Ραγδαία αύξηση των κρουσµάτων και των θανάτων από καρκίνο από το 1990 έως το 2023 διαπιστώνει µελέτη που δηµοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet», την ώρα που οι επιστήµονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι η µεγάλη αυτή αύξηση θα συνεχιστεί µέχρι το 2050.
Συγκεκριµένα, εντόπισαν ότι ο αριθµός των νέων κρουσµάτων καρκίνου έχει υπερδιπλασιαστεί από το 1990 έως το 2023 (από 9,04 εκατοµµύρια στα 18,5 εκατοµµύρια) και ο αριθµός των θανάτων την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 74% (από 5,95 εκατοµµύρια στα 10,4 εκατοµµύρια). Ο αριθµός νέων κρουσµάτων καρκίνου παγκοσµίως προβλέπεται να αυξηθεί κατά 61% έως το 2050 (30,5 εκατοµµύρια άνθρωποι µε νέες διαγνώσεις καρκίνου) και των θανάτων από καρκίνο κατά σχεδόν 75% (18,6 εκατοµµύρια).
Ενθαρρυντικό είναι, πάντως, το γεγονός ότι όταν τα παγκόσµια ποσοστά κρουσµάτων και θνησιµότητας προσαρµοστούν µε βάση την ηλικία, δεν προβλέπεται αύξηση και αυτό υποδηλώνει ότι οι περισσότερες από τις αυξήσεις θα οφείλονται στην αύξηση του πληθυσµού και της γήρανσης. Ωστόσο, σηµειώνεται ότι µία τέτοια βελτίωση απέχει πολύ από τον φιλόδοξο Στόχο Βιώσιµης Ανάπτυξης του ΟΗΕ για µείωση της πρόωρης θνησιµότητας λόγω µη µεταδοτικών ασθενειών (στις οποίες περιλαµβάνεται ο καρκίνος) κατά το ένα τρίτο έως το 2030.
Η µελέτη περιλαµβάνει δεδοµένα για 47 τύπους ή οµάδες καρκίνου σε 204 χώρες και περιοχές παγκοσµίως. Το 2023 ο καρκίνος του µαστού ήταν ο πιο συχνά διαγνωσµένος καρκίνος παγκοσµίως και για τα δύο φύλα, ενώ ο καρκίνος της τραχείας, των βρόγχων και του πνεύµονα ήταν η κύρια αιτία θανάτων από καρκίνο.
ΜΕ ΤΙ ΣΥΝ∆ΕΟΝΤΑΙ
Η µελέτη εντοπίζει ότι το 42% των εκτιµώµενων θανάτων από καρκίνο το 2023 οφειλόταν σε 44 δυνητικά τροποποιήσιµους παράγοντες κινδύνου. Συγκεκριµένα, το 46% των θανάτων από καρκίνο παγκοσµίως στους άνδρες το 2023 συνδέθηκε µε δυνητικά τροποποιήσιµους παράγοντες κινδύνου (κυρίως κάπνισµα, ανθυγιεινή διατροφή, υψηλή κατανάλωση αλκοόλ, επαγγελµατικοί κίνδυνοι και ατµοσφαιρική ρύπανση), ενώ στις γυναίκες (36%) οι κύριοι παράγοντες κινδύνου ήταν ο καπνός, το µη ασφαλές σεξ, η ανθυγιεινή διατροφή, η παχυσαρκία και το υψηλό σάκχαρο στο αίµα.
«Με τέσσερις στους δέκα θανάτους από καρκίνο να συνδέονται µε καθιερωµένους παράγοντες κινδύνου, συµπεριλαµβανοµένου του καπνίσµατος, της κακής διατροφής και του υψηλού σακχάρου στο αίµα, υπάρχουν τεράστιες ευκαιρίες για τις χώρες να στοχεύσουν σε αυτούς τους παράγοντες κινδύνου, ενδεχοµένως αποτρέποντας κρούσµατα καρκίνου και σώζοντας ζωές, παράλληλα µε τη βελτίωση της ακριβούς και έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας για την υποστήριξη ατόµων που αναπτύσσουν καρκίνο», σηµειώνει ένας από τους συγγραφείς της µελέτης, ο Τεό Βος από το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστηµίου της Ουάσινγκτον. «Η µείωση εµφάνισης καρκίνου σε όλες τις χώρες απαιτεί τόσο ατοµική δράση όσο και αποτελεσµατικές προσεγγίσεις σε επίπεδο πληθυσµού για τη µείωση της έκθεσης σε γνωστούς κινδύνους», προσθέτει.
Στη µελέτη εντοπίστηκαν έντονες ανισότητες µεταξύ χωρών. Παρ’ όλο που τα ποσοστά θνησιµότητας µειώθηκαν κατά 24% παγκοσµίως µεταξύ του 1990 και του 2023, αυτή η µείωση φαίνεται να σηµειώθηκε κυρίως σε χώρες υψηλού και ανώτερου µεσαίου εισοδήµατος. Αντίθετα, υπολογίζεται ότι πάνω από τα µισά νέα κρούσµατα και τα δύο τρίτα των θανάτων το 2050 θα συµβούν σε χώρες χαµηλού και µεσαίου εισοδήµατος.
Οι επιστήµονες αναφέρουν ότι οι εκτιµήσεις τους περιορίζονται από την έλλειψη δεδοµένων υψηλής ποιότητας για τον καρκίνο, ιδίως σε χώρες µε περιορισµένους πόρους. Συµπληρώνουν πως οι τρέχουσες εκτιµήσεις δεν λαµβάνουν υπόψη αρκετές ασθένειες που είναι γνωστό ότι συνδέονται µε τον καρκίνο και είναι συχνές σε ορισµένες χώρες µε χαµηλότερο εισόδηµα, όπως το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
