Δεν αρκεί μια μονολεκτική απάντηση. Κάθε μαθήτρια/μαθητής Λυκείου οφείλει να απαντήσει σε μια σειρά ερωτήσεων και να λύσει μια σειρά διλημμάτων πριν απαντήσει.
Στο εγχειρίδιο ‘Μελετώ αποτελεσματικά’ ομαδοποίησα τις ερωτήσεις μαθητών Λυκείου που συγκέντρωνα για χρόνια. Και τις απαντώ με δοκιμασμένες προτάσεις της Γνωστικής Ψυχολογίας για να τους βοηθήσω να αναπτύξουν τη μνήμη εργασίας τους, τη μεταγνώση και τις προσωπικές τους στρατηγικές μελέτης. Το βέβαιο είναι ότι η πολύωρη εξαντλητική μελέτη δεν είναι αρκετή. Χρειάζονται στρατηγικές μελέτης και μνημοτεχνικές. Σήμερα 50 μέρες πριν την έναρξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων οι υποψήφιοι μας έχουν ανάγκη ηρεμίας και στήριξης από την οικογένεια και τους φίλους τους.
Στο σημείωμα παρουσιάζω περιληπτικά λίγες προτάσεις που αφορούν κάθε έφηβο και κάθε ενήλικα που μελετά ένα επιστημονικό αντικείμενο.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ
1. Τι εφόδια χρειάζομαι για το χώρο μελέτης μου;
2. Πώς οργανώνομαι νοητικά;
3. Πώς χαλαρώνω όταν μελετώ;
4. Ποιες είναι οι βασικές στρατηγικές μελέτης;
5. Ποια είναι η ιδανική διάρκεια μελέτης;
6. Ποια είναι τα κατάλληλα εργαλεία μελέτης-επαναλήψεων;
7. Υπάρχει τεχνική στην υπογράμμιση;
8. Πώς λύνω προβλήματα;
9. Ποια είναι τα οφέλη των εξετάσεων προσομοίωσης;
10. Πώς αναπτύσσω τη μνήμη εργασίας μου;
11. Πώς αναπτύσσω τη μεταγνώση μου;
12. Τι να κάνω για να αισθάνομαι καλά;
13. Πώς κάνω αποτελεσματική επανάληψη;
14. Ποια είναι η σχέση ύπνου και μνήμης;
15. Ωφελεί ο μεσημεριανός ύπνος;
16. Γιατί είναι κρίσιμοι οι μήνες πριν τις εξετάσεις;
17. Τι να κάνω στα 2 χρόνια της προετοιμασίας μου;
18. Γνωρίζω τα κριτήρια βαθμολόγησης;
19. Τι να κάνω για να έχω υψηλή απόδοση την ώρα των εξετάσεων;
20. Πώς χαλαρώνω την ώρα της εξέτασης;
21. Πώς ενισχύω τα κίνητρα μου για μάθηση;
22. Γιατί χρειάζομαι συμβούλους-υποστηρικτές;
23. Τι μου φταίει και δεν αποδίδω;
24. Ποια είναι η κατάλληλη διατροφή;
Πώς οργανώνομαι νοητικά;
Εδώ παραθέτω περιληπτικά την απάντηση στην ερώτηση. Όταν έχεις δίπλα σου όλα τα υλικά εφόδια που σου χρειάζονται, μπορείς να αρχίσεις τη νοητική σου προετοιμασία για μελέτη… Αρκεί να ακολουθήσεις τα παρακάτω στάδια συνειδητά 4 φορές, μετά η νοητική προετοιμασία σου θα γίνεται αυτόματα…
Μελέτησε την πορεία επεξεργασίας των πληροφοριών κι αντίγραψε την
στο ημερολόγιο μάθησης σου.
Η πορεία μου…
Γνώση
Προσδιορίζω το νέο στοιχείο στην ύλη που μελετώ, το αναγνωρίζω κι ανακαλώ στη μνήμη μου κάθε σχετική πληροφορία.
Κατανόηση
Περιγράφω το νέο στοιχείο αναλυτικά για να το καταλάβω και το συγκρίνω με ό,τι σχετικό γνωρίζω.
Εφαρμογή
Χρησιμοποιώ αυτούσιο το νέο στοιχείο για να απαντήσω ερωτήσεις και το ταξινομώ ανάλογα.
Ανάλυση
Αν το νέο στοιχείο είναι σύνθετο το αναλύω, βρίσκω τα κύρια μέρη του και βγάζω τα συμπεράσματά μου.
Σύνθεση
Χρησιμοποιώ το νέο στοιχείο σε κείμενα, σχέδια, υπολογισμούς μαζί με
άλλα στοιχεία. Προβλέπω τις μελλοντικές χρήσεις του και την ανάπτυξή του.
Αξιολόγηση
Κρίνω, κατατάσσω κι αξιολογώ τις χρήσεις του.
Συμβουλή
Ακολούθησε τη προτροπή του Χείλωνα (600-520 Π.Χ.) , ὍΡΑ ΤΟ
ΤΕΛΟΣ’, η οποία ερμηνεύεται ως εξής: Δες το σκοπό της κάθε πράξης και
υπολόγισε τις συνέπειες ή να είσαι προνοητικός.
Τα μυστικά ενός δια βίου μαθητή
Εδώ παρουσιάζω περιληπτικά τις στρατηγικές μελέτης ενός ενήλικα δια βίου μαθητή. Πιστεύω ότι μαθαίνεις εύκολα αν…
-έχεις περιέργεια να κατακτήσεις ένα νέο πεδίο γνώσης,
-το κίνητρό σου είναι να κάνεις το χόμπι σου επάγγελμα,
-είναι απαραίτητο για να διατηρήσεις την εργασία σου,
-θέλεις να αλλάξεις επάγγελμα ή τόπο εργασίας,
Για να πετύχεις το στόχο σου εφαρμόζεις 5 κανόνες:
1. Συνήθισε να μαθαίνεις με εικόνες και εννοιολογικούς χάρτες.
2. Αν συνηθίζεις να ακούς μουσική ενώ μελετάς, βεβαιώσου ότι η ταχύτητα-tempo της είναι κατάλληλη…
3. Κάνε γυμναστική κάθε μέρα.
4. Μοιράσου τη νέα γνώση.
5. Κάνε μηνιαία αυτό-αξιολόγηση.
Εμείς, οι δια βίου μαθητές διατηρούμε το πνεύμα μας ζωηρό, διευρύνουμε τα ταλέντα μας και βελτιώνουμε τη μνήμη εργασίας μας.
Συμπερασματικά
Παραθέτω μερικές συμβουλές που έδωσαν μέσω των ‘Χανιώτικων Νέων’ έφηβοι μας που πέτυχαν στις εξετάσεις πριν λίγα χρόνια…
• ‘Η συμβουλή μου είναι να ανακαλύπτεις τι σου δίνει πραγματικά
ευχαρίστηση!’
• ‘Χρειάζεσαι ηρεμία, στήριξη από οικογένεια, φίλους και καλή διάθεση’.
• ‘Μελέτη με μέτρο, χωρίς υπερβολές.’
• ‘Αξιοποίηση του χρόνου και έξυπνη μελέτη.’
• ‘Καλλιεργείς τη μνήμη σου χρησιμοποιώντας μνημοτεχνικές’.
Η συνεπής προετοιμασία για τις εξετάσεις, σας βοηθά να βελτιώσετε το επίπεδο της γλώσσας, την κριτική σας σκέψη και τη μνήμη σας. Η τελευταία είναι το προσωπικό ημερολόγιο όλων μας! Σύμφωνα με τον Αισχύλο ‘Η μνήμη είναι η μητέρα της σοφίας’, γιαυτό η περίοδος προετοιμασίας σας είναι πολύτιμη επειδή οι εμπειρίες σας βάζουν τα θεμέλια της γνώσης.
Το εγχειρίδιο ‘Μελετώ αποτελεσματικά’ διατίθεται από το Ινστιτούτο Μάθησης-εκδόσεις, Πλατεία Δεξαμενής, τηλ.28210-40400, polygnosi@gmail.com
*Ο Κυρ. Βασιλομανωλάκης είναι Πτυχ. Ψυχολογίας-Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στη ∆ιά Βίου Μάθηση. Επικοινωνία polygnosi@otenet.gr
Τα βιβλία ‘Τα Καλοζώιτά µας χρόνια’, ‘Μαθαίνω εύκολα΄ ‘Θυµάµαι εύκολα’ ‘Μελετώ αποτελεσµατικά’ διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία Libraire και ΚΥΒΟΣ και το Μουσείο Τυπογραφίας
