ότι είναι άδικο και ανώφελο. Και αυτό όχι µόνο γιατί θα στερήσει από ενισχύσεις αγρότες που λαµβάνουν πενιχρές συντάξεις (400-500€/µηνα), αδύναµες να καλύψουν τις δαπάνες διαβίωσης τους, αλλα και γιατί τους αδικεί κατάφορα τους αγρότες συνταξιούχους, αφού συνταξιούχοι άλλων κατηγοριών επιτρέπεται να εργάζονται και να αµείβονται. Κυρίως όµως στερεί την ελαιοκαλλιέργεια από έµπειρο εργατικό δυναµικό ενώ είναι δεδοµένη η έλλειψη εργατικού δυναµικού στην ύπαιθρο.
Ενιαία ενίσχυση 3.000 στους µικρούς
Με το προσχέδιο της ΕΕ προβλέπεται ότι τα Κράτη µέλη µπορούν να χορηγήσουν στους µικρούς παραγώγους ενιαία ενίσχυση έως 3.000 ευρώ χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες, αποκλείοντάς τους όµως από τα υπόλοιπα καθεστώτα ενισχύσεων
Ωστόσο (σ.σ.) δεν είναι βέβαιο αν το µέτρο αυτό τελικά θα εφαρµοστεί και αν είναι υποχρεωτική η εφαρµογή του από τα Κράτη µέλη. Και αυτό γιατί ενώ ίσχυε και µε την παρούσα ΚΑΠ για ύψος ενίσχυσης ανά παραγωγό 1250€., στην Ελλάδα όχι µόνο δεν εφαρµόστηκε αλλα αντίθετα προβλέφθηκε οι παραγωγοί µε ενισχύσεις κάτω από 250 € ή εκµεταλλεύσεις κάτω από 4 στρέµµατα να περικοπούν τελείως από ενισχύσεις.
Ωστόσο, παρά το ότι ο ΣΕ∆ΗΚ µε υπόµνηµα του είχε ζητήσει την εφαρµογή του, όπως εγινε στην Πορτογαλία και αλλα Κράτη, στην Ελλάδα τελικά δεν εφαρµόστηκε. Και αυτό παρά το ότι µε το υπόµνηµα του ΣΕ∆ΗΚ είχε επισηµανθεί ότι στην περίπτωση της Ελαιοκαλλιέργειας, όπου η µέση έκταση ανά εκµεταλευση ειδικά στην Κρήτη είναι µόλις 11 στρέµµατα, η µη εφαρµογη του θέτει πάνω από τους µισούς ελαιοκαλλιεργητές εκτός ενισχύσεων
Βεβαια µε την περικοπή των µικρών φαίνεται ότι ενισχύθηκε το λεγόµενο εθνικό απόθεµα που αποτέλεσε την κύρια πηγή που, από όσα διαβάζουµε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, φαίνεται ότι τροφοδότησε τις παράνοµες ενισχύσεις διαφόρων επιτηδείων!
Τελικά είναι φανερό ότι η εφαρµογή του µέτρου της ενιαίας ενίσχυσης των µικρών παραγωγών είναι χρήσιµο και για την πολιτεία και για τους παραγωγούς. Και αυτό γιατί, ενώ µειώνει δραστικά το κόστος της γραφειοκρατίας, επιτρέπει στους µικρούς ελαιοπαραγωγούς, να αντιµετωπίσουν το υψηλό κόστος παραγωγής (λιπάσµατα, εργατικά κλπ) πράγµα που τους αναγκάζει να εγκαταλείπουν την καλλιέργεια!
Εποµένως στρατηγική προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η ενίσχυση και όχι ο αποκλεισµός των µικρών από ενισχύσεις. Και αυτό µπορεί να τεκµηριωθεί µε µια σοβαρή µελέτη που θα προσδιορίσει αντικειµενικά ποιοι παραγωγοί θα χαρακτηρίζονται µικροί και ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούν για να ενισχύονται.
*Ο Νίκος Μιχελάκης, είναι ∆ρ. Γεωπόνος, πρώην ∆/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Άµισθος Επιστ. Σύµβουλος του ΣΕ∆ΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά ανάγκη τις απόψεις του ΣΕ∆ΗΚ. Μπορούν να αναδηµοσιευτούν µόνο µετά άδεια του (nmixel@otenet.gr
